W 1946 r. rząd hiszpański zezwolił na przybycie do Barcelony kontyngentu 101 dzieci z Polski, które Niemcy porwali i chcieli przerobić na małych aryjczyków. Malcy padli ofiarą bezwzględnej germanizacji. Gdy trafili do Hiszpanii, ich wyprane przez Niemców mózgi kazały im reagować prawdziwym przerażeniem na widok Polaków.
Jedną z najpotworniejszych zbrodni okresu drugiej wojny światowej był zrodzony w głowie brunatnego dyktatora pomysł zasilania szeregów rzekomej „r__y panów” świeżą krwią.
Reklama
Dla Niemców nie liczyła się ani trauma małych dzieci, ani rozpacz rodziców, ani pochodzenie maluchów. Gdy tylko dziecko wpasowywało się w ramy eugenicznego wzorca, jego normalna egzystencja była zagrożona. Istniało ryzyko, że ktoś wyrwie je z ramion przerażonej matki i odda prosto w ręce hitlerowskiej maszyny.
„Nie chcieli iść z Polakami”
Już po zakończeniu wojny, gdy alianci pracowali nad rozwikłaniem węzła gordyjskiego, jakim były efekty działalności nazistów, grupa dzieci z Polski, które padły ofiarą Lebensbornu, a więc niemieckiej instytucji zajmującej się celowym wynaradawianiem nieletnich, trafiła do Hiszpanii.
Byli to malcy, których żołnierze 2 Korpusu Polskiego odkryli w obozach dla uchodźców na terenie Austrii i Niemiec, ofiary germanizacji z Polski. Działacze emigracyjni walczyli o to, by nie były one repatriowane nad Wisłę, prosto w rękę nowej władzy.
W Hiszpanii częścią tych dzieci zaopiekowała się Wanda Morbitzer-Tozer, która kierowała ośrodkiem, gdzie je skierowano. W zapiskach, dzisiaj znajdujących się w rękach jej córki, zanotowała potworną kronikę prania mózgu.
Reklama
Nie chcieli iść z Polakami, o których słyszeli tak wiele strasznych rzeczy od swoich niemieckich rodzin, i trzeba było użyć siły, by ich stamtąd zabrać; bronili się, gryząc i kopiąc swoich wybawców.
Tylko czasami muzyka, polskie kołysanki lub kolędy zdołały przeniknąć do ich zamkniętych obszarów pamięci i rozbudzić ich wspomnienia” – relacjonowała Mobitzer-Tozer, na którą powołuje się Paweł Sękowski w tekście The Care and Assistance Provided for Polish Child Refugees in Barcelona in the Immediate Post-WWII Period.
„Gburowate, nieposłuszne i pyskate”
„Rozwinęli instynkt przetrwania, wynikający z przebywania w szkodliwym lub wrogim środowisku, są nieufni, aroganccy i samolubni.
Starsze dziewczynki, w większym stopniu zgermanizowane, są gburowate, nieposłuszne i pyskate; dają zły przykład młodszym dzieciom i skłaniają je do buntu” – relacjonowała kobieta w innym miejscu.
Reklama
W chwili przybycia do Barcelony dzieci miały od 2 do 18 lat. Wiele z nich musiało się na nowo nauczyć języka polskiego, a ich repolonizowanie wspierano między innymi przez to, że uczęszczały do polskiej szkoły podstawowej. Później, po jej ukończeniu, dzieci mogły podjąć naukę w hiszpańskich placówkach.
Dzieci znajdowały się w skomplikowanej sytuacji prawnej, a o jurysdykcję nad nimi spierały się polskie władze komunistyczne i rząd londyński. W 1947 roku 28 dzieci z Barcelony trafiło do polskiej misji repatriacyjnej w Paryżu (podległej Warszawie). Pod koniec 1948 roku kolejnych 10 dzieci poddano repatriacji.
Pod koniec 1949 roku pod opieką rządu Hiszpanii znajdowało się wciąż 63 dzieci. W 1950 jeszcze 11 dzieci repatriowano do Polski. Co stało się z resztą?
Po tym, jak władzę w Hiszpanii przejął reżim generała Franco, opiekunowie dzieci uznali, że ich podopiecznych lepsza przyszłość czeka w USA. Powolna przeprowadzka do Ameryki rozpoczęła się w 1951 roku. W połowie 1956 ostatnie z dzieci wyjechały do USA.
Przejmująca opowieść o tragedii wojny
Inspiracją dla powyższego artykułu była powieść Giseli Pou pt. Trzy imiona Ludki (Wydawnictwo Marginesy 2026) Top przejmujące, fabularne ujęcie losów jednej z dziewczynek, które w 1946 roku trafiły do Barcelony. Książka powstała z wykorzystaniem autentycznych dokumentów i relacji świadków. Więcej informacji na Empik.com.
Bibliografia
- A. Grudzińska, Children Remember the War: Polish Children in Barcelona (1946-1956), “The Polish Review”, Vol. 55, No. 1 (2010).
- E. Karpińska-Morek, A. Waś-Turecka, M. Sieradzka, A. Wróblewski, T. Majta, M. Drzonek, Teraz jesteście Niemcami, Kraków 2018.
- P. Sękowski, The Care and Assistance Provided for Polish Child Refugees in Barcelona in the Immediate Post-WWII Period, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, z. 3 (2019).
