Choć rozwiązłość wielu rzymskich cesarzy była iście legendarna, Marek Aureliusz raczej nie należał do tego bezwstydnego grona. Matka, zwolenniczka powściągliwości, zaszczepiła mu pewne sztywne ramy powściągliwości. Jak pisze Donald J. Robertson w książce Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy, gdy kochanka dziadka spróbowała go uwieść, Domicja Lucylla nie czekała.
Dziadek słynnego cesarza Marka Aureliusza, a więc Marek Anniusz Werus był senatorem i prefektem Rzymu, który zdążył wychować trójkę dzieci, zbudować doskonałą pozycję na dworze cesarza Hadriana i w oczach ludu Wiecznego Miasta.
Reklama
Jako młody mężczyzna ożenił się z wpływową patrycjuszką, Rupillą Faustyną, siostrzenicą Trajana. Doczekał się z nią co najmniej trójki dzieci (niektórzy badacze sądzą, że mieli jeszcze jedną córkę). Rupilla Faustyna zmarła jednak na długo przed swoim mężem.
Gdy Werusowi znudziła się samotność w eleganckiej i luksusowej willi, sprowadził sobie do towarzystwa młodą kochankę. Takie postępowanie owdowiałego polityka nie było niczym gorszącym w starożytnym Rzymie. Po śmierci jednego ze swoich synów Marek zdecydował się wziąć na siebie ważną rolę w wychowaniu wnuka, przyszłego cesarza Marka Aureliusza.
Świeżo owdowiała synowa, Domicja Lucylla, przeniosła się do jego domu wraz z dwójką swoich dzieci – małym Markiem oraz jego młodszą siostrzyczką Annią Kornificją Faustyną. Przez długi czas wszyscy mieszkali pod jednym dachem, wraz z tabunem służących i niewolników.
Po paru latach wydarzyło się jednak coś, co sprawiło, że to z pozoru sielankowe życie nagle się skończyło. Być może powodem była ogromna awersja Domisji Lucylli do osób dwulicowych.
Reklama
Przyszły cesarz Marek Aureliusz od najmłodszych lat wyrastał na dziecko niezwykle poważne. Do tego stopnia, że później odnalazł się w cynicko-stoickim nurcie filozofii. Pod okiem nauczycieli chłopiec ćwiczył nie tylko umysł, ale i ciało, ćwicząc boks i zapasy.
Ocalił „niewinność młodości”
W pewnym momencie rozwijający się nastolatek zwrócił nadmierną (i jak wynika to z jego zapisków niechcianą!) uwagę kochanki dziadka. Choć chłopiec był blisko ze starszym krewniakiem, który zastąpił mu ojca, dalsze przebywanie pod jego dachem wkrótce stało się niemożliwe.
Jak pisze Donald J. Robertson w książce Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy, Lucylla wraz z synem w pewnym momencie opuścili willę i wrócili do własnego domu. Sam Marek Aureliusz po latach opisywał to w dość enigmatyczny, choć wiele sugerujący sposób. Jego słowa przytacza Donald J. Robertson:
Wydaje się, że Marek był z tego zadowolony, bo, patrząc wstecz, dziękował bogom, „żem nie nazbyt długo się chował u kochanki dziadka. I żem niewinność młodości ocalił. I żem przed czasem nie dojrzał na męża, lecz owszem poza czas zwykły pozostał czystym”.
Reklama
Robertson wprost zastanawia się, czy nagłe przenosiny były następstwem problemów, jakie mogła wywołać towarzyszka starego polityka. W źródłach nie ma jednoznacznego wyjaśnienia tej sytuacji.
Powyższy fragment może sugerować, że próbowała uwieść chłopca, choć Marek miał wtedy zapewne nie więcej niż dwanaście lat. Niezależnie od dokładnego znaczenia tego zapisu można odnieść wrażenie, że młody Marek był zaniepokojony i wraz z Lucyllą opuścił willę w atmosferze napięcia. Chociaż potem określał to jako coś, czego nie należało się obawiać, mimo wszystko porównywał tamto zdarzenie do czegoś w rodzaju śmierci.
Jeśli wpłynęło to na relację Marka z Werusem, to nie na tyle, by ją zniszczyć. W późniejszych latach dziadek i wnuk wciąż byli bardzo blisko, a ten starszy starannie kierował rozwojem i karierą młodszego. Po latach Marek pisał o dziadku „Od mojego dziadka Werusa nauczyłem się życzliwego usposobienia i łagodnego charakteru”. Sam Aureliusz miał już w wieku nastoletnim obdarzyć uczuciem swojego o dwie dekady starszego nauczyciela Marka Korneliusza Fronto, zatrudnionego przez Domicję Lucyllę.
Źródło:
- Grimal P., Marek Aureliusz, A. Łukaszewicz (tłum.), PIW 1994.
- Robertson D.J., Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy Onepress 2026.
Poznaj niezwykłą biografię jednego z najsłynniejszych cesarzy
