Stanęła przed sądem kościelnym za ratowanie życia. Średniowieczni profesorowie chcieli ją zniszczyć

Strona główna » Średniowiecze » Stanęła przed sądem kościelnym za ratowanie życia. Średniowieczni profesorowie chcieli ją zniszczyć

Ludzie biskupa Paryża i dziekana uniwersytetu nie mieli litości. Nie mogli się pogodzić z tym, że niejaka Jacoba odwiedza ciężko chorych, ordynuje im lekarstwa i (chociaż nie ukończyła ich uczelni i nie dostała od nich zgody ani błogosławieństwa na te działania!) bezczelnie bierze za wszystko pieniądze. Problemem było być może to, że jak pisze Anna Brzezińska w książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny, „leczyła dokładnie tak samo jak każdy lekarz wykształcony na uniwersytecie, tyle że z lepszym skutkiem”.

O Jacobie Felicie de Almania w gruncie rzeczy niewiele wiadomo. Gdzieś w pomroce dziejów ginie informacja o jej rodzinie, pochodzeniu, wczesnym życiu. W księgach pojawia się ona dopiero jako jedna z grupy kobiet i mężczyzn, jakich postawiono przed paryskim sądem. Jaka była ich zbrodnia? Jacoba i jej podobnie poważyli się na to, by parać się medycyną.


Reklama


Jacoba nie była położną, zielarką, znachorką, babką, czy inną specjalistką od spraw „kobiecych”, tylko praktykowała medycynę. Jak wylicza Anna Brzezińska w książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet, leczyła takie dolegliwościami jak rany, wrzody czy choroby wewnętrzne. Rozprawiała się z uporczywymi gorączkami albo chorobami uszu i głowy.  

„Jacoba Felicie nie miała nic wspólnego ze stereotypową wiedźmą, ubogą staruszką z chałupki na skraju wioski. Była cieszącą się szacunkiem i posiadającą szacowną klientelę niewiastą w dojrzałym jak na tamte czasy wieku około trzydziestu lat. W aktach określano ją domina Jacoba, pani Jacoba. Sama przedstawiała się jako nobilis mulier domina Jacoba, szlachetna niewiasta, pani Jacoba” – pisze Anna Brzezińska.

Tylko położnictwo w średniowieczu było zdominowane przez kobiety.  Reszty medycyny mężczyźni zazdrośnie strzegli.
Tylko położnictwo w średniowieczu było zdominowane przez kobiety. Reszty medycyny mężczyźni zazdrośnie strzegli.

Cały problem polegał na tym, że kobieta wchodziła w drogę paryskim dyplomowanym medykom, a tym samym uszczuplała ich zarobki. Profesorowie medycyny oraz absolwenci ich wszechnicy byli oburzeni panoszeniem się w stolicy takich medyków jak Jacoba.

Ścigali ich na coraz większą skalę, zarówno mężczyzn, jak i kobiety, którym nawet trudniej było zdobyć dyplom medycyny, bo na studia medyczne nie mogły iść. Jedyną drogą dla nich było przeegzaminowanie i dopuszczenie do zawodu przez wykładowców uczelni.


Reklama


Jacoba ostatecznie nie wywinęła się mackom sprawiedliwości i trafiła przed oblicze sądu kościelnego, gdzie broniła się z pomocą siedmiu swoich pacjentów i żony jednego z nich. Nie udawała, że przyłapanie jej na praktykowaniu medycyny to jakaś pomyłka.

Próbowała bronić swojego wyboru

Obrała inną taktykę. Próbowała przekonać sędziów, że jako niewiasta lepiej nadaje się do tego, by opiekować się pacjentkami. Gdy ona przyjdzie i zbada wnikliwie chorą, zrobi to z pewnością o wiele dokładniej niż lekarz mężczyzna, któremu w praktyce nawet nie za bardzo wolno dotknąć zbolałą niewiastę.

Poniższy tekst jest fragmentem nowej książki Anny Brzezińskiej "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny", która właśnie ukazała się nakładem wydawnictwa Marginesy.
Przeczytaj nową książkę książki Anny Brzezińskiej „Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny”, która właśnie ukazała się nakładem wydawnictwa Marginesy.

Lekarkę oskarżał królewski chirurg Johannes de Padua, który za wszelką cenę chciał dążyć do tego, by wszystkie kobiety zostały wykluczone z praktykowania medycyny. 

Udało mu się przekonać sąd, że kobieta praktykująca medycynę to coś nienaturalnego, a jak pisze Anna Brzezińska w książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny, Jacobę jeszcze ekskomunikowano, rzecz jasna dla jej własnego dobra.

Poznaj niezwykłe kobiety średniowiecza

Autor
Anna Kasperowicz

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Wawel. Biografia, Warcholstwo czy Cywilizacja Słowian. Jego najnowsza książka to Życie w chłopskiej chacie (2024). Strona autora: KamilJanicki.pl.

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.