Na pewno nie raz spotkaliście się z opinią, że piramida Cheopsa (Chufu) została wzniesiona z wręcz „laserową precyzją”. Dla niektórych ma to być koronny „dowód” na to, że przy budowie grobowca musiano wykorzystywać jakieś zapomniane starożytne technologie lub pomagali przy niej przedstawiciele pozaziemskich cywilizacji. Odkrycia archeologiczne stawiają jednak sprawę jasno.
Wielka Piramida w Gizie została wzniesiona blisko 4600 lat temu. Grobowiec faraona Cheopsa (Chufu) już w starożytności budził fascynację. Nie ma się czemu dziwić.
Reklama
Jeden z siedmiu antycznych cudów świata w momencie ukończenia mierzył bowiem aż 146,6 metra wysokości. Z kolei jego podstawę stanowił niemal idealny kwadrat o bokach mających nieco ponad 230 metrów.
Co stanowi rdzeń piramidy Cheopsa?
Według najczęściej spotykanych informacji kubatura piramidy ma wynosić 2,6 miliona metrów sześciennych, a w trakcie budowy wykorzystano aż 2,5 miliona bloków skalnych. Obecnie jednak szacunki archeologów są znacznie bardziej ostrożne.
Według najnowszych badań rdzeń piramidy ma stanowić lita skała. Nie wiemy jednak jak duży to procent całej konstrukcji. W efekcie brak zgodności co to tego ile faktycznie bloków zostało wykorzystanych przy jej wznoszeniu.
Czołowi specjaliści zajmujący się tematyką piramid w Gizie doktorzy Mark Lehner i Zahi Hawass kilka lat temu przyjmowali, że było to 2,3 miliona. Drugi z uczonych ostatnio skłania się jednak do tego, że wykorzystano maksymalnie milion bloków. Według niego aż 7 metrów podstawy piramidy ma bowiem stanowić lita skała.
Reklama
Licówka Wielkiej Piramidy
Liczba bloków potrzebnych do budowy Wielkiej Piramidy pozostanie zapewne jeszcze długo tematem sporów. Jedno jest jednak pewne. Nie były one wcale wykonane z nadzwyczajną, lub jak twierdzą niektórzy nawet „laserową”, precyzją.
Przekonanie o tym, że skalne bloki zostały obrobione z taką dokładnością, że idealnie do siebie przylegały, zawdzięczamy w znacznej mierze żyjącemu na przełomie XII i XIII wieku arabskiemu uczonemu Abd al-Latifowi.
Pisał on bowiem, że za jego czasów w ściany piramidy nie dało się „wsadzić ani nitki, ani nawet włosa”. Nawet jeżeli al-Latif nie przesadzał to jego relacja dotyczyła tak zwanej licówki. Była to zewnętrzna warstwa wykonana z doskonałej jakości importowanego wapienia, która niegdyś pokrywała całą Wielką Piramidę.
Reklama
Tutaj faktycznie kawałki kamienia do siebie dokładnie przylegały. Szczeliny między nimi wynosiły bowiem od 0,2 do 0,5 milimetra. Jak pisze Szymon Zdziebłowski „te bloki miały w przekroju kształt prostopadłościennego trapezu, którego jedna z pochyłych ścian nachylona była pod kątem, pod jakim wznosiła się piramida, czyli nieco ponad 51 stopni”. Dalej zaś dodaje, że:
W niektórych miejscach piramidy te niemal idealnie złączone ze sobą bloki przetrwały do dziś. Warto spojrzeć na wierzchołek piramidy Chefrena, która znajduje się tuż obok. Tam licówka zachowała się całkiem dobrze. Ale bloki pod nią, czyli dalej w głąb piramidy, już tak doskonale dopasowane wcale nie były i nie są!
Mniejsze i gorzej obrobione
Sytuacja prezentuje się podobnie w przypadku pozostałych piramid wzniesionych w Gizie. Ogółem im bliżej wierzchołka piramid tym bloki skalne były mniejsze oraz gorzej obrobione. W przypadku Wielkiej Piramidy u podstawy mają one ponad metr wysokości, na jej szczycie zaś już tylko około 50 centymetrów.
Już XIX-wieczne badania jasno wykazały, że z uwagi na niedoskonałości bloków skalnych często do ich łączenia niezbędna była zaprawa murarska. Nic dziwnego bloki, z których zbudowano rdzeń piramidy diametralnie różnią się bowiem od siebie kształtami i wielkością:
Reklama
(…) niektóre są mniej lub bardziej prostopadłościenne, inne owalne lub trapezoidalne w przekroju. Co kilka metrów powierzchnię dokładnie poziomowano, po czym dalej układano „patchwork” bloków. Tak więc znów widzimy, że perfekcyjne rozwiązania i lepsza technologia były stosowane tylko tam, gdzie widoczne były tego efekty.
Nie jest to zresztą żadna wiedza tajemna. Każdy, kto odwiedzi Gizę może się o tym przekonać na własne oczy. Szymon Zdziebłowski na kartach Wielkiej Piramidy zachęca czytelników na przykład, aby „podejść do północno-zachodniego narożnika piramidy i »popodziwiać« pomysłowość budowniczych godną wykonawców niektórych PRL-owskich bloków”.
Warto o tym pamiętać, gdy znów gdzieś przeczytacie lub usłyszycie o tym, że Piramida Cheopsa została zbudowana z milionów tak precyzyjnie obrobionych bloków, że nie mogła zostać wzniesiona ludzką ręką. Takie twierdzenia są po prostu mitem.
Bibliografia
- Mark Lehner, Zahi Hawass, Giza and the Pyramids. The Definitive History, The University of Chicago Press 2017.
- Szymon Zdziebłowski, Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności, Wydawnictwo Poznańskie 2023.
