W dwudziestoleciu międzywojennym, wbrew popularnym wyobrażeniom, zimy wcale nie zawsze były mroźne i śnieżne. Na przykład w Krakowie najwyższą styczniową temperaturę w ogóle w całym XX stuleciu odnotowano nie gdzieś u jego schyłku, ale w roku 1925...
Jeśli wyszukacie w internecie jakąkolwiek listę polskich rekordów zimna, to od razu spostrzeżecie, że większość z nich padła w 1929 roku. Szczegóły się różnią, bo czasem uznaje się tylko pomiary oficjalne, a czasem nie, ale ogólny obraz rzeczy jest...
Liderzy kolejnych powstań narodowych wzywali wprawdzie chłopów do udziału… ale tak samo jak twórcy konstytucji 3 maja nie byli chętni ani gotowi zaproponować im niczego, co ten udział by uzasadniało. Tadeusz Kościuszko pokazywał się w chłopskiej...
W przekonaniu dawnego kleru – a zarazem i w opinii większości wiernych – blichtr, bogactwo oraz okazałość były duchownym właściwie nieodzowne. Twierdzono, że dają prestiż samym duszpasterzom, ale też na swój sposób potwierdzają powagę czy nawet...
W przedwojennej Polsce mieliśmy obowiązek szkolny, rodzice musieli wysyłać dzieci na lekcje. Jednocześnie edukacja była bezpłatna. Tyle, że obie te bazowe zasady działały bardziej w teorii, niż w praktyce. To był głównie pozór. Szczegóły zmieniały...
Niewiele jest równie upartych, utrwalonych mitów na temat II Rzeczpospolitej, co ten dotyczący ówczesnej edukacji. Pokutuje pogląd, że może i przedwojenna Polska była krajem biednym, wyniszczonym zaborami i wojną, a do tego zmagającym się z serią...
Trzeba stanowczo podkreślić, że ani u schyłku istnienia Rzeczpospolitej Obojga Narodów ani w kolejnych dekadach nie było żadnego obiektywnego powodu dla którego chłopi mieliby być chętni z własnej inicjatywy walczyć „za Polskę”. Kryzys i upadek...
Niemal wszystko, co dzisiaj kojarzymy jako funkcje państwa, w dobie przedrozbiorowej było realizowane poza władzą, oddolnie. Szczególnie wiele zadań oddawano zaś w ręce hierarchii kościelnej. Po części wyjaśnia to potęgę kleru w czasach...
Ilekroć mówi się o polskich powstaniach narodowych, powraca pewien zasadniczy wątek. Twierdzi się, że właściwie każdy przegrany zryw mógłby potoczyć się zupełnie inaczej, gdyby tylko masy chłopskie, składające się na jakieś 75% całej ludności...
W średniowieczu i dobie nowożytnej za rzecz zupełnie nie do pomyślenia uznawano ideę, że król i królowa mogliby spędzać całe nowe wspólnie, w jednym miejscu. By naprawdę, dosłownie spali obok siebie. To by musiało podważać status jednej ze stron...
Przez większość historii nie tylko Polski, ale w ogóle świata zachodniego przeznaczanie w domu całego pomieszczenia ściśle na potrzebę nocnego odpoczynku było czymś… bardzo nieoczywistym. Nie twierdzę rzecz jasna, że sypialnie, czy też alkowy...
Specjalne szkoły dla księży zaczęto tworzyć dopiero w drugiej połowie XVI wieku, pod wpływem decyzji soboru trydenckiego. W Polsce aż do rozbiorów było ich niewiele, brakowało tam zawsze miejsc dla chętnych. A warunki w tych placówkach okazywały...
Wszystkie niestworzone opowieści na temat Wielkiej Lechii – rzekomego słowiańskiego mocarstwa, które miało dominować nad Europą w czasach antycznych i które rzekomo wymazano z dziejów – zaczęły się od jednej średniowiecznej bajeczki.
W dobrach ziemskich należących przed rozbiorami do najwyższych dostojników polskiego Kościoła obowiązywał taki sam system gospodarczy, co w całym kraju. Stosowano więc wyzysk pańszczyźniany, żądając od chłopów pracy bez wynagrodzenia. Także kary...
Druga połowa XVI wieku przyniosła wyraźne zaostrzenie norm rządzących codziennym funkcjonowaniem Kościoła katolickiego i życiem szeregowych księży. W odpowiedzi na sukcesy reformacji hierarchia starała się wpływać przede wszystkim na to, co dało się...
W dawnych wiejskich domach używano przedmiotów, po które dzisiaj już w ogóle się nie sięga. Na przykład w niemal każdej chacie chłopskiej bezpośrednio przy wejściu wisiał niepozorny, ale też niezwykle przydatny kawałek drewna o charakterystycznym...
Ludzie średniowiecza traktowali koty głównie jako problematyczne i z trudem tolerowane narzędzie służącego łapania myszy. O tym jak niewiele mieli do nich sentymentu świadczą chociażby praktyki do których uciekano się, by zapewnić, że kot nie będzie...
W dawnej Polsce na grobach zmarłych też zapalano świece, czy prędzej kaganki, choć nie w takiej ilości co dzisiaj, bo jednak źródła światła były wtedy bardzo drogie. W każdym razie ta praktyka nie przeszkadzała księżom. Nasi przodkowie robili jednak...
W dawnej Polsce biskupi i członkowie wysokiego kleru zbijali fortuny dzięki kontrolowanym latyfundiom. Często podlegały im nie tylko klucze dóbr, ale wręcz na poły prywatne państewka. Plebani, a więc zarządcy parafii, nie mieli jednak dostępu do...
Aby zostać członkiem duchowieństwa, należało w pierwszej kolejności dać sobie obciąć pięć kępek włosów, a następnie zacząć golić na szczycie głowy okrągłą dziurę. I tak było od wczesnego średniowiecza aż do roku 1972.
Reklama
Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Wawel. Biografia, Warcholstwo czy Cywilizacja Słowian. Jego najnowsza książka to Życie w chłopskiej chacie (2024). Strona autora: KamilJanicki.pl.
Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.