Przedwojenna polska wieś była nękana przez straszną biedę. Nędzę, która zmuszała ledwie umiejące czytać i pisać młode dziewczęta do porzucenia znanych sobie okolic i wyruszenia w nieznane. Te odważne kobiety, chcąc zmienić los swój i swoich...
Usytuowany przy ulicy Starowiślnej neorenesansowy pałac Pugetów to jedyny taki gmach w Krakowie. Rezydencja wzniesiona w latach 70. XIX wieku dla Konstantego barona de Puget jeszcze niespełna 40 lat temu popadała w ruinę. Oto jak spadkobiercy...
Choć chcielibyśmy widzieć ją tylko w superlatywach, przedwojenna Polska nie była rajem na ziemi. Owszem, istniały eleganckie kamienice, pełne światła i nowoczesnych wygód mieszkania i okazałe domy, jednak ledwie kawałek dalej sytuacja wyglądała...
Dzieje zamku Książ sięgają jeszcze średniowiecza. W kilkusetletniej historii warownia doczekał się dwóch wielkich przebudów. Swój obecny wygląd zawdzięcza pracom rozpoczętym w 1908 roku, na polecenie Hansa Heinricha XV Hochberga. Książę von Pless...
Gdy słyszymy, że panują właśnie rekordowe upały, aż trudno nam sobie wyobrazić, że tak fatalnie nie było w całej historii Polski. Nigdy. Nawet gdy temperatury osiągały poziomy, które można by sklasyfikować jako „w pół do piekarnika”, sytuacja nie...
Eugeniusz Bodo był jedną z największych gwiazd polskiego kina lat 30. XX wieku. Niewiele jednak zabrakło, a jego kariera zakończyłaby się już w 1929 roku. Zdobywający coraz większą popularność aktor doprowadził bowiem 26 maja do groźnego wypadku...
Druga Rzeczpospolita została niezwykle ciężko dotknięta przez skutki wielkiego kryzysu przełomu lat 20. i 30. XX wieku. Metody jakie stosowały sanacyjne władze w walce z załamaniem gospodarczym szczególnie boleśnie odczuli chłopi. Dla mieszkańców...
Przedwojenna Polska była państwem chłopskim. W momencie odzyskania niepodległości niemal 65% populacji II RP nadal utrzymywało się z pracy na roli. Jedną z największych bolączek ówczesnej wsi był problem struktury agrarnej. Jak podkreśla profesor...
Józef Piłsudski nie zostawił żadnego sprecyzowanego, spisanego bądź w sposób jasny zakomunikowanego przed śmiercią, testamentu politycznego. Piłsudczycy wszelako „wyinterpretowywali” wskazania Piłsudskiego z rozmów z nim, a właściwie jego monologów...
Przez całe dekady była to jedna z największych bolączek Łodzi. Zmiana nastąpiła dopiero po 1945 roku
Od 1850 do 1939 roku liczba mieszkańców Łodzi wzrosła blisko 43-krotnie. W przededniu wybuchu II wojny światowej w robotniczej metropolii żyło ponad 670 tysięcy ludzi. Mimo tak błyskawicznego rozwoju miasta nad Nerem przez całe dziesięciolecia nie...
Początek dwudziestolecia to był okres absolutnego chaosu w polityce gospodarczej i jednocześnie prawdziwie tragicznych, żeby nie powiedzieć szalonych decyzji. W szkołach dzisiaj opowiada się z dumą o wprowadzeniu stabilnej waluty, złotówki. I tylko...
Gdy mówi się o tym, jakim właściwie państwem była przedwojenna Polska, jak się w niej żyło i jakie ludzie mieli perspektywy, pewien mit uparcie wysuwa się na plan pierwszy. Lubimy sobie wyobrażać historię II RP jako opowieść o trudnym, nie całkiem...
Po przejęciu władzy przez brunatnego dyktatora rodzina Anny Frank wyjechała w 1934 roku z Niemiec do Holandii. Uciekinierzy znaleźli schronienie w Amsterdamie. Nie zamierzali jednak pozostawać tam na stałe. Rodzice późniejszej autorki słynnego...
23 lutego 1922 roku przed Sądem Okręgowym w Warszawie ruszył proces prawdopodobnie najgorszej morderczyni w dziejach Polski, a także jej trzech najbliższych pomocnic. 74-letnia Marianna Laskowska sama przyznawała, że „przez całe życie trudniła się...
W przedwojennej Polsce karę śmierci stosowano na masową skalę i bez żadnej kontroli. Zaraz po odzyskaniu niepodległości zostały wprowadzone tymczasowe przepisy o sądach doraźnych, które pozwalały skazywać na śmierć bez aktu oskarżenia, w ekspresowym...
Przedwojenna Polska to był kraj, w którym właściwie nikt, w najmniejszych stopniu, nie rozumiał jeszcze czym jest prywatność. A tym bardziej ochrona prywatności. Taki koncept właściwie nie istniał. A na pewno nie istniał dla władz i nie godziły się...
Jak wygląda zwyrodnialec, który z zimną krwią zabił przynajmniej siedem kobiet? Gdy w 1922 roku na ławie oskarżonych zasiadł pierwszy (a w każdym razie pierwszy ujawniony) seryjny morderca przedwojennej Polski, Szczepan Paśnik, to pytanie było na...
W czasach Związku Sowieckiego w nauce o wiele ważniejsze od faktów okazywały się powiązania polityczne, a zwłaszcza dobre kontakty z najwyższymi władzami partii. Trudno o lepszy przykład niż tak zwany łysenkizm – zbiór pseudonaukowych teorii, który...
Sceneria była jak z bajki. Kwieciste łąki, pola ciągnące się po horyzont, a między nimi „wesołe chałupy łowickie, tonące w zieleni sadów”. Pogoda też dopisywała. Słoneczny, letni poranek wygonił ludzi przed zagrody, na trawę, pod rozłożyste korony...
W dwudziestoleciu międzywojennym, wbrew popularnym wyobrażeniom, zimy wcale nie zawsze były mroźne i śnieżne. Na przykład w Krakowie najwyższą styczniową temperaturę w ogóle w całym XX stuleciu odnotowano nie gdzieś u jego schyłku, ale w roku 1925...
Jeśli wyszukacie w internecie jakąkolwiek listę polskich rekordów zimna, to od razu spostrzeżecie, że większość z nich padła w 1929 roku. Szczegóły się różnią, bo czasem uznaje się tylko pomiary oficjalne, a czasem nie, ale ogólny obraz rzeczy jest...
W przedwojennej Polsce mieliśmy obowiązek szkolny, rodzice musieli wysyłać dzieci na lekcje. Jednocześnie edukacja była bezpłatna. Tyle, że obie te bazowe zasady działały bardziej w teorii, niż w praktyce. To był głównie pozór. Szczegóły zmieniały...
Niewiele jest równie upartych, utrwalonych mitów na temat II Rzeczpospolitej, co ten dotyczący ówczesnej edukacji. Pokutuje pogląd, że może i przedwojenna Polska była krajem biednym, wyniszczonym zaborami i wojną, a do tego zmagającym się z serią...
Prowadzona pod koniec XIX i na początku XX wieku prężna rozbudowa sieci kolejowej na Dalekim Wschodzie carskiej Rosji stanowiła dla wielu okazję do zbicia ogromnych fortun. Jednym z ludzi, którzy dorobili się gigantycznych pieniędzy na dostawach...
„Potwór potężny, tajemniczy, patrzący podejrzliwie otworami strzelnic, zionący paszczami armat” – pisał Artur Oppman o Cytadeli Warszawskiej, przez Rosjan zwanej Aleksandrowską.
Mirosław Maciorowski pyta na kartach książki Powstańcy. Marzyciele i realiści: Czy Roman Dmowski (1864–1939) zasłużył na tytuł „ojca niepodległości” ex aequo z Józefem Piłsudskim? Jego rozmówca, profesor historii Maciej Górny odpowiada… inaczej niż...
W dawnych wiejskich domach używano przedmiotów, po które dzisiaj już w ogóle się nie sięga. Na przykład w niemal każdej chacie chłopskiej bezpośrednio przy wejściu wisiał niepozorny, ale też niezwykle przydatny kawałek drewna o charakterystycznym...
Urodzona w Stanach Zjednoczonych Josephine Baker przeszła do historii, jako jedna z największych gwiazd francuskiej estrady. Chociaż rozpoznawalność zdobyła już w swojej ojczyźnie, to prawdziwą gwiazdą została dopiero nad Sekwaną. O jej pierwszym...
Sztuka ludowa zawsze była czym innym dla mieszkańców wsi, a czym innym dla miastowych, którzy próbowali ją opisać, zrozumieć albo docenić. W dwudziestoleciu międzywojennym polskie władze po raz pierwszy zaczęły otaczać wytwory chłopskiego rękodzieła...
W 1924 roku w Sejmie Rzeczpospolitej Polskiej uchwalono ustawę o ochronie i popieraniu sztuki ludowej. Państwo objęło opieką ludowe rękodzieło, traktując wspieranie go zarówno jako inicjatywę ekonomiczną mającą poprawić warunki materialne wsi...
