Po śmierci Bolesława Śmiałego przez niemal 220 lat żaden z przedstawicieli dynastii Piastów nie nosił królewskiej korony. Zmieniło się to dopiero w 1295 roku za sprawą Przemysła II. Kilka miesięcy po ceremonii władca został jednak zamordowany...
Kiedy przed paroma miesiącami Instytut Maksa Plancka w Lipsku opublikował nowe, niby to zupełnie przełomowe badania DNA wczesnych Słowian, niemal cała uwaga skupiła się na tytułowej tezie. Międzynarodowy zespół stwierdził, że wreszcie wyjaśniono...
Cesarz Fryderyk II Hohenstauf zadbał o przyszłość swego pierworodnego syna Henryka. Już jako pięciolatek chłopiec został ogłoszony księciem Szwabii. Zaledwie cztery lata później koronowano go na króla Rzymian, dzięki czemu stał się władcą Niemiec...
Dane z różnych regionów i epok wskazują, że zwyczajni ludzie sprzed wieków na ogół, i wbrew powszechnemu przekonaniu, sypiali dużo krócej niż wynosi dzisiejsza norma. Ale więc też dużo krócej niż rzekomo jest potrzebne dla zachowania optymalnego...
Wikingowie wywarli ogromny wpływ na historię wczesnośredniowiecznej Europy. Dotyczyło to również kwestii związanych z rozwojem gospodarczym kontynentu. O tym, jakie skutki przyniosło płacenie ogromnych danin na rzecz Skandynawów pisze Duncan Weldon...
Tajemnicze znaleziska ze średniowiecznej Polski. Co nasi przodkowie zakopywali to pod swoimi domami?
Zwyczaj umieszczania pod domami tak zwanych ofiar zakładzinowych – w formie pieniędzy, popiołu, soli, albo chociażby zwierząt – jest dobrze znany z XIX-wiecznej polskiej wsi. Podobne praktyki istniały jednak także setki czy nawet tysiące lat...
Imperium stworzone w XIII wieku przez Czyngis-chana oraz jego następców zajmowało w szczytowym momencie około 23 milionów kilometrów kwadratowych. Mongolskie podboje miały nie tylko kluczowy wpływ na sytuację polityczną od Chin aż po Ruś Kijowską...
Dzisiaj budowa własnego domu to przedsięwzięcie przy którym trudno nie osiwieć. Albo przerażająco kosztowne, albo, gdy wszystko próbuje się robić samemu, równie przerażająco długotrwałe. Zwykle zresztą i takie, i takie. Kiedyś rzecz wyglądała jednak...
Nazwa „Lechitów”, od których wzięła się i „Lechia” po raz pierwszy pojawiła się w polskich tekstach za sprawą kronikarza (i bajkopisarza) Wincentego Kadłubka. Nie wymyślił on jednak tego terminu, ale przejął nazwę, która już wcześniej funkcjonowała...
Wikingowie raczej nie kojarzą nam się przede wszystkim ze starannie ułożoną fryzurą. W rzeczywistości jednak dbałość o uczesanie była bardziej reprezentatywna dla tej kultury niż hełmy z rogami i puchary wykonane z czaszek (oba te elementy należy...
Uczeni już od VI wieku twierdzili zgodnie, że ostateczny „upadek Rzymu” spowodowany przez barbarzyńców należy datować na 476 rok n.e. i że była to katastrofa. Wydarzenie to uznano za punkt zwrotny w tradycyjnej historii zachodniej cywilizacji...
Niejako sama geografia zadecydowała o kierunkach skandynawskiej ekspansji i eksploracji. Wikingowie duńscy i norwescy ruszyli na zachód, do państwa Franków, do Brytanii oraz na leżące w jej bliższym i dalszym sąsiedztwie wyspy, podczas gdy szwedzcy...
Trzydzieści lat po tym, jak Czyngis-chan przekazał swojemu wnukowi Dżocziemu cztery tysiące ludzi, ci sami wojownicy oraz ich potomkowie wciąż żyli ze swoimi rodzinami na Stepie Kipczackim. Ich związek ze służbą u Dżoczydów, władców Złotej Ordy...
W średniowieczu samo istnienie bogaczy niepokoiło zachodnie społeczeństwa. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że nie wiedziano dokładnie, co z nimi robić. Bogacz był niemal z definicji grzesznikiem, skazanym przez chciwość (grzech główny) na wieczne...
Nasze wyobrażenie na temat wikingów po części zostało uwarunkowane cytatami, które powtarza się od wieków. Przyjrzyjmy się tezie, że wikingowie byli brodatymi, brudnymi barbarzyńcami. Co zadziwiające, dowody na jej poparcie sprowadzają się do...
Przez większość historii nie tylko Polski, ale w ogóle świata zachodniego przeznaczanie w domu całego pomieszczenia ściśle na potrzebę nocnego odpoczynku było czymś… bardzo nieoczywistym. Nie twierdzę rzecz jasna, że sypialnie, czy też alkowy...
Przywódca Mongołów Czyngis-Chan stworzył największe lądowe imperium w dziejach świata. Potęga, którą zapoczątkował, ostatecznie opanowała niemal 18% powierzchni Ziemi, łącznie jakieś 24 miliony kilometrów kwadratowych. O śmierci protoplasty tak...
Wszystkie niestworzone opowieści na temat Wielkiej Lechii – rzekomego słowiańskiego mocarstwa, które miało dominować nad Europą w czasach antycznych i które rzekomo wymazano z dziejów – zaczęły się od jednej średniowiecznej bajeczki.
Tajny poseł kalifa na dwór cesarski? Tłumacz? Kupiec? A może handlarz niewolników? Kim naprawdę był Ibrahim ibn Jakub, sefardyjski Żyd z Tortosy w kalifacie kordobańskim, autor pierwszej historycznej relacji na temat państwa Mieszka I? O tym, co...
Dwie armie stanęły naprzeciwko siebie po obu stronach rzeki Epte w północnej Francji. Atmosfera była napięta. Na jednym brzegu rozłożył się dwór króla francuskiego (czy raczej zachodniofrankijskiego) Karola III Prostaka, u boku którego wyróżniał się...
Taki termin jak „jedwabny szlak” w ogóle nie był znany w czasach starożytnych i średniowiecznych. Nie wspomina o nim żaden antyczny zapis, ani chiński, ani zachodni. Tego dzisiaj szalenie popularnego pojęcia użyto po raz pierwszy…...
Karol Wielki w trakcie blisko 50-letnich rządów zapisał na swoim koncie szereg imponujących sukcesów, zapewniających mu miano najpotężniejszego władcy wczesnośredniowiecznej Europy. Odnowiciel starożytnego cesarstwa rzymskiego musiał mierzyć się...
Imperium Mongolskie stworzone przez Czyngis-chana jest zwykle opisywane przez europejskich autorów w wybitnie jednostronny sposób. Określa się je jako twór prymitywny, oparty na czystym wyzysku, skrajnie niszczycielski. Taki obraz wcale jedna nie...
Ludzie średniowiecza traktowali koty głównie jako problematyczne i z trudem tolerowane narzędzie służącego łapania myszy. O tym jak niewiele mieli do nich sentymentu świadczą chociażby praktyki do których uciekano się, by zapewnić, że kot nie będzie...
U szczytu najgorszej zarazy średniowiecza w Londynie utworzono dwa specjalne, nowe cmentarze dla ofiar czarnej śmierci. Był to czas, gdy w angielskiej stolicy umierało około 300 osób dziennie. Wszyscy, którzy trafili do dołu w East Smithfield zmarli...
Nie ma wątpliwości, iż wśród całej plejady słynnych wikingów na miano największego w dziejach zasłużył sobie Knut (Knud, Kanut) Wielki. W niezbyt długim życiu wzbił się na sam szczyt politycznego i wojennego powodzenia. Domniemany wnuk polskiego...
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego z Europy na setki lat zniknęły złote monety. Powróciły one do powszechnego obiegu dopiero w drugiej połowie XIII wieku. Przełomem okazał się 1252 rok, kiedy Florencja zaczęła bić własny pieniądz z cennego...
W dawnej Polsce biskupi i członkowie wysokiego kleru zbijali fortuny dzięki kontrolowanym latyfundiom. Często podlegały im nie tylko klucze dóbr, ale wręcz na poły prywatne państewka. Plebani, a więc zarządcy parafii, nie mieli jednak dostępu do...
Jeśli przyszłoby wybrać rzecz najmocniej związaną z wikingami i dla nich charakterystyczną, byłyby to z pewnością ich długie łodzie (langskipy). Jednostki te stanowiły prawdziwe arcydzieło wczesnośredniowiecznego budownictwa okrętowego. Bez nich...
W połowie XIII wieku większość Rusi znalazła się pod zwierzchnictwem Mongołów. Szczególnie istotne okazało się ono we wschodniej części regionu, tam gdzie dopiero miała powstać Moskwa. Okres dominacji tak zwanej Złotej Ordy tradycyjnie opisywano...
