Narożnik wielkiej piramidy w Gizie

Największy mit na temat piramidy Cheopsa. Z tych liczb wyciąga się zupełnie błędne wnioski

Strona główna » Starożytność » Największy mit na temat piramidy Cheopsa. Z tych liczb wyciąga się zupełnie błędne wnioski

O wielkiej piramidzie w Gizie pisze się często, że była konstrukcją zbudowaną z wprost niewyobrażalną precyzją. Dokładność, na jaką zdobyli się architekci i robotnicy sprzed 4500 lat, pracujący na zlecenie faraona starożytnego Egiptu Cheopsa (Chufu), do dzisiaj budzi zdumienie. W dużym stopniu jest to jednak efekt… nieznajomości faktów.

Pod pewnymi względami piramida Cheopsa faktycznie była najprawdziwszym cudem precyzji. Jej ściany ustawiono niemal idealnie wzdłuż kierunków świata – maksymalne odchylenie wynosi mniej niż jeden stopień.


Reklama


Boki podstawy wielkiej piramidy, z których każdy mierzy aż 230 metrów, wymierzono doskonale. Różnice ich faktycznej długości pierwotnie nie przekraczały 5 centymetrów. O taką dokładność trudno byłoby nawet na najrzetelniej prowadzonych współczesnych placach budów.

Wreszcie i wypoziomowanie wielkiej piramidy nie pozostawiało nic do życzenia. Teren prac wyrównano tak dobrze, że linia podstawy piramidy nigdzie nie załamuje się więcej niż o centymetr.

Piramida Cheopsa (Janusz Recław/CC BY-SA 4.0).
Piramida Cheopsa (Janusz Recław/CC BY-SA 4.0).

Z tych wiadomości nie należy jednak wyciągać wniosku, że także pod każdym innym względem konstrukcja wzniesiona na polecenie faraona Chufu (Cheopsa), była perfekcyjnie równa i precyzyjna. Albo, że takiej precyzji w ogóle oczekiwano.

„Praktyczność” budowniczych wielkiej piramidy

Jak słusznie podkreśla Szymon Zdziebłowski, autor książki Wielka piramida, „starożytni Egipcjanie byli przede wszystkim ludźmi bardzo praktycznymi”.

Wielką wagę przywiązywali do kształtu budowli. Dbali też o wygląd tych jej części, które były najlepiej widoczne – a więc zewnętrznych bloków skalnych, zwłaszcza umieszczonych blisko ziemi. Wyżej, a zwłaszcza wewnątrz obsesyjna dokładność nie miała już jednak racji bytu.


Reklama


„W licznych przewodnikach turystycznych i opracowaniach mniej lub bardziej popularnonaukowych powtarzana jest informacja, że bloki, z których została wzniesiona piramida Cheopsa, są tak precyzyjnie do siebie przyłożone, że nie da się wetknąć między nie nawet żyletki” – pisze Zdziebłowski.

Faktycznie, gdzieniegdzie przylegają bardzo dokładnie, w innych miejscach już tak perfekcyjnie nie jest. Bajeczna precyzja? Zdecydowanie nie. Naukowcy natknęli się w czasie badań piramidy na dziesiątki niedoróbek i partactw.

Narożnik wielkiej piramidy w Gizie
Narożnik wielkiej piramidy w Gizie (fot. Francesco Gasparetti, lic. CC-BY 2,0).

Błędy, fuszerki, niedoróbki. Niedoskonałości piramidy Cheopsa

W wysokich partiach piramidy Cheopsa układano bloki o kształcie tylko tak foremnym, aby nie naruszał stabilności całej konstrukcji. W środku natomiast w wielu miejscach… w ogóle ich nie umieszczano. Skała była przecież ciężka i trudna w obróbce, a jej transport i montaż kosztowny. Można było sobie poradzić o wiele prościej.

Już pierwsze badania piramidy Cheopsa, prowadzone przez europejskich archeologów i awanturników od XIX wieku, wykazały, że puste przestrzenie często zasypywano piaskiem. Było to rozwiązanie tak szeroko stosowane, że niektórzy sugerowali nawet, iż musiało mieć jakąś bardziej złożoną i ambitną przyczynę.


Reklama


W literaturze można się spotkać z komentarzem, że piach miał stanowić swoistą poduszkę amortyzującą, na wypadek trzęsień ziemi. „Jednak dopatrywanie się geniuszu w wypełnianiu pustych przestrzeni wydaje się jednak trochę na siłę. Zapewne było to rozwiązanie, które znacząco przyspieszało i potaniało całą inwestycję” – komentuje Szymon Zdziebłowski.

Poza tym luki zasypywano też gruzem, który po ubiciu skutecznie zastępował zwarte bloki, o ile tylko nie stosowało się go na przesadną skalę.

„Wygląda na to, że budowniczowie oszczędzali tam, gdzie tylko mogli, i nie powodowało to jednocześnie uszczerbku na całokształcie budowli” – kwituje autor książki Wielka piramida. A wszelkie nowe komory czy przestrzenie, jakich naukowcy wciąż doszukują się wewnątrz piramidy Cheopsa, najprędzej należałoby uznać właśnie za ślad po budowlanych oszczędnościach.

Bibliografia

Artykuł powstał na podstawie książki Szymona Zdziebłowskiego pt. Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności (Wydawnictwo Poznańskie 2023).

WIDEO: Co polscy królowie trzymali w swoim skarbcu?

Autor
Grzegorz Kantecki

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Wawel. Biografia, Warcholstwo czy Cywilizacja Słowian. Jego najnowsza książka toŚredniowiecze w liczbach (2024).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.