Służba wojskowa Elżbiety II. Była pierwszą brytyjską księżniczką, która założyła mundur

Strona główna » II wojna światowa » Służba wojskowa Elżbiety II. Była pierwszą brytyjską księżniczką, która założyła mundur

Służba wojskowa Elżbiety Windsor w trakcie II wojny światowej trwała jedynie kilka miesięcy. Następczyni tronu był jednak pierwszą brytyjską księżniczką, która założyła mundur. Propaganda wykorzystała jej patriotyczną postawę, aby zachęcić inne młode kobiety do wstąpienia w szeregi Pomocniczej Służb Terytorialnej.

W chwili wybuchu II wojny światowej przyszła królowa Elżbieta II miała zaledwie 13 lat. Brytyjska następczyni tronu nie mogła więc w żaden sposób zaangażować się w walkę z Niemcami. Jednak już w 1942 roku poprosiła rodziców, aby pozwolili jej zostać pielęgniarką i zajmować się rannymi żołnierzami.


Reklama


W szeregach Pomocniczej Służb Terytorialnej

Jerzy VI i królowa Elżbieta się na to nie zgodzili, ale minęły kolejne dwa lata i już 18-letnia księżniczka wróciła do sprawy. Tym razem, jak czytamy w książce Iwony Kienzler pt. Elżbieta II. Niezwykła królowa:

(…) chciała wstąpić do wojskowej służby kobiecej. Jej pomysł ponownie nie znalazł uznania w oczach króla i królowej, ale Lilibet [Elżbieta] była tak zdeterminowana, że w końcu postawiła na swoim.

Księżniczka Elżbieta na zdjęciu wykonanym w 1943 roku (Yousuf Karsh/CC BY-SA 3.0 NL).
Księżniczka Elżbieta na zdjęciu wykonanym w 1943 roku (Yousuf Karsh/CC BY-SA 3.0 NL).

Na początku 1945 roku została zarejestrowana jako młodszy oficer Pomocniczej Służby Terytorialnej (Auxiliary Territorial Service) i otrzymała numer przydziału wojskowego 230873.

Następczyni tronu, która w wojsku służyła jako Elżbieta Aleksandra Windsor, trafiła do Centrum Szkolenia Transportu Mechanicznego (Mechanical Transport Training Centre) w Aldershot.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Plan dnia księżniczki wyglądał niemal identycznie, jak jej koleżanek. Uczyła się tego samego, co one oraz jadała w kantynie te same posiłki. Jedynie noce zamiast w koszarach spędzała w pałacu.

Pierwsza taka księżniczka

Jedna z biografek przyszłej królowej twierdziła, że Elżbieta była pierwszą kobietą z rodziny panującej, która „służyła własnemu królowi jako żołnierz, i pierwszą księżniczką, która włożyła mundur wojskowy od czasów celtyckiej królowej Boudiki (33–61 r.)”. Iwona Kienzler nie do końca zgadza się z ta opinią. Jak zauważa:


Reklama


(…) pierwsza żona Henryka VIII, Katarzyna Aragońska, pod nieobecność męża, kiedy w 1513 roku Anglię zaatakowały wojska ościennej Szkocji, poleciła wykonać dla siebie zbroję i formalnie objęła dowództwo nad armią.

Wprawdzie, podobnie jak bohaterka naszej opowieści, nie wzięła bezpośredniego udziału w walkach, ale wsiadła na koń, mimo że była w ciąży, by udać się do żołnierzy i wygłosić mowę, skutecznie zagrzewając ich do boju. Wiemy także, że Elżbiecie I Tudor zdarzało się przywdziać zbroję i prowadzić wojska.

Tekst stanowi fragment książki Iwony Kienzler pt. Elżbieta II. Niezwykła królowa (Bellona 2022).
Artykuł powstał w oparciu o książkę Iwony Kienzler pt. Elżbieta II. Niezwykła królowa (Bellona 2022).

Przyznaje jednocześnie, że Katarzyna była żoną króla, zaś Elżbieta I samodzielną władczynią, a jej żyjąca cztery wieki później imienniczka „przywdziewając mundur, była tylko królewską córką”. W związku z tym rzeczywiście przypada jej pod tym względem palma pierwszeństwa.

„Mówiła tylko o świecach zapłonowych”

Zgodnie z tym, co pisze autorka książki Elżbieta II. Niezwykła królowa, w trakcie szkolenia córka Jerzego VI „nauczyła się naprawiać i odbudowywać silniki oraz zmieniać opony, a także prowadzić samochody: jeepy, ciężarówki i karetki pogotowia”.

Ponadto „przeszła też szkolenie praktyczne i mechaniczne na motocyklu BSA C10. Ponoć z dumą prezentowała rodzinie i koleżankom brudne paznokcie i plamy po smarach i olejach”. Jej matka relacjonowała: „Podczas wczorajszej kolacji mówiła tylko o świecach zapłonowych”.

Zapał ochotniczki doceniali również jej przełożeni. Po pięciu miesiącach Elżbieta „otrzymała stopień młodszej dowódczyni, odpowiednik stopnia kapitana”. Rozbudzona wówczas miłość do motoryzacji pozostała z nią do ostatnich dni życia.

Elżbieta na zdjęciu wykonanym w kwietniu 1945 roku (domena publiczna).
Elżbieta na zdjęciu wykonanym w kwietniu 1945 roku (domena publiczna).

Patriotyczną postawę przyszłej królowej skrzętnie wykorzystała propaganda. Elżbieta stała się wzorem „dla setek innych młodych kobiet, które zachęcano do wstępowania w szeregi ATS, organizacji wspierającej brytyjską armię na wielu płaszczyznach”.

Elżbieta nosiła mundur tylko przez kilka miesięcy. Mogła w nim jednak wystąpić 8 maja 1945 roku podczas obchodów Dnia Zwycięstwa w Londynie. Siedemdziesiąt pięć lat później wspominała:


Reklama


Dokładnie pamiętam radosną scenę, którą moja siostra i ja oglądałyśmy z rodzicami i Winstonem Churchillem z balkonu pałacu Buckingham. Poczucie radości w tłumach zgromadzonych na zewnątrz i w całym kraju było głębokie.

Przeczytaj również o tym co Diana naprawdę myślała o członkach brytyjskiej rodziny królewskiej? Szczere wyznania księżnej

Historia życia i panowania Elżbiety II

Bibliografia

Autor
Daniel Musiał

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy srebrnego wieku, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły, Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Wawel. Biografia (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.