49 rodzajów tortur stosowanych przez Urząd Bezpieczeństwa. Raport więźnia o tym, jak go maltretowano

Strona główna » Historia najnowsza » 49 rodzajów tortur stosowanych przez Urząd Bezpieczeństwa. Raport więźnia o tym, jak go maltretowano

Żołnierz podziemia Kazimierz Moczarski spędził w komunistycznym więzieniu przeszło dekadę, przez niemal wszystkie lata spodziewając się egzekucji. Gdy wreszcie wyrok zamieniono mu na dożywocie i opuścił celę śmierci, postanowił opisać wszystkie doznane krzywdy. Raport przekazał do… komunistycznej prokuratury wojskowej.

Poniższe wprowadzenie oraz tekst dokumentu z 1955 roku pochodzą z książki „Rotmistrz” autorstwa Jarosława Wróblewskiego.

Kazimierz Moczarski był szefem Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Został aresztowany w sierpniu 1945 roku i skazany za działalność w Armii Krajowej na 10 lat więzienia.


Reklama


Po wznowieniu procesu i śledztwie trwającym do 1952 roku został skazany na karę śmierci. Na Mokotowie był przetrzymywany w jednej celi z niemieckim zbrodniarzem, który pacyfikował getto warszawskie – Jürgenem Stroopem.

W piśmie Kazimierza Moczarskiego do Naczelnej Prokuratury Wojska Polskiego z 24 lutego 1955 roku czytamy…

Kazimierz Moczarski po opuszczeniu więzienia. Fotografia wykonana około 1956 roku.

Pismo Kazimierza Moczarskiego do Prokuratury Wojska Polskiego z 24 lutego 1955 roku

W czasie śledztwa prowadzonego przeciwko mnie na okoliczności mej rzekomej współpracy z Niemcami (inkryminowane mi rozpracowywanie lewicowców) zostałem – w okresie od 30 listopada 1948 do 22 września 1952 – poddany przez oficerów i podoficerów b[yłego] Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego: ppłk. Duszę Józefa, mjr. Kaskiewicza Jerzego, kpt. Chimczaka Eugeniusza, kpt. Adamuszka Adama, ppor. Szymańskiego Tadeusza, st. sierżanta Mazurkiewicza i sierżanta Stanisława Wardyńskiego (lub Wardeńskiego, Wardęskiego) czterdziestu dziewięciu następującym rodzajom maltretacji i tortur.

Bicie całego ciała („gdzie popadnie”)

• Ręką (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak),

Policyjną pałką gumową (Dusza, Kaskiewicz),


Reklama


Drążkiem mosiężnym (Dusza), drutem (Dusza oraz oddziałowy Stanisław Wardyński lub Wardeński, Wardęski),

Drewnianą linijką okutą metalem (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak),

Kijem (Dusza),

Batem (Kaskiewicz),

Suszką i podstawą do kałamarza (Chimczak, Adamuszek);

Dokument oraz jego omówienie zaczerpnęliśmy z książki Rotmistrz autorstwa Jarosława Wróblewskiego.

Bicie szczególnie uczulonych miejsc ciała

Nasady nosa – pałką gumową (Dusza),

Wystających części łopatek – pałką gumową (Dusza),

Podbródka w okolicy gruczołów, które obrzękają przy tym do rozmiarów „świnki” – pałką gumową (Dusza), linijką (Dusza, Kaskiewicz),

Stawów barkowych – pałką gumową,


Reklama


Wierzchniej części nagich stóp w okolicach palców – batem obciągniętym w tzw. lepką gumę (Kaskiewicz),

Czubków palców rąk – suszką i podstawą kałamarza (Chimczak i Adamuszek),

Czubków palców nagich stóp – pałką gumową (Dusza),

Obnażonych pięt (seria po 10 uderzeń na piętę pałką gumową, kilka razy na dzień) – (Dusza);

Wyrywanie włosów

Z wierzchniej części czaszki (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak),

Ze skroni, znad uszu i z karku – tzw. podskubywanie gęsi (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak),

Z brody i wąsów (Dusza, Chimczak),

Z piersi (Chimczak),

Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie. W takiej celi przetrzymywano także Kazimierza Moczarskiego (fot. joanna van Fenema_12, lic. CC-BY 2.0).

Z krocza i z moszny (Chimczak);

Przypalanie

Rozżarzonym papierosem okolic ust i oczu (Chimczak),

Płomieniem – palców obu dłoni (Dusza, Kaskiewicz i Chimczak);

Inne tortury

Miażdżenie palców obu rąk między ołówkami (Dusza, Kaskiewicz);


Reklama


Miażdżenie palców stóp (wskakiwanie butami na stopy) – (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak);

 Kopanie nóg i korpusu ciała (Dusza, Kaskiewicz oraz oddziałowy Stanisław Wardyński lub Wardeński, Wardęski);

Kopanie specjalnie w kości goleniowe (Dusza, Kaskiewicz, Chimczak);

Kłucie szpilką, stalówką itp. (Dusza, Chimczak);

Tablica na murach mokotowskiego więzienia upamiętniająca ofiary komunistycznego terroru (fot. Jolanta Dyr, lic. CC-BY-SA 3,0).
Tablica na murach mokotowskiego więzienia upamiętniająca ofiary komunistycznego terroru (fot. Jolanta Dyr, lic. CC-BY-SA 3,0).

Szczypanie twarzy i uszu ręką przy pomocy klucza (Chimczak);

Siedzenie na kancie stołka (Dusza, Chimczak);

Siedzenie na śrubie, która rani odbytnicę (Dusza);

Skuwanie rąk do tyłu automatycznymi kajdankami, tzw. amerykankami oraz zrywanie siłą z przegubów tych kajdanek, które rzekomo nie chciały się otworzyć (Dusza przy pomocy ówczesnego starszego oddziałowego, plut. Tadeusza Szymańskiego);

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

 „Gimnastyka” – przysiady aż do omdlenia (Dusza);

 Bieganie po schodach (20 – 30 minut) – (dozorował oddziałowy z rozkazu ppłk. Duszy);

 Wielogodzinny karcer (m.in. nago) – (Dusza);

Zmuszanie do niespania przez okres 7–9 dni drogą „budzenia” mnie (stojącego w mroźnej celi) uderzeniami w twarz, zadawanymi przez dozorującego urzędnika b. MBP; metoda ta, nazywana przez oficerów śledczych plażą lub Zakopanem, wywołała u mnie stan półobłąkańczy i spowodowała zaburzenia psychiczne (m.in. widzenia barwne i dźwiękowe), zbliżone do odczuwanych po użyciu peyotlu lub meskaliny (Dusza przy pomocy oddziałowych);


Reklama


 Wielogodzinna „stójka” w celi na baczność (Dusza przy pomocy oficerów inspekcyjnych i oddziałowych Oddziału XI Mokotowa oraz później (po 11 XI 1950 r.) Pawilonu A Mokotowa);

 Wielogodzinna „stójka” w celi i w pokoju śledczym z rękami podniesionymi w górę (Dusza przy pomocy oddziałowych oraz oficerów inspekcyjnych Oddziału XI i X Mokotowa);

 Pozbawianie paczek od rodziny (Siostra moja stale przysyłała mi paczki żywnościowe, co tydzień, w myśl obowiązującego wówczas regulaminu; z około 70 przysłanych mi paczek dopuszczono do moich rąk około 10–15 – reszty paczek nie zwrócono mej Siostrze) – zarządzenie ppłk. Duszy;

Zdaniem historyków takie same tortury i okrucieństwa spotykały także aresztowanego w 1947 roku Witolda Pileckiego. Powyżej zdjęcie z jego procesu.

 Zmniejszona porcja jedzenia (w czasie największego nasilenia śledztwa otrzymywałem tylko 1/2 litra kawy, ok. 350 g chleba oraz litr wodnistej zupki dziennie), a ponadto w pewnym okresie – tortura pragnienia (przez kilka dni nie dawano mi absolutnie nic do picia) – ppłk Dusza przy współudziale oddziałowych;

 Rewizje nocne w celi, przy czym musiałem (rozgrzany snem) stawać nago na „stójce” w mroźnym przeciągu, spowodowanym równoczesnym otwarciem okna i drzwi celi; taka naga „stójka” w zimowym przeciągu trwała do 1 godz. (z rozkazu ppłk. Duszy zabiegu powyższego dokonywał oficer inspekcyjny XI Oddziału nazwany przez więźniów Hiszpanem lub Grubym, wraz z oddziałowymi);

 Wyjmowanie okien w celi w październiku 1949 r. na 24 godziny, przy spaniu pod 1 kocem, częściowo bezpośrednio na betonie (1 siennik na 3 więźniów) – z rozkazu ppłk. Duszy przypilnowywał wykonania Inspekcyjny XI Oddziału oraz oddziałowy Mazurkiewicz;

Wielokrotne wlewanie do celi kubłów wody (z rozkazu ppłk. Duszy – Inspekcyjny XI Oddziału oraz oddziałowi, m.in. Mazurkiewicz i Stanisław Wardęski czy Wardeński);


Reklama


 Pozbawienie pomocy lekarskiej mimo choroby (przez ok. 1 i pół miesiąca oddawałem mocz z krwią itp.); stan ten trwał z rozkazu ppłk. Duszy do czasu objęcia przez dr Kamińską opieki lekarskiej (b. troskliwej opieki) nad więźniami Pawilonu A;

 Pozbawienie spaceru – z rozkazu ppłk. Duszy; w czasie mego pobytu w więzieniu nie wypuszczano mnie na spacer przez sześć lat i trzy miesiące; po raz pierwszy poszedłem na spacer w dn. 22 września 1952 w celi nr 22 Pawilonu A Mokotowa; dodaję, że w czasie mego pobytu w więzieniu nie byłem kąpany przez 2 lata i 10 miesięcy;

Nazistowski zbrodniarz Jürger Stroop. Fakt, że osadzono go w celi z tym człowiekiem Kazimierz Moczarski wymienił na liście 49 „tortur i maltretacji”.

 Maltretacje moralne – wymyślne i chuligańskie obrzucanie mnie i mojej rodziny stekiem obelg, znieważeń, wymyślań przez ppłk. Duszę, mjr. Kaskiewicza, kpt. Chimczaka oraz oddziałowych XI Oddziału Mokotowa (m.in. Mazurkiewicza, Wardyńskiego i wielu innych) oraz ciągłe, codzienne szykanowanie na XI Oddziale przez oficerów inspekcyjnych i oddziałowych – z rozkazu ppłk. Duszy;

 Pozbawienie absolutne kontaktu z rodziną (przez około 4 i pół roku żadnej wieści, żadnego listu od Matki, Żony, Siostry) oraz ze światem zewnętrznym (żadnych gazet itp.), jak również pozbawienie książek (od 30 XI 1948 do 6 XI 1952 nie przeczytałem nawet skrawka drukowanego papieru) – z rozkazu ppłk. Duszy;


Reklama


 Zadawanie mi tortur moralnych przez: a) oficjalne (choć kłamliwe) oświadczenie mi przez płk. Różańskiego w obecności ówczesnego kapitana Duszy, iż Żona moja Zofia Moczarska, którą bardzo kocham, zmarła na płuca (żona jest gruźliczką) oraz przez b) insynuacyjne oświadczenie kpt. Chimczaka, przystrojone w brudne epitety, na temat nieetycznego rzekomo zachowania się mojej Żony;

 Zadawanie mi tortur moralnych: a) przez mjr. Kaskiewicza, który nazywając mnie – analogicznie do innych oficerów śledczych – gestapowcem, wymalował mi anilinowym ołówkiem na czole duży napis „GESTAPO” i nie pozwalając mi się myć, kazał mi go nosić w celi i na śledztwie oraz b) przez ppłk. Duszę, który dla zhańbienia mnie zarządził osadzenie mnie w celi tylko z gestapowcami, m.in. z katem Getta Warszawskiego, gen. SS J. Stroopem.”

Źródło

Dokument oraz jego omówienie zaczerpnęliśmy z książki Rotmistrz autorstwa Jarosława Wróblewskiego. Ukazała się ona nakładem wydawnictwa Zona Zero w 2020 roku.

Kompendium wiedzy o bohaterskim rotmistrzu

Współautor
Kazimierz Moczarski
Współautor
Jarosław Wróblewski
1 komentarz

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.