Adolf Hitler w młodości był włóczęgą. Wylądował w przytułku z tysiącem innych bezdomnych

Strona główna » XIX wiek » Adolf Hitler w młodości był włóczęgą. Wylądował w przytułku z tysiącem innych bezdomnych

W wieku 20 lat Adolf Hitler znalazł się niemal na samym dnie. Wylądował na ulicy. Sprzedał niemal wszystko co posiadał, a żeby nie umrzeć z głodu musiał stołować się w kościelnej jadłodajni. Jak do tego doszło?

Przeprowadzka do Wiednia i dostanie się do tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych były wielkimi marzeniami nastoletniego Adolfa Hitlera. Przyszły brunatny dyktator wyjechał z Linzu do stolicy Austro-Węgier we wrześniu 1907 roku. Na początku następnego miesiąca miały odbyć się egzaminy wstępne na uczelnię.


Reklama


Rysunki zdradzające „brak talentu malarskiego”

Wbrew temu, co później twierdził sam Hitler, początkowo wcale nie klepał biedy. Dzięki spadkowi po ojcu posiadał środki pozwalające na roczne utrzymanie w mieście nad Dunajem. Szybko jednak zderzył się z rzeczywistością. Chociaż był pewien, że zostanie bez problemu przyjęty na ASP, wyniki egzaminu były dla niego druzgoczące.

Marzeniem nastoletniego Hitlera było dostanie się do wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych (domena publiczna).
Marzeniem nastoletniego Hitlera było dostanie się do wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych (domena publiczna).

Jak czytamy w książce Johna Tolanda pt. Hitler. Reportaż biograficzny „usłyszał szokujący werdykt: »Ocena niedostateczna z rysunku«”. Nie mogąc w to uwierzyć, osiemnastolatek udał się prosto do rektora po wyjaśnienia. Ten bez owijania w bawełnę odparł, że rysunki Hitlera: „zdradzają brak talentu malarskiego i że ma raczej uzdolnienia do architektury”.

Niedługo później do Hitlera dotarła również informacja, że stan jego – chorującej na raka – matki drastycznie się pogorszył. W tej sytuacji niedoszły student wrócił do Linzu, aby się nią opiekować. Kobieta zmarła 21 grudnia. Jako że nic go nie trzymało w mieście, po załatwieniu kwestii spadkowych, niespełna 1-letni Adolf Hitler w lutym 1908 roku wrócił do Wiednia, aby – jak później utrzymywał – na własną rękę przygotowywać się do powtórnego przystąpienia do egzaminów.


Reklama


Nie dopuszczono go nawet do egzaminu

W tym czasie dzielił mieszkanie przy Stumpergasse 29 ze studiującym na Akademii Muzycznej najlepszym przyjacielem z dzieciństwa, Augustem Kubizkiem. Sam Hitler, który od najmłodszych lat unikał pracy fizycznej sypiał do późna, a przez resztę dnia zajmował się głównie rysowaniem i czytaniem.

W tej sytuacji główne źródło utrzymania w dalszym ciągu stanowiły resztki spadku po ojcu oraz niewielka renta sieroca (wypłacano ją do 24 roku życia), pozwalająca opłacić czynsz.

Artykuł stanowi fragment książki Johna Tolanda pt. Hitler. Reportaż biograficzny (Bellona 2022).
Artykuł powstał głównie w oparciu o książkę Johna Tolanda pt. Hitler. Reportaż biograficzny (Bellona 2022).

Pieniądze szybko się kończyły, ale Hitler liczył, że jesienią jego życie odmieni się na lepsze. Stało się jednak zupełnie odwrotnie. W książce Tolanda czytamy, że:

W połowie września ponownie napisał podanie o przyjęcie do Akademii Sztuk Pięknych, lecz złożone prace, owoc rocznych samotnych studiów, zostały tak nisko ocenione, że nie pozwolono mu nawet przystąpić do egzaminu. Oprócz miażdżącego ciosu, jakim było ponowne odrzucenie, Hitler stanął wobec problemu przeżycia.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Wiódł żywot włóczęgi

Rozgoryczony porażką zerwał kontakt z przyjacielem oraz rodziną. Jednocześnie, nie podając nowego adresu, wyprowadził się z dotychczas zajmowanego mieszkania do znacznie tańszej rudery przy Felberstrasse. Mieszkał tam przez kilka kolejnych miesięcy.

Pod koniec sierpnia 1909 roku zabrakło mu pieniędzy na opłacanie nawet tego lokum i przeniósł się do niewielkiej klitki na Sechshauserstrasse 58, ale jak podawał autor książki Hitler. Reportaż biograficzny:


Reklama


Niecały miesiąc później opuścił ostatnie schronienie i zniknął w podziemnym światku ubóstwa. (…). Bez środków do życia, niezdolny lub pozbawiony chęci do pracy, przez trzy miesiące wiódł żywot włóczęgi. Noce spędzał w parkach i bramach.

W tym czasie jego domem była ławka na Praterze, słynnym parku rozrywki na drugim brzegu Dunaju. Podczas deszczu chronił się pod arkadami rotundy, używając marynarki jako poduszki.

Wiedeńscy bezdomni z przełomu XIX i XX wieku (Heinz Krejci/CC BY-NC-ND 4.0).
Wiedeńscy bezdomni z przełomu XIX i XX wieku (Heinz Krejci/CC BY-NC-ND 4.0).

Jako że tamtego roku zima przyszła już pod koniec października Hitler musiał szukać schronienia przed mrozem. W związku z tym „sypiał w barach, obskurnych salach i tanich noclegowniach, w kawiarni przy Kaiserstrasse oraz zatłoczonej »ogrzewalni« przy Erdbergstrasse utrzymywanej przez żydowskiego filantropa”.

Aby nie umrzeć z głodu stołował się w kościelnej jadłodajni. Musiał jednak sprzedać niemal całą posiadaną odzież, w tym ciepły zimowy płaszcz. W efekcie minusowe temperatury dawały mu się coraz bardziej we znaki. Niedługo przed Bożym Narodzeniem trafił wreszcie do przytułku dla bezdomnych w dzielnicy Meidlingen. Co noc znajdowało tam schronienie około tysiąca osób, które otrzymywały bezpłatny nocleg oraz posiłek składający z zupy i chleba.

Malowanie dla zarobku

Przyszły wódz nazistów próbował dorobić żebrząc, ale „okazało się, że nie ma talentu do proszenia o jałmużnę ani dość tupetu”. W tej sytuacji jego perspektywy na przyszłość jawiły się w najczarniejszych barwach. Z pomocą przyszedł mu jednak nowo poznany kompan z przytułku Reinhold Hanisch.

Gdy dowiedział się, że dwudziestolatek posiada zdolności artystyczne przekonał go do wspólnego biznesu. Hitler malował widokówki, a Hanisch zajął się ich sprzedażą. Aby ruszyć z pracą Adolf pożyczył od ciotki niewielką kwotę pieniędzy. Przedsięwzięcie okazało się strzałem w dziesiątkę.

Brama wejściowa do schroniska przy Meldemannstrasse 27. Zdjęcie wykonane w 1906 roku (domena publiczna).
Brama wejściowa do schroniska przy Meldemannstrasse 27. Zdjęcie wykonane w 1906 roku (domena publiczna).

Zarobione pieniądze pozwoliły obu już w lutym 1910 roku na przeprowadzkę do schroniska dla mężczyzn przy Meldemannstrasse 27, gdzie Hitler mieszkał przez kolejne trzy lata. Mimo że przebywało tam 500 osób warunki były znacznie lepsze niż w przytułku.

Jak podkreśla biograf wodza III Rzeszy Volker Ullrich „panowie nie musieli już spędzać nocy w masowej sypialni: każdemu przydzielono małą własną kabinę z łóżkiem, stołem, szafą na ubrania i – co najatrakcyjniejsze – elektrycznym światłem”.

Historia zbrodniarza, który przesądził o losie Europy

Bibliografia

Autor
Daniel Musiał

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.