Grupa greckich dzieci, które znalazły schronienie w Polsce Ludowej.

"Byliśmy wiecznie głodni". Tragiczne doświadczenia greckich dzieci, które uciekły do Polski przed wojną

Strona główna » Historia najnowsza » "Byliśmy wiecznie głodni". Tragiczne doświadczenia greckich dzieci, które uciekły do Polski przed wojną

W kilka lat po zakończeniu II wojny światowej do Polski przybyło 4000 greckich dzieci uciekających przed wojną domową rozrywającą ich ojczyznę. Często nie wiedziały gdzie jadą, a tym bardziej co je czeka. Jednym z małych uchodźców był Kostek Christu. Jego historię i wspomnienia przedstawił Dionisios Sturis na kartach książki Nowe życie. Jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji.

Ojciec Kostka zginął w 1940 roku w czasie walk z Włochami. Kostek  – rocznik 1937  – prawie go nie pamięta. Rodziną kierowała babcia, nauczycielka w wiejskiej szkole, kobieta mądra i powszechnie szanowana.


Reklama


 – To był, proszę ja ciebie, marzec 1948 roku. Wojna toczyła się tuż obok nas. Ginęli nasi sąsiedzi… Jednego dnia razem z matką pracowaliśmy w polu, przy winorośli, odcinaliśmy niedobre pędy. Po południu, po godzinie siedemnastej, przyjechała do nas babcia i zapytała, czy chcę jechać z innymi dziećmi. Dokąd? Po ratunek.

Nie wiedziałem na co się zgadzam

Strach o życie był wielki i nieustający. Kostek do dzisiaj pamięta, jak samoloty zrzucały bomby nad głowami, i ostrzał armatni z pobliskiego wzgórza, i hałas nie do wytrzymania, i jak trzęsła się ziemia.

Członkowie lewicowej partyzantki ELAS. Zdjęcie z 1944 roku.
Członkowie lewicowej partyzantki ELAS, jednej ze stron greckiej wojny domowej. Zdjęcie z 1944 roku.

– Zgodziłem się, choć nie wiedziałem, na czym ten ratunek miałby polegać. Nikt do końca nie wiedział. Myślałem, że skrzykną nas, dzieciaki, i ukryją w malutkiej, zapomnianej cerkwi gdzieś w górach, żebyśmy przeczekali największe niebezpieczeństwo, a po niedługim czasie odstawią do domów.

Już kilka dni później Kostek szedł w konwoju, który wyruszył z Metamorfosi i kierował się w stronę jugosłowiańskiej granicy.


Reklama


Babcia maszerowała w eskorcie przez pierwszą część drogi. W końcu się pożegnali i kobieta zawróciła. Ponownie zobaczyli się po dwudziestu latach.

Wędrówka przez kolejne górskie wioski trwała ponad dwa tygodnie. Za dnia uciekinierzy chowali się po lasach (z obawy przed bombowcami), nocą kontynuowali marsz.

– Głodowaliśmy. Nie było nam do śmiechu. Głód jest najstraszniejszy.

Tekst stanowi fragment książki Dionisiosa Sturisa pt. Nowe życie. Jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji. Ukazała się ona nakładem Wydawnictwa Poznańskiego w 2022 roku.

Plakietka z numerem 1123

Po drugiej stronie granicy na dzieci i ich opiekunki czekali partyzanci. Nakarmili przybyszów i odwieźli na pociąg, który zabrał grupę do Rumunii. W miejscowości Călimăneşti Kostek przebywał pół roku. On i ponad tysiąc innych uchodźczych dzieci z różnych stron Grecji.

– Chcieliśmy uciekać do domu, buntowaliśmy się, proszę ja ciebie, tłukliśmy się między sobą bez przerwy. Dzieci wojny. Byliśmy wiecznie głodni.


Reklama


W Călimăneşti rozdano dzieciom metalowe plakietki na sznurku. Miały je ciągle nosić na szyi. Po jednej stronie widniała podobizna przywódcy partyzantów Markosa Wafiadisa, po drugiej numer osobowy – w celu łatwiejszej identyfikacji podczas codziennych apeli. Kostek dostał numer 1123, jego kuzyn 1124.

Niedźwiedzie ludojady

– Pod koniec sierpnia 1948 roku znowu załadowali nas do pociągu i powiedzieli, że jedziemy do Polski.

Grupa greckich dzieci, które znalazły schronienie w Polsce Ludowej.
Grupa greckich dzieci, które znalazły schronienie w Polsce Ludowej.

Kostek Christu miał wtedy niecałe jedenaście lat. Wymizerowany, zmęczony, głodny i przestraszony, nie chciał wysiąść z pociągu, który właśnie zatrzymał się w Lądku-Zdroju.

Przepuszczał przodem inne dzieci, wystawiał głowę przez rozsunięte drzwi i rozbieganym wzrokiem wypatrywał niedźwiedzi. Po drodze jakiś żartowniś przekonywał go bowiem, że w Polsce żyje mnóstwo niedźwiedzi ludojadów.

Źródło

Powyższy tekst stanowi fragment książki Dionisiosa Sturisa pt. Nowe życie. Jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji. Ukazała się ona nakładem Wydawnictwa Poznańskiego w 2022 roku.

Tytuł, lead oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst został poddany podstawowej obróbce korektorskiej.

Autor
Dionisios Sturis

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.