NXIVM. Jedna z najbardziej niebezpiecznych amerykańskich sekt ostatnich dziesięcioleci

Strona główna » Historia najnowsza » NXIVM. Jedna z najbardziej niebezpiecznych amerykańskich sekt ostatnich dziesięcioleci

NXIVM powstała w roku 1998 z inicjatywy Keitha Raniere’a. Oficjalnie była to organizacja samorozwojowa i szkoleniowa, w dużym stopniu też swoista piramida handlowa, opierająca się na zasadach „marketingu wielopoziomowego”.  Z pozoru firma, jakich wiele, zarabiająca miliony na pragnieniu ludzi, by zdobyć większą pewność siebie. W rzeczywistości jednak NXIVM była czymś więcej – niezwykle niebezpiecznym kultem żerującym na kobietach.

Keith Raniere był kiepskim studentem politechniki, ledwo udało mu się zdobyć dyplom, zresztą na trzeciorzędnej prywatnej uczelni. Mimo to wykreował się na guru w sprawach udanego życia i samorozwoju. W dużym stopniu stało się tak dzięki wsparciu współzałożycielki NXIVM, byłej pielęgniarki psychiatrycznej Nancy Salzman.


Reklama


„Wejście na pokład Nancy Salzman było ogromnym zwycięstwem Raniere’a. Nie chodziło tylko o jej umiejętności; miała też mnóstwo cennych powiązań” – komentuje kanadyjska reporterka Sarah Berman na kartach książki Nie nazywaj tego kultem.

Bezkarność i sekciarskie metody

Organizacja, założona w roku 1998, szybko zaczęła działać na zawrotną skalę. Prowadziła szkolenia grupowe i programy mentoringu, w których – jak podaje „New York Times” – przez lata wzięło udział około 18 000 osób. Wśród członków NXIVM było wielu ludzi show-biznesu, aktorów, celebrytów. Raniere uczył też dzieci wpływowych amerykańskich milionerów.

Keith Raniere. Założyciel sekty NXIVM na fotografii procesowej.
Keith Raniere. Założyciel sekty NXIVM na fotografii procesowej.

Przez lata zwracano uwagę, że NXIVM ma zabarwienie sekciarskie, a jej założyciel czerpie z metod chętnie stosowanych na przykład przez scjentologów. Fakt, że Reniere uważał, iż jako jedyny zna sekret idealnego życia, budził niepokojące skojarzenia. Zwłaszcza, że za ten sekret należało bardzo drogo płacić.

Osoby, które zetknęły się z organizacją, ale zdołały z niej wystąpić, a także krewni klientów Reniere’a, którzy pozostawali pod jego wpływem, od lat alarmowali media. O tym, że NXIVM działała jak sekta mówili i pisali także działacze z organizacji takich, jak Instytut Edukacji o Kultach.


Reklama


Dość dobrze był znany nawet fakt, że Raniere ma grono wiernych akolitów, niemal wyznawców, którzy uważają go za najwybitniejszego, najinteligentniejszego najbardziej etycznego człowieka na świecie. Wręcz za mesjasza.

Mimo to NXIVM bez przeszkód prowadziła szeroko zakrojoną, niezwykle intratną działalność, nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale też na arenie międzynarodowej. Sarah Berman, autorka książki Nie nazywaj tego kultem, ze szczegółami opisuje inicjatywy, jakie Raniere podejmował chociażby w Meksyku czy Kanadzie.

nie nazywaj tego kultem - okladka
Artykuł powstał między innymi w oparciu o reporterską książkę autorstwa Sarah Berman pt. Nie nazywaj tego kultem. Sekta NXIVM (Wydawnictwo Mova 2022).

Seksualne niewolnictwo i prawdziwe oblicze NXIVM

Legalny kult funkcjonował przez dwie dekady. Żaden amerykański urząd i żadne służby śledcze nie podjęły próby zdemaskowania praktyk prowadzonych przez NXIVM. Bomba wybuchła dopiero w 2017 roku, zresztą wcale nie dzięki czujności władz.

Trzy byłe członkinie NXIVM i matka czwartej kobiety związanej z organizacją, ujawniły na łamach „New York Timesa” drugie dno kultu.


Reklama


Za fasadą organizacji szkoleniowej Raniere stworzył sektę wyzysku seksualnego, w której kobiety były traktowane jak niewolnice, szantażowane, więzione, poniżane i wykorzystywane. Wypalano im nawet piętna na ciele z użyciem kautera chirurgicznego. Proces ten był zresztą filmowany.

Proces spóźniony o lata

Dopiero materiał nowojorskiego dziennika sprawił, że prokuratura podjęła śledztwo w sprawie Raniere’a. 26 marca 2018 roku założyciel NXIVM został zatrzymany w Meksyku. Oskarżyciel publiczny ogłosił, że biznesmen „spędził całe życie zarabiając na piramidach finansowych i czerpiąc fundusze od zamożnych kobiet”, które uległy jego charyzmie.

Najbliższy krąg Keitha Raniere'a w DOS. Materiały prokuratury.
Najbliższy krąg Keitha Raniere’a. Materiały prokuratury przedstawione na procesie liderów kultu.

Zakres postępowania szybko został rozszerzony. Już w lipcu 2018 roku informowano, że Raniere oraz pięć kobiet, które pomagały mu prowadzić NXIVM, odpowie przed sądem między innymi za kradzież tożsamości, wyłudzenia, wykorzystywanie niewolniczej siły roboczej, przemyt ludzi, pranie brudnych pieniędzy, przestępstwa finansowe i mataczenie.

Wszyscy oskarżeni poza samym Ranierem przyznali się do winy. Lider sekty zdecydował się jednak na proces. Przed sądem ujawniono, że przez całe dekady oddawał się on przemocy seksualnej i psychicznej, a także uwodzeniu nieletnich. Ostatecznie, 27 października 2020 roku, mężczyznę skazano w pierwszej instancji na 120 lat więzienia oraz grzywnę w wysokości 1,75 mln dolarów.

Wybrana bibliografia

  • Arnold Amanda, The Most Disturbing Details From the NXIVM Sex-Cult Case, „The Cut”, 1 maja 2019.
  • Berman Sarah, Nie nazywaj tego kultem, Mova 2022.
  • Correa Carla, A Timeline of the Nxivm Sex Cult Case, „New York Times”, 8 września 2021.
  • Moynihan Colin, Nxivm Trial: Leader Convicted After Trial Exposed Sex Cult’s Sordid Inner Workings, „The New York Times”, 19 czerwca 2019.

Niewolnictwo seksualne w elitach amerykańskiego show-biznesu

nie nazywaj tego kultem - okladka
Autor
Grzegorz Kantecki

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.