Śmierć Karola II Habsburga. Sekcja zwłok przyniosła przerażające rezultaty

Strona główna » Nowożytność » Śmierć Karola II Habsburga. Sekcja zwłok przyniosła przerażające rezultaty

W chwili swojej śmierci Karol II miał zaledwie 39 lat. Zgon ostatniego habsburskiego władcy Hiszpanii poprzedziła wielotygodniowa agonia. Zresztą całe jego życie było pasmem udręk i cierpień spowodowanych licznymi chorobami genetycznymi, do których doprowadziły kazirodcze związki jego przodków. O tym co wykazała królewska sekcja zwłok pisze Martyn Rady w książce Habsburgowie.

Po śmierci Filipa IV w 1665 roku władza przeszła w ręce jego małoletniego syna Karola II (…). [Nowy monarcha] długo zdumiewał współczesnych tym, że nadal żył.


Reklama


Karol „Zaklęty”

Nie pozostawił następcy, ponieważ najwyraźniej nie był zdolny do aktu seksualnego. Po 10 latach małżeństwa jego pierwsza żona [Maria Ludwika], z którą dzielił żałosną intymność, nie potrafiła powiedzieć, czy wciąż jest dziewicą.

Pierwsza żona Karola II Maria Ludwika Orleańska (José García Hidalgo/domena publiczna)..
Pierwsza żona Karola II Maria Ludwika Orleańska (José García Hidalgo/domena publiczna)..

Jego drugiej żonie zależało tylko na ograbieniu pałaców męża z mebli i obrazów, które wysyłała swoim potrzebującym rodzicom w Nadrenii. Współcześni przypisywali choroby króla czarom, dlatego też nazywano Karola „Zaklętym” (El Hechizado) i odprawiano egzorcyzmy.

Ponieważ najwyraźniej nie był zdolny do rządzenia, władzę sprawowali w jego imieniu owdowiała matka, druga żona i kolejni valido [czyli dworzanie plasujący się pomiędzy królewskim faworytem a pierwszym ministrem].


Reklama


Brudny i rozczochrany Karol spędził swoje ostatnie miesiące, włócząc się po lasach, oglądając pokazy latarni magicznych o pobożnej treści i badając zwłoki swoich przodków w krypcie Eskurialu. Jedynym zadaniem, jakie mu pozostało, było wyznaczenie następcy.

Rada Stanu pod przewodnictwem kardynała Portocarrero wywierała nacisk na króla, aby wybrał wnuka Ludwika XIV, Filipa Andegaweńskiego, późniejszego Filipa V Hiszpańskiego. Argumenty miały charakter strategiczny i były umotywowane utrzymaniem pokoju w Pirenejach i ochroną kolonii hiszpańskich za granicą, ale francuskie łapówki też wywarły wpływ.

Artykuł stanowi fragment książki Martyna Rady'ego pt.  Habsburgowie (Bellona 2022).
Artykuł stanowi fragment książki Martyna Rady’ego pt. Habsburgowie (Bellona 2022).

Długa lista dolegliwości

28 września 1700 roku Karol przyjął ostatnie sakramenty. Trzy dni później podpisał testament, który przyniósł mu Portocarrero, i westchnął: „Teraz jestem niczym”. Wciąż nie chciał przyjąć lekarzy i zmarł dopiero [1 listopada] po kolejnym, wypełnionym cierpieniem miesiącu.

Sekcja zwłok króla ujawniła „bardzo małe serce, zniszczone płuca, wnętrzności gnijące i zgangrenowane, trzy wielkie kamienie w nerce, jedno jądro, czarne jak węgiel, i głowę pełną wody”. Nowoczesny przegląd objawów pozwala postawić diagnozę, że:


Reklama


Karol cierpiał na spodziectwo tylne, […] i atrofię jąder. Prawdopodobnie występowało u niego obojnactwo z niejednoznacznymi genitaliami i wrodzona agenezja nerek z kamieniami i infekcjami.

Innymi słowy, miał jedną nerkę i jedno jądro, a także cewkę moczową na spodzie nierozwiniętego penisa.

Ta sama diagnoza wskazuje dodatkowo na zespół łamliwego chromosomu X, prowadzący zwykle do niedorozwoju umysłowego i wydłużonej twarzy, co można przypisać wielopokoleniowej endogamii w rodzinie habsburskiej.

Portret Karola II z około 1785 roku (Juan Carreño de Miranda/domena publiczna).
Portret Karola II z około 1785 roku (Juan Carreño de Miranda/domena publiczna).

Koniec „imperium dwóch światów”

Tragedia Karola stała się dla współczesnych symbolem, ucieleśniała bowiem upadek hiszpańskiej władzy królewskiej i rozkład królestwa. Całe zło w kraju postrzegano jako tożsame z jego ułomnością, a dolegliwości fizyczne wiązano z nieszczęściami królestwa.

Stylizowany tren na śmierć Karola w 1700 roku wysławiał chwałę, jaką sprowadził król na dom Austrii, i jego zasługi dla „podwójnego imperium dwóch światów”, ale wraz z odejściem tego władcy zakończyły się habsburskie rządy na półwyspie, a razem z nimi habsburskie panowanie nad Amerykami i Pacyfikiem. Od tej pory habsburskie dominia ograniczały się do posiadłości europejskich. Ich „imperium dwóch światów” dobiegło końca.

Dzieje jednej z najważniejszych dynastii Europy

Autor
Martyn Rady

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.