Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny jak się uważa? Odważna teoria brytyjskiego historyka wojskowości

Strona główna » II wojna światowa » Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny jak się uważa? Odważna teoria brytyjskiego historyka wojskowości

Dowodów na skuteczność Blitzkriegu nie brakuje. Szybkie obezwładnienie Polski, niemal natychmiastowy podbój krajów Beneluksu. Całkowity upadek Francji w roku 1940 i piorunujące postępy operacji „Barbarossa” latem 1941. Wszystko to podaje się jako przykład efektywności niemieckiej taktyki. Tymczasem profesor Lawrence Freedman ocenia ją zupełnie inaczej.

Angielski historyk wojskowości, emerytowany wykładowca King’s College w Londynie i autor książki Przyszła wojna neguje nadzwyczajną skuteczność Blitzkriegu.


Reklama


Analizując plan niemieckiego ataku na Związek Sowiecki Lawrence Freedman podkreśla co prawda, że taktyka ta „w 1940 roku celująco zdała egzamin”, ale jednocześnie zauważa, że:

Główna cecha strategii Hitlera nie polegała na rzekomej oryginalności jego wojskowej teorii i taktyki, w gruncie rzeczy bowiem nie rozumiał on, że Blitzkrieg w Europie Zachodniej miał w dużej mierze improwizowany charakter.

Niemieckie czołgi podczas inwazji na Begię. Maj 1940 roku (Bundesarchiv/Huschke/CC-BY-SA 3.0).
Niemieckie czołgi podczas inwazji na Begię. Maj 1940 roku (Bundesarchiv/Huschke/CC-BY-SA 3.0).

Niemcom dopisywało szczęście

Jak wyjaśnia Lawrence Freedman, wódz Trzeciej Rzeszy był pewien, że Armia Czerwona nie zdoła odeprzeć ataku z zaskoczenia. Liczył również, że sowieckie jednostki „szybko pójdą w rozsypkę. Przekonywał, że Niemcy są narodem silnym, obdarzonym żelazną wolą, a przeciwko sobie mają słabe państwo”.

Brunatny dyktator nie wziął jednak pod uwagę tego, że w 1940 roku „Niemcom dopisało szczęście, bo Francja wciąż była nastawiona na kampanię obronną w duchu wojny pozycyjnej. Na rosyjskich stepach taka strategia nie bardzo się sprawdzała”.


Reklama


W efekcie, mimo że rozpoczęta 22 czerwca 1941 roku inwazja zupełnie zaskoczyła Stalina, który przeżył szok, to potem „otrząsnął się z niego i zaczął kierować obroną”.

Ponadto bezwzględna brutalność, z jaką Wehrmacht prowadził wojnę na Wschodzie sprawiła, że nawet wrogowie sowieckiego reżimu przyłączyli się do „zaciekłej walki z najeźdźcą. Niemcy podeszli pod Moskwę i oblegli Leningrad, ale nie udało im się zdobyć żadnego z tych miast”.

kolumna niemieckich wojsk pancernych przejeżdża przez płonące miasto na froncie wschodnim. Widoczne czołgi PzKpfw II i PzKpfw III oraz wozy pancerne SdKfz 251.

Zbyt mała przewaga

Koniec końców koncepcja Blitzkriegu na froncie wschodnim nie zdała egzaminu. Jak podkreśla swojej książce profesor Freedman:

(…) początkowa przewaga strony atakującej okazała się zbyt mała, aby doprowadzić do szybkiego zakończenia wojny. Z czasem coraz bardziej zyskiwał na znaczeniu większy potencjał Związku Sowieckiego (…) i on też ostatecznie zapewnił zwycięstwo.


Reklama


Stało się tak również dlatego, że:

(…) przeznaczenie dużych sił i środków na kampanię eksterminacyjną i brutalna okupacja narodów, które można było pozyskać do walki z systemem sowieckim, zniweczyło wszelkie szanse Hitlera na wygranie tej wojny.

Żandarmeria wojskowa Waffen SS w trakcie przeszukiwania radzieckiej wsi (domena publiczna).
Żandarmeria wojskowa Waffen SS w trakcie przeszukiwania radzieckiej wsi (domena publiczna).

Wybiórcze spojrzenie?

Profesor wyraźnie opiera swoją opinię na temat Blitzkriegu na wschodzie na fakcie, że III Rzesza ostatecznie przegrała kampanię przeciwko Związkowi Sowieckiemu.

Warto jednak podkreślić, że jest to spojrzenie wybiórcze. Autor nie próbuje odnieść się do szybkich i istotnych zwycięstw, które nastąpiły w pierwszych miesiącach po rozpoczęciu operacji „Barbarossa”. I które niewątpliwie były efektem zastosowania taktyki Blitzkriegu.

Bibliografia

  • Lawrence Freedman, Przyszła wojna, Bellona 2019.
Autor
Rafał Kuzak

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy srebrnego wieku, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły, Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Wawel. Biografia (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.