Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski (fot. Goku122, lic. CC BY-SA 3.0)

Co KGB sądziło o Janie Pawle II? Wizyta papieża w Polsce w notatkach sowieckiego agenta

Strona główna » Historia najnowsza » Co KGB sądziło o Janie Pawle II? Wizyta papieża w Polsce w notatkach sowieckiego agenta

Charyzmatyczny przywódca, czy szczwany polityk? Siergiej A. Kormilec, rezydent rosyjskich służb w Warszawie, nie miał wątpliwości co do tego, jak należy oceniać wizytę Jana Pawła II w Polsce. I nie przebierał w słowach, komentując pielgrzymkę z 1987 roku.

Poniższy tekst stanowi fragment właśnie wydanego dziennika Siergieja Kormilca – agenta KGB stacjonującego w Polsce w schyłkowych latach PRL-u. Kliknij tutaj, by dowiedzieć się więcej o autorze i samych zapiskach.

Trzecia wizyta papieża w Polsce (8–14 czerwca 1987) w całości według zapewnień polskiej strony przebiega spokojnie (drobne zamieszki w Warszawie – 200 osób przed Ambasadą USA, w Krakowie 5 tys. [?]). [słowo nieczytelne] z nimi nie podejmuje się. Sytuację w kraju władze kontrolują.


Reklama


Jednak samą wizytę [władze] przegrały. Papież nic nie powiedział o swoim poparciu dla drogi porozumienia narodowego.

Nie bacząc na wcześniejsze ustalenia, w miarę podróży po kraju, papież nasilał antypaństwowe akcenty w swoich wystąpieniach, krytykował niektóre aspekty polityki wewnętrznej PRL, opowiadał się za poparciem „Solidarności”.

Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie i Krzyż Papieski, który był częścią ołtarza podczas Mszy Św. na Jasnych Błoniach 11.06.1987 r. (fot. Mateusz War, lic. CC BY-SA 3.0)
Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie i Krzyż Papieski, który był częścią ołtarza podczas Mszy Św. na Jasnych Błoniach 11.06.1987 r. (fot. Mateusz War, lic. CC BY-SA 3.0)

Nie sprawdziły się oczekiwania Polaków, że Jan Paweł II wystąpi [z apelem] o utrzymanie pokoju. Temat ten był poruszany, ale przez pryzmat „zachodniej” formuły: „utrzymanie pokoju drogą przestrzegania praw i wolności człowieka”.

Na wszystkim skorzystał Kościół

Wizyta po raz kolejny pokazała autorytet Kościoła i samego papieża wśród Polaków, potwierdzając tym samym tezę Kościoła o wzroście wpływu katolicyzmu na społeczność międzynarodową.


Reklama


Polityczne korzyści z wizyty uzyskał polski Kościół – w części szkół pod jego [Kościoła] naciskiem zaprzestano nauczania „religioznawstwa”, otrzymano zgodę na budowę kościołów „poza kolejnością”, państwo zgodziło się częściowo finansować te budowy (500 obiektów).

W ten sposób w kraju powstały korzystne warunki dla dalszego rozprzestrzeniania w społeczeństwie religijnego światopoglądu. Żygulski uważa, że ideologiczny uszczerbek w wyniku tej wizyty jest (minimum dwa razy) większy niż wizyty w 1983 r.

Nieznane notatki Siergieja Kormilca ukazały się nakładem wydawnictwa Bellona w książce zatytułowanej Dziennik niedokończony 1985-1988.

Korzyści z wizyty uzyskała także i opozycja – demonstracja swojej obecności, aprobata działań przez Watykan i Kościół. Tuż przed wizytą była ujawniona sprawa odbudowy Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej „S”.

Nasiliła się krytyka polityki władz w stosunku do Kościoła ze strony dołów partyjnych.

W Departamencie Stanu USA otwarcie mówi się, że pielgrzymka papieża przebiegała według scenariusza ustalonego w czasie spotkania Jana Pawła II z Reaganem w Watykanie w czerwcu tego roku.

Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski. (fot. Arek1979, lic. CCA SA 3.0)
Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski. (fot. Arek1979, lic. CCA SA 3.0)

Podkreśla się że w polityce Zachodu w stosunku do Polski na pierwsze miejsce coraz bardziej wyraźnie stawia się „poszerzenie granic demokracji, aktywizacja działalności opozycji, stworzenie warunków dla jej organizacyjnego zjednoczenia”.

Wcześniej postawiony cel – wzmocnienie pozycji i wpływu Kościoła wypełnia się – jak uważają w Departamencie Stanu – z wystarczającym powodzeniem.


Reklama


Siergiej A. Kormilec szczegółowo notował swoje spostrzeżenia z czasów rezydentury w Polsce. KLIKNIJ, by dowiedzieć się, co miał do powiedzenia o najważniejszych ludziach ówczesnego systemu.

Źródło

Tekst stanowi fragment książki rezydenta KGB w Polsce Siergieja A. Kormilca pod tytułem Dziennik niedokończony 1985-1988. Ukazała się ona w 2020 roku nakładem wydawnictwa Bellona.

Gnijąca polska dyktatura oczami rezydenta KGB

Tytuł, lead i śródtytuły pochodzą od redakcji. W celu zachowania jednolitości tekstu usunięto przypisy, znajdujące się w wersji książkowej. Tekst został poddany obróbce redakcyjnej w celu wprowadzenia większej liczby akapitów.

Autor
Siergiej A. Kormilec
3 komentarze

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Wawel. Biografia, Warcholstwo czy Cywilizacja Słowian. Jego najnowsza książka toŚredniowiecze w liczbach (2024).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.