Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski (fot. Goku122, lic. CC BY-SA 3.0)

Co KGB sądziło o Janie Pawle II? Wizyta papieża w Polsce w notatkach sowieckiego agenta

Charyzmatyczny przywódca, czy szczwany polityk? Siergiej A. Kormilec, rezydent rosyjskich służb w Warszawie, nie miał wątpliwości co do tego, jak należy oceniać wizytę Jana Pawła II w Polsce. I nie przebierał w słowach, komentując pielgrzymkę z 1987 roku.

Poniższy tekst stanowi fragment właśnie wydanego dziennika Siergieja Kormilca – agenta KGB stacjonującego w Polsce w schyłkowych latach PRL-u. Kliknij tutaj, by dowiedzieć się więcej o autorze i samych zapiskach.

Trzecia wizyta papieża w Polsce (8–14 czerwca 1987) w całości według zapewnień polskiej strony przebiega spokojnie (drobne zamieszki w Warszawie – 200 osób przed Ambasadą USA, w Krakowie 5 tys. [?]). [słowo nieczytelne] z nimi nie podejmuje się. Sytuację w kraju władze kontrolują.


Jednak samą wizytę [władze] przegrały. Papież nic nie powiedział o swoim poparciu dla drogi porozumienia narodowego.

Nie bacząc na wcześniejsze ustalenia, w miarę podróży po kraju, papież nasilał antypaństwowe akcenty w swoich wystąpieniach, krytykował niektóre aspekty polityki wewnętrznej PRL, opowiadał się za poparciem „Solidarności”.

Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie i Krzyż Papieski, który był częścią ołtarza podczas Mszy Św. na Jasnych Błoniach 11.06.1987 r. (fot. Mateusz War, lic. CC BY-SA 3.0)
Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie i Krzyż Papieski, który był częścią ołtarza podczas Mszy Św. na Jasnych Błoniach 11.06.1987 r. (fot. Mateusz War, lic. CC BY-SA 3.0)

Nie sprawdziły się oczekiwania Polaków, że Jan Paweł II wystąpi [z apelem] o utrzymanie pokoju. Temat ten był poruszany, ale przez pryzmat „zachodniej” formuły: „utrzymanie pokoju drogą przestrzegania praw i wolności człowieka”.

Na wszystkim skorzystał Kościół

Wizyta po raz kolejny pokazała autorytet Kościoła i samego papieża wśród Polaków, potwierdzając tym samym tezę Kościoła o wzroście wpływu katolicyzmu na społeczność międzynarodową.


Polityczne korzyści z wizyty uzyskał polski Kościół – w części szkół pod jego [Kościoła] naciskiem zaprzestano nauczania „religioznawstwa”, otrzymano zgodę na budowę kościołów „poza kolejnością”, państwo zgodziło się częściowo finansować te budowy (500 obiektów).

W ten sposób w kraju powstały korzystne warunki dla dalszego rozprzestrzeniania w społeczeństwie religijnego światopoglądu. Żygulski uważa, że ideologiczny uszczerbek w wyniku tej wizyty jest (minimum dwa razy) większy niż wizyty w 1983 r.

Nieznane notatki Siergieja Kormilca ukazały się nakładem wydawnictwa Bellona w książce zatytułowanej Dziennik niedokończony 1985-1988.

Korzyści z wizyty uzyskała także i opozycja – demonstracja swojej obecności, aprobata działań przez Watykan i Kościół. Tuż przed wizytą była ujawniona sprawa odbudowy Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej „S”.

Nasiliła się krytyka polityki władz w stosunku do Kościoła ze strony dołów partyjnych.

W Departamencie Stanu USA otwarcie mówi się, że pielgrzymka papieża przebiegała według scenariusza ustalonego w czasie spotkania Jana Pawła II z Reaganem w Watykanie w czerwcu tego roku.

Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski. (fot. Arek1979, lic. CCA SA 3.0)
Papież Jan Paweł II w Gdyni 11 czerwca 1987, w trakcie III podróży apostolskiej do Polski. (fot. Arek1979, lic. CCA SA 3.0)

Podkreśla się że w polityce Zachodu w stosunku do Polski na pierwsze miejsce coraz bardziej wyraźnie stawia się „poszerzenie granic demokracji, aktywizacja działalności opozycji, stworzenie warunków dla jej organizacyjnego zjednoczenia”.

Wcześniej postawiony cel – wzmocnienie pozycji i wpływu Kościoła wypełnia się – jak uważają w Departamencie Stanu – z wystarczającym powodzeniem.


Siergiej A. Kormilec szczegółowo notował swoje spostrzeżenia z czasów rezydentury w Polsce. KLIKNIJ, by dowiedzieć się, co miał do powiedzenia o najważniejszych ludziach ówczesnego systemu.

Źródło

Tekst stanowi fragment książki rezydenta KGB w Polsce Siergieja A. Kormilca pod tytułem Dziennik niedokończony 1985-1988. Ukazała się ona w 2020 roku nakładem wydawnictwa Bellona.

Gnijąca polska dyktatura oczami rezydenta KGB

Tytuł, lead i śródtytuły pochodzą od redakcji. W celu zachowania jednolitości tekstu usunięto przypisy, znajdujące się w wersji książkowej. Tekst został poddany obróbce redakcyjnej w celu wprowadzenia większej liczby akapitów.

Autor
Siergiej A. Kormilec
3 komentarze
  • „W Departamencie Stanu USA otwarcie mówi się, że pielgrzymka papieża [do Polski] przebiegała według scenariusza ustalonego w czasie spotkania Jana Pawła II z Reaganem w Watykanie w czerwcu tego roku.”
    Nic dodać, nic ująć. Jak na Namiestnika przystało.

    • No przecież jak to nie ma, jak ma?
      A nasz Pan Prezydent to niby kto?
      Kupiliśmy F-35 od Ameryki i to niedrogo, a jak już Amerykanie dojdą dlaczego spadają do oceanu i jak usuną te usterkę, to je nam przywiozą i może nawet pozwolą się kilkoma w 2028 roku (już za 8 lat!) przelecieć na drugim siedzeniu naszym pilotom! Dziadziuś znowu dostanie 13-tą emeryturę, więc słucha radia i mówi zawsze, że jednak warto było pokazywać Panu Bogu zajączki 40 lat temu, gdy tamten system nic im nie oferował poza upokarzającym ich przydziałem mieszkania za darmo, pracą, darmowymi wczasami i niskooprocentowanymi kredytami dla młodych małżeństw, za które jak na złość wszystko można było do tego nowego mieszkania kupić . Gdyby chcieli wtedy wyjechać za wolnością na zmywak do Londynu, to nikt by ich tam nie puścił (przynajmniej nie ot tak, za pierwszym razem).
      A teraz? Proszę, miliony młodych ludzi z Polski na zmywak wyjechały i nikt im nie przeszkadzał. To co to jest ja się Jolki zawsze pytam, jak nie wolność i wolny świat, tak?

Pozostaw odpowiedź blondynka z Jolką Anuluj

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.