Miejsce zbrodni na polskich oficerach.

Dlaczego doszło do zbrodni katyńskiej? Stalin początkowo wahał się co zrobić z polskimi oficerami

Szacuje się, że do sowieckiej niewoli w 1939 roku dostało się 240-250 tysięcy polskich żołnierzy. Wśród nich było około 10 tysięcy oficerów. Chyba nie od razu podjęto decyzję o ich wymordowaniu.

Pojmanych od samego początku traktowano brutalnie. Zabijano ich przy byle sposobności, co było tym łatwiejsze, że Związek Sowiecki nie respektował konwencji haskiej i genewskiej.


Polskich jeńców umieszczano początkowo w obozach przejściowych zorganizowanych na okupowanych ziemiach polskich lub w pobliżu granicy po sowieckiej stronie.

Oddani w łapy hitlerowców

Wobec ogromnej rzeszy jeńców już 2 października 1939 roku władze sowieckie podjęły decyzję o zwolnieniu 42 tysięcy szeregowych żołnierzy pochodzenia białoruskiego lub ukraińskiego do domów. Natomiast w październiku i listopadzie 1939 roku Sowieci przekazali Niemcom 43 tysiące jeńców pochodzących z terenów przez nich okupowanych.

Niemcy w zamian przekazali stronie sowieckiej 14 tysięcy „swoich” jeńców pochodzących z Kresów. Resztę polskich wojskowych i policjantów odizolowano w ośmiu obozach rozdzielczych i specjalnych.

Przedmioty należące do polskich oficerów zamordowanych w Katyniu.

Kwiat polskiej inteligencji

Uchwała sowieckiego Politbiura z 2 października dzieliła jeńców polskich według kryteriów klasowo-politycznych. Wyżsi rangą oficerowie Wojska Polskiego mieli być osadzeni w obozie specjalnym w Starobielsku, natomiast funkcjonariusze Policji Państwowej, wywiadu, kontrwywiadu, żandarmerii i straży więziennej zgromadzeni w Ostaszkowie.

Później, z uwagi na przepełnienie obozu w Starobielsku, polskich oficerów kierowano także do Kozielska.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Była to nie tylko elita Wojska Polskiego i Policji Państwowej, ale także kwiat polskiej inteligencji, bowiem wielu jeńców było oficerami rezerwy, zmobilizowanymi do służby tuż przed wybuchem wojny.

W cywilu pracowali jako wykładowcy akademiccy, nauczyciele szkół średnich i powszechnych, urzędnicy, lekarze, inżynierowie, prawnicy, artyści, literaci, publicyści. Często wybitni specjaliści w swojej dziedzinie nauki lub sztuki.

Darek Kaliński jest też autorem książki Czerwony najazd. Prawda o tym, jak Sowieci wbili nam nóż w plecy we wrześniu 1939 roku. Możesz ją kupić na przykład w Empiku.
Darek Kaliński jest też autorem książki Czerwony najazd. Prawda o tym, jak Sowieci wbili nam nóż w plecy we wrześniu 1939 roku. Możesz ją kupić na przykład w Empiku.

Skazani na zagładę

Wydaje się że początkowo władze sowieckie same do końca nie wiedziały, co począć z polskimi jeńcami. Dopiero na początku marca 1940 roku wykrystalizowała się idea dotycząca ich przyszłości.

Jej autorem był Ławrientij Beria, który w dokumencie przesłanym do Stalina zaproponował, aby polskich jeńców wojennych – oficerów, członków „kontrrewolucyjnych” partii i organizacji „powstańczych”, którzy nadal, nawet w obozach, próbują kontynuować swoją antysowiecką działalność, a w przypadku ich uwolnienia z pewnością włączą się do walki przeciwko Związkowi Sowieckiemu – rozstrzelać.


Według projektu los ten miał spotkać 14 700 polskich jeńców i 11 000 osób osadzonych w więzieniach NKWD w zachodnich obwodach Białorusi i Ukrainy.

Propozycja Berii została zaaprobowana 5 marca 1940 roku przez Józefa Stalina i członków Biura Politycznego WKP(b) w osobach: Klimienta Woroszyłowa, Wiaczesława Mołotowa, Anastasa Mikojana, Michaiła Kalinina i Łazara Kaganowicza. Do podjęcia stosownych działań w tej sprawie zobowiązano NKWD.

Zobacz też unikalne wspomnienia francuskiej kobiety zesłanej do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.

Bibliografia

  1. Sławomir Kalbarczyk, Zbrodnia. Droga do prawdy. Kara? Katyń po 65 latach, Biuletyn IPN nr 5-6 (52-53) 2005.
  2. Natalia S. Lebiediewa, Rozstrzeliwanie i deportacje ludności polskiej w ZSRR w latach 1939-1941, Niepodległość i Pamięć tom 5, nr 2(11) 1998.
  3. Zbigniew S. Siemaszko, Jeńcy wojenni (ZSRR 1939-1941), Zeszyty Historyczne Kultury Paryskiej nr 82, Instytut Literacki, Paryż 1987.
  4. Zbiorowe, Okupacja sowiecka ziem polskich 1939-1941, Instytut Pamięci Narodowej, Rzeszów-Warszawa 2005.
  5. Zbiorowe, W cieniu czerwonej gwiazdy. Zbrodnie sowieckie na Polakach (1917-1956), Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2012.
  6. Zbiorowe, Zbrodnia katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2010.
Autor
Dariusz Kaliński
1 komentarz
  • BYŁA SŁYNNA ANKIETA DLA OFICERÓW – ROSJANIE CHCIELI SIE WYWIEDZIEC DO CZEGO MOGA BYC PRZYDATNI -BYLI WSROD NICH NAUKOWCY INŻYNIERZY – FACHOWCY – MOGLI ZATAIC SWOJE – ANTY SOWIECKIE ZAPATRYWANIA – I PRZEŻYĆ -ALE GENERELAICJA – ZADECYDOWAŁA ZA NICH – MAKS GŁUPIO -WSZYSCY – ODMAWIAJA WSÓŁPRACY – WSZYSTKICH NAS NIESKAŻĄ — OTUSZ SKAZALI– NIESAMOWITE JAK KIEPSKIE MIELISMY ROZPOZNANIE WYWIADOWCZE NA KIERUNKU WSCHODNIM – NIC NIEWIEDZIELISMY O PLANACH SOWIETOW W STOSUNKU DO NAS – WYWIAD ZERO- A ,, SOJUSZNICY,, WIEDZIELI ALE NIE OSTRZEGLI—A BYC MOZE WIEKSZOSC BY OCALAŁA W JAKIMS OBOZIE NA SYBERII -DO ZMIANY FRONTÓW POLITYCZNYCH I WOJSKOWYCH — ZERO SWIADOMOSCI NA TEMAT PRZYSZŁOSCI

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.