Göring i Białowieża. Wypędzono tysiące Polaków, aby nazistowski zbrodniarz mógł polować w spokoju

Strona główna » II wojna światowa » Göring i Białowieża. Wypędzono tysiące Polaków, aby nazistowski zbrodniarz mógł polować w spokoju

Hermann Göring uwielbiał polować. Nazistowski zbrodniarz wpadał w prawdziwy szał, gdy komuś udało się ustrzelić grubszą zwierzynę. Kiedy więc po inwazji na Związek Sowiecki Puszcza Białowieska znalazła się pod niemiecką kontrolą, Reichsmarschall rozkazał utworzyć na jej terenie ogromny Obszar Łowiecki Rzeszy. Aby to zrobić naziści wypędzili tysiące Polaków oraz puścili z dymem dziesiątki wsi.

Kiedy na kilka dni przed otwarciem [Międzynarodowej Wystawy Łowieckiej w listopadzie 1937 roku] Göring odwiedza sale wystawowe, nie może się napatrzeć na kolekcję polską. Narzuty z wilczej skóry, futra z rysia i poroża jeleni wiszą tam gęsto obok siebie.


Reklama


Na polowaniach w Białowieży

Na podeście poniżej, na porożu jelenia, rząd figurek ptaków, a pośród tego całego zbioru padliny i kości króluje wypchany żubr. Największe zainteresowanie Göringa wzbudza jednak reliefowa mapa wielkości stołu jadalnianego. Pokazuje ona Białowieżę, ostatnią puszczę w Europie, w której żyją ostatnie dzikie żubry.

Göring zna już te tereny od czasu, gdy w marcu 1934 roku polski ambasador w Berlinie Józef Lipski po raz pierwszy zaprosił go na polowanie. Był tak zachwycony, że od tamtej pory wracał do Białowieży co roku. Teraz stoi w towarzystwie swojej świty przed mapą i zachwyca się pierwotnym krajobrazem i obfitą zwierzyną.

Fragment polskiej ekspozycji na Międzynarodowej Wystawie Łowieckiej w Berlinie (domena publiczna).
Fragment polskiej ekspozycji na Międzynarodowej Wystawie Łowieckiej w Berlinie (domena publiczna).

Lewą rękę ma swobodnie wsuniętą do kieszeni spodni, w prawej trzyma szpicrutę, którą pozornie beztrosko wodzi po rozłożonej przed sobą mapie. Jak generał planujący kolejne strategiczne posunięcie. Później w katalogu wystawy znajdzie się zdjęcie tej sceny.

Ale autorzy katalogu zapewne zdawali sobie sprawę z niewątpliwie symbolicznej siły tego obrazu, dlatego wyretuszowali pejcz w dłoni Göringa. W tamtym czasie, około dwóch lat przed atakiem na Polskę, taki wojowniczy gest nie pasowałby do wizerunku kraju, jaki nazistowskie Niemcy chciały pokazać światu.


Reklama


W tym okresie bowiem Göring występował jeszcze jako najważniejszy dyplomata Hitlera. Dopiero cztery lata później urzeczywistniał swoje marzenie o „germańskiej puszczy łowieckiej”.

Obszar Łowiecki Rzeszy

Po tym, jak Niemcy i Związek Sowiecki zajęły Polskę i podzieliły ją między siebie, Białowieża początkowo okupowana była przez Rosjan. Zmieniło się to latem 1941 roku wraz z niemiecką inwazją na Związek Radziecki. Teraz nic tak naprawdę nie stoi na przeszkodzie planom Göringa.

Artykuł stanowi fragment książki Jana Mohnhaupta pt. Zwierzęta w Trzeciej Rzeszy (Wydawnictwo Poznańskie 2022).
Artykuł stanowi fragment książki Jana Mohnhaupta pt. Zwierzęta w Trzeciej Rzeszy (Wydawnictwo Poznańskie 2022).

Na terenie Białowieży chce on utworzyć ogromny Obszar Łowiecki Rzeszy (niem. Reichsjagdgebiet) i powiększyć tereny leśne z tysiąca sześciuset do dwóch tysięcy sześciuset kilometrów kwadratowych; sama tylko powierzchnia, o którą powiększony miał być las, byłaby większa niż cały teren Berlina.

W celu zrealizowania swoich zamierzeń Göring powierza Walterowi Frevertowi kierownictwo nowo utworzonego „Oberforstamt Białowieża” (Nadleśnictwo Białowieża), jak ten obszar nazywa się teraz po niemiecku, a także zleca mu specjalne zadanie. Ma on las „pacyfikować” i „ewakuować”.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

[Nadleśniczy Wilhelm] Frevert, który już zarządza Puszczą Romincką jako nadleśniczy, jest pozbawionym skrupułów pragmatykiem. Jeśli służy to jego karierze leśnej i pasji łowieckiej, jest gotowy na wszystko. Po wielulatach powie: „Dla Romint oddałbym duszę diabłu!”. Nie tylko dla Romint, co udowadnia w Białowieży.

Pół godziny na opuszczenie domu

Frevert otrzymuje do dyspozycji stuosobowy oddział Korpusu Ochrony Lasu (niem. Forstschutzkorps). Te paramilitarne jednostki działały w okupowanej Polsce od 1940 roku. Ich członkowie rekrutowani byli spośród uzbrojonych robotników leśnych i leśników.


Reklama


Pierwotnie mieli zabezpieczać transport drewna na terenach leśnych oraz zwalczać kłusownictwo i nielegalny handel bronią. Ale w Białowieży mają inną misję. Od lipca 1941 roku ludzie Freverta przeczesują lasy w poszukiwaniu rozproszonych żołnierzy Armii Czerwonej.

W następnej kolejności biorą się za miejscową ludność, której wolno wycinać drzewa tylko w niewielkich ilościach. Rozpoczyna się likwidowanie zakładów przemysłowych położonych na skraju lasu, takich jak wypalarnie węgla drzewnego i tartaki.

Göring był zapalonym myśliwym (domena publiczna).
Göring był zapalonym myśliwym (domena publiczna).

Pod koniec lipca 1941 roku oddział Freverta wraz z Batalionem Policyjnym, przeniesionym tu specjalnie do tej misji, rozpoczyna oczyszczanie „Obszaru Łowieckiego Rzeszy Białowieża” z ludzi.

Wcześnie rano ludzie Freverta wkraczają do wiosek i otaczają domy. Dają mieszkańcom pół godziny na spakowanie tego, co najpotrzebniejsze. Zanim podpalą domy, zabierają z nich to, co sami mogą wykorzystać. W ciągu tygodnia wysiedlonych zostaje w ten sposób prawie siedem tysięcy osób, a trzydzieści cztery wioski zostają doszczętnie spalone.

Niemal 600 zamordowanych Żydów

Jeszcze bardziej bezwzględnie oddział policji postępuje wobec ludności żydowskiej. Na początku sierpnia 1941 roku – na około dwa miesiące przed rozpoczęciem masowych deportacji Żydów z Niemiec – kobiety i dzieci z okolicy zostają przewiezione do oddalonego o dziewięćdziesiąt kilometrów getta w Kobryniu. Na miejscu zostaje rozstrzelanych pięciuset osiemdziesięciu czterech mężczyzn i chłopców.

Niektórym udaje się uciec do lasu, gdzie od tej pory polują na nich Korpus Ochrony Lasu, policja i specjalnie w tym celu powołana grupa specjalna (niem. Sonderkommando) Luftwaffe. Oficjalnie nazywa się to akcją „zwalczania band”.

Aby Göring mógł oddawać się w spokoju swemu krwawemu hobby Niemcy wypędzili z Białowieży tysiące Polaków (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).
Aby Göring mógł oddawać się w spokoju swemu krwawemu hobby Niemcy wypędzili z Białowieży tysiące Polaków (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).

Frevert opuszcza Białowieżę jesienią 1941 roku i na jakiś czas udaje się w kierunku Romint, gdzie oczekuje go już Göring – zbliża się bowiem okres rykowiska jeleni.

W następnych dwóch latach na polecenie Göringa Frevert kilkakrotnie wraca jednak na „Obszar Łowiecki Rzeszy Białowieża” w celu „zwalczania band”, jak głosi oficjalny przekaz. „Niestety, partyzanci i inni bandyci wciąż są tu  licznie obecni”, pisze w marcu 1942 roku do swoich myśliwskich kompanów.

Przeczytaj również o tym, że ten telegram prawie kosztował Göringa życie. Czy Marszałek Rzeszy naprawdę zdradził Hitlera?


Reklama


Źródło

Tekst stanowi fragment książki Jana Mohnhaupta pt. Zwierzęta w Trzeciej Rzeszy. Jej polskie wydanie ukazało się w 2022 roku nakładem Wydawnictwa Poznańskiego. Przekład Monika Kilis.

Prawda o tym skąd brało się zamiłowanie nazistów do zwierząt

Tytuł, lead, śródtytuły i teksty w nawiasach kwadratowych pochodzą od redakcji. W celu zachowania jednolitości tekstu usunięto przypisy, znajdujące się w wersji książkowej. Tekst został poddany obróbce redakcyjnej w celu wprowadzenia większej liczby akapitów i skrócony.

Autor
Jan Mohnhaupt

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.