Bóg Amon podaje broń faraonowi Ramzesowi II. Ten okłada bezlitośnie pojmanych jeńców

Najgorsze kary starożytnego Egiptu. To groziło za zbrodnie przeciw bogom i królowi

Strona główna » Starożytność » Najgorsze kary starożytnego Egiptu. To groziło za zbrodnie przeciw bogom i królowi

W przeciwieństwie do innych wczesnych imperiów rejonu śródziemnomorskiego, starożytny Egipt u szczytu swojej potęgi, około 1350 roku p.n.e., nie posiadał żadnego odgórnego zbioru praw i kar. Jak wyjaśnia Charlotte na kartach książki Jak przeżyć w starożytnym Egipcie, każde miasto i prowincja maiły własne przepisy i zwyczaje karne. Najgorsze z sankcji budziły jednak postrach w całym państwie faraonów.

Oficjalną drogę dochodzenia sprawiedliwości [w Egipcie w okresie Nowego Państwa] stanowi qenebet, czyli sąd. (…) Tworzy go grupka miejscowych, którzy pod kierownictwem wezyra wysłuchują wniosków.


Reklama


Zadaniem qenebet nie jest ustalenie prawdy, lecz raczej podtrzymanie porządku publicznego wszelkimi możliwymi środkami.

Gniew bogów i króla

Do pewnego stopnia qenebet skłonna jest wierzyć ludziom na słowo, a także przyjmować przysięgi, że podsądni już więcej nie popełnią danego przestępstwa. To wystarcza, by zamknąć sprawę. Właściwie jest to najczęstszy sposób kończenia postępowania.

Urzędnicy bijący oskarżonego rózgą. Malowidło z okresu Nowego Państwa
Urzędnicy bijący oskarżonego rózgą. Egipskie malowidło ścienne z okresu Nowego Państwa.

Jeśli jednak oskarżony złamie taką przysięgę lub jeśli nie jest w stanie zapłacić nałożonej grzywny, qenebet podchodzi do tego dość surowo. Formalnie rzecz biorąc, przysięgi składa się bogom oraz królowi w obecności wezyra i qenebet, a łamiąc je, człowiek sprowadza na siebie gniew bogów i króla.

Kara niewolnictwa

Rola wezyra w qenebet jest bardzo znacząca. (…) [Ma on] dosłownie w swoich rękach życie wszystkich, którzy przed nim stają. Może nie tylko nałożyć na kogoś karę śmierci, lecz także wpłynąć na los jego rodziny przez kilka pokoleń.


Reklama


Całe rodziny mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności za czyny jednostki i nie wolno im korzystać z bezprawnie zdobytych zysków przestępcy. Często skazuje się więc przestępcę i wszystkich jego bliskich na dożywotnią pracę w roli państwowych niewolników, jeśli tylko uzna się ich zbrodnię za wystarczająco poważną. (…)

Kara śmierci

Karę śmierci wymierza się za przestępstwa przeciwko państwu, królowi lub bogom. Należy do nich również krzywoprzysięstwo, które bywa traktowane jako zbrodnia przeciwko bogom i królowi.

Tekst stanowi fragment książki Charlotte Booth pt. Jak przeżyć w starożytnym Egipcie (Wydawnictwo Poznańskie 2022).

Za szczególnie ciężkie zbrodnie przestępcy zostaną skazani na karę śmierci i utratę prawa do pochówku. Oznacza to skazanie na wieczne zapomnienie. Egzekucje zdarzają się częściej, niż życzyłoby sobie tego wielu ludzi.

Jedyną osobą mogącą zmienić wyrok wezyra, jest król, dla którego wezyr pracuje. Rzadko jednak zdarza się, by król interweniował. Wygląda na to, że królowie zajmowanie się tak nieprzyjemnymi sprawami pozostawiają wezyrom.


Reklama


Wbicie na pal

Śmierć wymierza się przez wbicie na drewniany pal. Jeśli drewno przebije serce lub jakieś ważniejsze naczynie krwionośne, wówczas śmierć następuje szybko, jeśli jednak drewno ominie główne narządy, wówczas śmierć jest bardzo powolna i bolesna.

O ile to możliwe, egzekucję przeprowadza się w pobliżu miejsca zbrodni – jeśli na przykład karę śmierci nałożono za kradzież ze świątyni, stracenie odbędzie się w jej pobliżu.

Egzekucje są publiczne, co ma odstraszać potencjalnych zbrodniarzy. Chociaż jednak odbywają się one na oczach ludzi, to nie uważa się ich za publiczne święto, a ludzie nie gromadzą się, by się im przyglądać jak widowiskom sportowym.

„Wrzuceni do pieca”

Inną powszechną metodą egzekucji od czasów Średniego Państwa (2040–1782 p.n.e.) jest śmierć w ogniu. Istnieje wiele przypadków, kiedy to właśnie w ten sposób wymierzono karę za różne przestępstwa.

Bóg Amon podaje broń faraonowi Ramzesowi II. Ten okłada bezlitośnie pojmanych jeńców
Bóg Amon podaje broń faraonowi Ramzesowi III. Ten okłada bezlitośnie pojmanych jeńców. Litografia XIX-wieczna oparta na malowidle ściennym z epoki.

Żyjący w czasach Średniego Państwa Nefer-hetep wyjaśnia na swojej steli grobowej, że zniszczenie w ogniu było typową karą za zbezczeszczenie nekropoli w Abydos. Inskrypcja króla Senusereta I (1971–1926 p.n.e.) w świątyni w Tod głosi, że tych, którzy niszczą świątynie, „wrzucano do pieca”.

Metoda ta nie jest jednak zarezerwowana wyłącznie dla poważnych przestępstw; pewien człowiek, oskarżony o kradzież trzech należących do państwa dłut, został stracony przez „wrzucenie do ognia”.


Reklama


Kara wieczna

W takich sytuacjach typowe jest również wysyłanie robotnika do przygotowanego wcześniej grobowca przestępcy (jeśli już go ma), aby usunął jakiekolwiek wzmianki o jego imieniu.

Sprawia to, że imienia nie można powtarzać ani jakkolwiek pomóc zmarłemu w jego życiu pozagrobowym. Jest to dosłownie wieczna kara.

Źródło

Powyższy tekst stanowi fragment książki Charlotte Booth pt. Jak przeżyć w starożytnym Egipcie. Ukazała się ona nakładem Wydawnictwa Poznańskiego w 2022 roku.

Tytuł, lead oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst został poddany podstawowej obróbce korektorskiej.

Fascynujący przewodnik po państwie faraonów

Autor
Charlotte Booth

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.