Przedwojenne Wojsko Polskie w kolorze. Tak wyglądały najnowocześniejsze mundury naszych żołnierzy

Strona główna » Międzywojnie » Przedwojenne Wojsko Polskie w kolorze. Tak wyglądały najnowocześniejsze mundury naszych żołnierzy

Wojsko Polskie odgrywało niezwykle istotną rolę w życiu społeczeństwa II Rzeczpospolitej. W latach 30. XX wieku rozpoczęto zakrojony na szeroką skalę proces jego modernizacji. Dotyczyło to również umundurowania. Dzięki naszej galerii zobaczycie, jak w kolorze prezentowali się ówcześni żołnierze.

W połowie lat 30. XX wieku nakładem Głównej Księgarni Wojskowej ukazał się album Umundurowanie Wojska, Marynarki i Przysposobienia Wojskowego w Polsce. Za opracowanie publikacji odpowiadał major dyplomowany Mieczysław Pęczkowski. Ilustracjami opatrzyli go zaś kapitan w stanie spoczynku Stanisław Bieńkowski oraz Stanisław Haykowski.


Reklama


Obecnie na księgarskie półki trafia wydany przez Bellonę reprint. Został on wzbogacony o esej napisany przez doktora Pawła Mikołaja Rozdżestwieńskiego, który omawia zmiany barwy i umundurowania Wojska Polskiego z lat 1936–1939.

Dodatkowo znalazły się tam liczne, koloryzowane przez Karola Przybysza-Malczewskiego, fotografie z epoki. Ukazują one najważniejsze zmiany w polskim ubiorze wojskowym. Wybraliśmy dla Was kilkanaście spośród nich. Autorem podpisów jest Paweł Mikołaj Rozdżestwieński.

Dowódcy

Marszałek Edward Śmigły-Rydz podczas wizyty na Zaolziu w 1938 roku. Marszałek w ubiorze służbowym, w płaszczu sukiennym i w pasie wprowadzonym w 1936 roku. Na rogatywce wz. 1935 nieregulaminowy orzełek, haftowany srebrnym bajorkiem.

Minister spraw wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki w nowym umundurowaniu i w rogatywce podczas rozmowy ze strzelcami z 84 Pułku Piechoty Strzelców Poleskich 26 września 1936 roku, po uroczystości wręczenia pułkowi nowego sztandaru. Strzelcy w umundurowaniu sukiennym wz. 1919, na kołnierzach widoczne oznaki, bazie poleskie, na naramiennikach numer porządkowy pułku „84”.


Reklama


Piechota

Prace nad unowocześnieniem umundurowania i oporządzenia trwały w Wojsku Polskim do wybuchu wojny. Żołnierze piechoty w 1938 roku testujący nowe oporządzenie – tornistry z odpinanymi szelkami. Nowe tornistry miały w przyszłości zastąpić tornister wz. 1933.

Celowniczy ckm wz. 1930 (u góry) i strzelec (u dołu) z formacji piechoty w umundurowaniu wz. 1919 i hełmach stalowych wz. 1931.

Przedwojenne zdjęcie szkoleniowe ukazujące obronę pododdziału piechoty. Strzelcy w umundurowaniu letnim lnianym, używanym między 15 kwietnia a 15 października podczas zajęć polowych.

Strzelcy podhalańscy w nowym polowym umundurowaniu sukiennym wz. 1936, spodniach wz. 1937 z owijkami, w pelerynach typu III i kapeluszach podhalańskich. Prawdopodobnie wiosna 1939 roku.


Reklama


Obsługi 40 mm armat przeciwlotniczych wz. 1936 nosiły na mundurach opończe oraz hełmy stalowe wz. 1931 z daszkami skierowanymi do tyłu. Takie noszenie hełmów ułatwiało korzystanie z przyrządów celowniczych. Ustawione w kozły 7,92×57 JS mm karabinki wz. 1929.

Kawaleria

Szwoleżerowie z 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich ze Starogardu Gdańskiego w umundurowaniu garnizonowym. Po ustaleniu pod koniec lat dwudziestych systemu barw formacji kawalerii (otoków, proporczyków i lampasów przy spodniach wieczorowych) rozpoczęto prace nad unowocześnieniem tej broni. Ich wynikiem były nowe szable wz. 1934, stalowe hełmy wz. 1915 czy nowe, lżejsze rzędy końskie i juczne.

Podoficer zawodowy 7 Pułku Ułanów Lubelskich im. gen. K. Sosnkowskiego w umundurowaniu polowym sukiennym – kurtka wz. 1936 i w hełmie stalowym wz. 1915. Uzbrojony jest w 7,92×57 JS mm karabinek wz. 1898 oraz francuską lancę wz. 1913.

Wojska pancerne

Pułkownik Stanisław Maczek podczas spotkania z oficerami 10 Brygady Kawalerii w 1938 roku. Widoczne charakterystyczne dla brygady bojowe  nakrycia głowy – hełmy stalowe wz. 1916.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Płk Maczek ma na sobie kurtkę skórzaną wz. 1936 z charakterystycznym czarnym sukiennym kołnierzem i naramiennikami. W czasie II wojny światowej żołnierze 1 Dywizji Pancernej nosić będą czarny lewy naramiennik nawiązujący do tego typu ubioru.

W 1939 roku przygotowano projekt umundurowania broni pancernych dla żołnierzy służących w jednostkach pancernych i zmotoryzowanych. Na zdjęciu u góry: załoga motocykla z koszem Sokół 1000, umundurowana w opończe i hełmy stalowe wz. 1931.

Na zdjęciu u dołu: szeregowiec w kurtce sukiennej wz. 1936, spodniach wz. 1919 i butach saperkach. Wyposażenie (tornister, maska pgaz wz. 1932, chlebak wz. 1933, pas główny wz. 1931, ładownice skórzane, hełm wz. 1931) i sposób noszenia jak w formacjach piechoty.

Oficer broni pancernych w umundurowaniu polowym do służby poza pojazdem. Przed wybuchem wojny zaczęto zastępować stare hełmy pancerne wzorowane na francuskim hełmie wz. 1915 (z modyfikacjami), zastępując je haubami.

Lotnictwo

W 1936 roku wprowadzono nowe umundurowanie w lotnictwie, z kurtkami z klapami dla oficerów, chorążych i starszych podoficerów. Mundur od tej pory był barwy stalowoniebieskiej. Jednocześnie lotnicy otrzymali nowe nakrycie głowy z orzełkiem otoczonym skrzydłami husarskimi oraz dwurzędowy płaszcz dla oficerów.


Reklama


Prezydent RP Ignacy Mościcki przechodzi przed frontem kompanii honorowej 1 Pułku Lotniczego podczas uroczystości X-lecia PLL LOT na lotnisku mokotowskim w Warszawie, 15 czerwca 1938 roku.

Prezydentowi towarzyszy dowódca lotnictwa gen. bryg. Ludomił Rayski w generalskim mundurze lotniczym i z białą bronią – kordzikiem na rukach. Kompania honorowa uzbrojona jest w karabinki 7,92×57 JS mm wz. 1898 z bagnetami wz. 1927. Umundurowanie lotnicze szeregowych wz. 1936 – kurtki z kołnierzami zapinanymi na jedną haftkę.

Źródło

Zdjęcia oraz podpisy pochodzą z publikacji Umundurowanie Wojska Polskiego, jest to reprint albumu wydanego w 1935 roku.

Wzbogacono go o esej napisany przez doktora Pawła Mikołaja Rozdżestwieńskiego, który omawia zmiany barwy i umundurowania Wojska Polskiego z lat 1936–1939. Znalazły się tam również koloryzowane przez Karola Przybysza-Malczewskiego fotografie z epoki.

Reprint wydania z 1935 roku


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy srebrnego wieku, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły, Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Wawel. Biografia (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.