Raoul Wallenberg. Czy Sowieci zamordowali szwedzkiego dyplomatę, bo znał prawdę o zbrodni katyńskiej?

Raoul Wallenberg był szwedzkim biznesmenem i dyplomatą. W 1944 roku trafił na Węgry jako sekretarz ambasady swojego kraju. Działając także z ramienia Komisji do spraw Uchodźców Wojennych pomógł uratować życie około 100 tysięcy Żydów. Czy zginął dlatego, bo wiedział zbyt wiele o Katyniu?

W styczniu 1945 roku Raoul Wallenberg został zatrzymany przez wkraczających na Węgry żołnierzy sowieckich, a następnie uwięziony przez NKWD. Trafił na Łubiankę pod zarzutem szpiegostwa, umarł zapewne w roku 1947, nie odzyskawszy wolności.


Reklama


Zdaniem węgierskiego historyka Christiana Ungvary’ego oskarżenie stanowiło wyłącznie zasłonę dymną. A Wallenberg został aresztowany i zabity, bo miał zbyt szeroką i niebezpieczną wiedzę o zbrodni katyńskiej. W jaki sposób ją posiadł?

Śmiertelnie niebezpieczne dokumenty

Kluczowa okazuje się tutaj postać węgierskiego biegłego medycyny sądowej oraz kryminologa prof. Ferenca Orsósa. Był on jednym z dwunastu lekarzy wchodzących w skład Międzynarodowej Komisji Lekarskiej, która wiosną 1943 roku udała się do Katynia, aby na miejscu przeprowadzić sekcje zwłok zamordowanych tam polskich oficerów.

Raoul Wallenberg na fotografii opublikowanej przez waszyngtońskie Muzeum Pamięci Holocaustu.

Po przeprowadzonej ekshumacji prof. Orsós wysłał do Budapesztu szczegółowe sprawozdanie oraz inne dowody zbrodni (m.in. czaszkę jednego z zamordowanych oficerów). 

Bezsprzecznie wskazywały one na enkawudzistów jako sprawców mordu, i jako niezwykle cenne zostały zdeponowane w skarbu Głównego Węgierskiego Banku Kredytowego.


Reklama


Znajdowały się tam aż do chwili wkroczenia Sowietów, którzy zabrali je wraz z prywatnym archiwum profesora do Moskwy. Samego Orsósa poszukiwała od lutego 1945 roku specjalna jednostka NKWD, jako rzekomego zbrodniarza wojennego. Bezskutecznie, gdyż przebywał on już w tym czasie w Szwajcarii.

Ludzie, którzy wiedzieli zbyt dużo

Właśnie ze zgromadzonymi przez profesora materiałami miał się zapoznać w trakcie swej misji na Węgrzech Raoul Wallenberg.

Raoul Wallenberg na fotografii z 1944 roku.

W efekcie stał się jedną z osób, które najlepiej na świecie orientowały się w kulisach zbrodni dokonanej przez Sowietów wiosną 1940 roku. Dowodem na poparcie takiego wyjaśnienia może być chociażby fakt, że Rosjanie ścigali także inne osoby, które poznały ich wstydliwy sekret.

Znajomość dokumentów Orsósa przypłacił życiem kapitan lotnictwa Zoltán Miko, który odegrał znaczącą rolę w węgierskim ruchu oporu oraz ratowaniu tamtejszych Żydów.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Został on rozstrzelany 15 sierpnia 1945 roku, zaś jego zastępcę Vilmosa Bondora podczas przesłuchań ciągle pytano czy wie coś na temat bliżej nieokreślonych dokumentów. Metoda uporczywego zaprzeczania ocaliła mu życie. Otrzymał wyrok „jedynie” dwudziestu pięciu lat więzienia.

Również ksiądz Béla Varga – w 1945 roku przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Węgier – znał prawdę. Egzekucji uniknął tylko dlatego, że tłumacz (nota bene sowiecki pułkownik) ostrzegł go, aby na wszelkie pytania o Katyń odpowiadał, że nic nie wie.


Reklama


Nikt się o niego nie upomniał

Do myślenia daje również postawa przywódców Zjednoczonego Królestwa oraz Stanów Zjednoczonych. Wykazali oni zaskakująco mało zainteresowania losami człowieka, który ocalił przynajmniej dziesiątki tysięcy istnień ludzkich.

Czyżby dla świętego spokoju woleli nie domagać się zwolnienia kogoś, kto mógł zaświadczyć co wydarzyło się w lesie katyńskim? A byłoby to świadectwo prawdziwego bohatera, który niejednokrotnie z narażenie własnego życia ratował innych.

Przeczytaj też o polskim oficerze, który nie pozwolił zaprowadzić się na śmierć w Katyniu. Zabił strażnika i podjął straceńczą walkę.

Bibliografia

  1. Kershaw Alex, Misja Wallenberga. Pojedynek z Eichmannem o życie 100 000 Żydów, Kraków 2011.
  2. Kovács István, Piłsudski… Katyň… Solidarita… Klíčové pojmy polských dějin 20. století, Brno 2010.
  3. Przewoźnik Andrzej, Jolanta Adamska, Katyń. Zbrodnia prawda pamięć, Warszawa 2010.
Autor
Rafał Kuzak
5 komentarzy
  • Najprawdipodibniej to zaszła pomyłka gdyż Rosjanom chodziło o jego brata współpracownika Gestapo, ponieważ cała rodzina Wallenbergów ściśle kolaborował z III Rzeszą

    • W Katyniu też „zaszła pomyłka”? Setki tysięcy Polaków, zamordowanych podczas „akcji polskiej” NKWD tuż przed wybuchem wojny, to oczywiście też „pomyłka”. Wiec to zapewne „przez pomyłkę” NKWD popełniło dziesiątki milionów takich „pomyłek”.

      • Tzw. Akcja Polska to wymysły propagandy. Dziesiątki milionów pomyłek? Czytałeś Sołżenicyna? Czy innego Wariata? Skąd masz to info o dziesiątkach milionów rzekomo zabitych od Goebbelsa?

        • Jasne- Katyń, Obława Augustowska, wymordowanie praktycznie całego KOP-u, to oczywiście waszym zdaniem towarzyszu -też „propaganda”. Zamordowanie kuzyna mojego dziadka na Łubiance, a jego żony i nastoletniej córki kilka tygodni później w obozie koncentracyjnym w Kazachstanie, to także „propaganda” – „osobisty wymysł Goebbelsa”. Radzę wam towarzyszu pouczyć się historii własnego kraju, ale nie tej zakłamanej przez Stalina i Putina. Sołżenicyn wariatem? To stara bolszewicka metoda – robienie z przeciwników politycznych wariatów, jak widać – skuteczna do dziś, zwłaszcza w rosyjskiej propagandzie. Ile milionów ofiar mają na sumieniu twórcy waszego wrzodu na tyłku ludzkości, co do tego historycy nie są zgodni, ale najskromniej licząc było ich co najmniej 20 milionów, chociaż wielu podaje, że co najmniej dwukrotnie więcej nie jest przesadą. Nawet was rozumiem, też bym nie chciał za nic tego przyznać ,gdyby moi mocodawcy i ich poprzednicy byli masowymi zbrodniarzami, na skalę nie znaną w dziejach ludzkości.

        • A może przytoczysz nam tu dokumenty na których opierasz swoją, jakże szeroką wiedzę? Trafi się tam jakiś autor spoza Rosji? Jakiś historyk uznany na świecie? Myślisz że ktoś jest tak głupi, że bezkrytycznie łyknie twoją tanią propagandę, anonimowy trollu?

          I to jeszcze na forum historycznym?

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.