Dziecko w drodze do szkoły. Fotografia współczesna (CC0).

Strzelaniny w amerykańskich szkołach. Jedyny rozwinięty kraj, gdzie wysłanie dziecka na lekcje grozi śmiercią

Strona główna » Historia najnowsza » Strzelaniny w amerykańskich szkołach. Jedyny rozwinięty kraj, gdzie wysłanie dziecka na lekcje grozi śmiercią

Strzelaniny w amerykańskich szkołach zdarzały się niemal od zawsze. W czasach przednowoczesnych, gdy ochrona prawna była więcej niż teoretyczna, a koloniści często musieli osobiście stawać w obronie domów ze strzelbami w dłoniach, trudno było zupełnie uniknąć krwawych incydentów. Ale przecież olbrzymia fala przemocy, która pochłonęła już setki ofiar śmiertelnych, jest zjawiskiem o wiele świeższej daty.

W listopadzie 1853 roku niejaki Mathews Flounoy Ward zastrzelił dyrektora szkoły w Louisville w Kentucky, ponoć w odpowiedzi na zbyt surowe kary fizyczne, jakie ten wymierzał jego bratu. Ofiara zmarła, sprawcę uniewinniono.


Reklama


W sierpniu 1856 roku we Florence w Alabamie nauczyciel zadusił w gniewie jednego z uczniów. Gdy tylko ojciec zabitego się o tym dowiedział, chwycił broń, wtargnął do szkoły i zastrzelił pedagoga.

W czerwcu 1867 roku w Buffalo w stanie Nowy Jork 13-letni uczeń Arthur Day przyszedł do szkoły z załadowanym pistoletem PS No. 18. Twierdził, że chciał zabić psa, który go ugryzł. Niechcący oddał jednak strzał nie do zwierzęcia, lecz do kolegi. Chłopaka udało się odratować.

Miejsce pamięci po strzelaninie w Columbine.
Miejsce pamięci po strzelaninie w Columbine. Littleton, Colorado (fot. Seraphimblade, lic. CC-BY-SA 3,0).

Diametralna zmiana

Podobnych historii można naliczyć w wieku XIX i XX łącznie nawet nie dziesiątki, ale setki. Co charakterystyczne, w niemal wszystkich przypadkach liczba ofiar nie przekraczała jednej czy dwóch osób. Szkolna strzelanina, w której zginęłoby więcej niż 10 osób nie zdarzyła się w tych stuleciach w Ameryce ani razu.

Poza tym sytuacja panująca w Stanach Zjednoczonych przez długi czas nie odbiegało od tej, z jaką miano do czynienia w innych krajach.


Reklama


O ile jednak niemal wszystkie rozwinięte gospodarczo państwa po drugiej wojnie światowej radykalnie ograniczyły dostęp cywilów do broni palnej, o tyle w Stanach Zjednoczonych nastąpił proces odwrotny.

Prawo do zakupu, noszenia i używania broni stało się sztandarowym postulatem politycznym prawicy. Zamiast zacieśniać kontrolę, w ostatnich dekadach tylko ją rozluźniano, a kultura popularna dodatkowo znormalizowała temat dostępu do pistoletów, strzelb czy nawet karabinków automatycznych, pozwalających oddawać dziesiątki strzałów na minutę. Także te ostatnie, wzorowane na broni wojskowej, da się w wielu miejscach kupić bez jakiejkolwiek kontroli.

Inspiracją dla tego artykułu była książka Dave’a Cullena pt. Columbine. Masakra w amerykańskim liceum (Wydawnictwo Poznańskie 2022).

Początek epoki

Na tym tle od schyłku XX wieku zaczęło się rozwijać horrendalne zjawisko, będące ewenementem na tle wszystkich rozwiniętych krajów: masowe strzelaniny w szkołach, powtarzające się regularnie i pociągające za sobą nawet dziesiątki ofiar śmiertelnych.

Za pierwszą wielką strzelaninę w placówce oświatowej uchodzi masakra, jakiej 20 kwietnia 1999 roku dwaj uczniowie dokonali w liceum w Columbine w stanie Colorado. Sprawcy, 17-letni Dylan Klebold i 18-letni Eric Harris, zabili wówczas 13 osób, ranili kolejne 24.


Reklama


Jak wyjaśnia Dave Cullen, autor książki Columbine. Masakra w amerykańskim liceum, zbrodnia zainspirowała kolejnych morderców. Otworzyła też to, co uznany reportażysta nazywa wprost epoką szkolnych strzelanin.

Setki zabitych i rannych

Tylko w pierwszych czterech latach po Columbine kolejne 7 osób zginęło w szkolnych strzelaninach a 39 zostało rannych. Kolejne dekady przyniosły dalszy wzrost liczby przypadków, ale też nasilenie zbrodni o koszmarnej skali.

Dziecko w drodze do szkoły. Fotografia współczesna (CC0).
Dziecko w drodze do szkoły. Fotografia współczesna (CC0).

W 2007 roku na uniwersytecie Virgina Tech zastrzelono 32 osoby i raniono 26. W 2013 roku w szkole podstawowe w Sandy Hook zginęło 26 osób. W 2018 roku w liceum w Parkland ofiar śmiertelnych było 18, rannych tyle samo.

Center for Homeland Defence and Security podaje, że od 1999, a więc od czasu masakry w Columbine, w Stanach Zjednoczonych doszło do 17 strzelanin w szkołach podstawowych, 24 w gimnazjach (middle schools), 69 w liceach (high schools), 6 na uniwersytetach i 5 w innych placówkach.


Reklama


Łącznie takich przypadków było 121, średnio ponad 5 w każdym roku. Zginęły w nich 202 osoby, 337 zostało rannych. Przytłaczającą większość ofiar stanowili uczniowie.

Think tank Everytown, który zlicza nie tylko masowe strzelaniny, ale wszystkie incydenty z użyciem broni podaje z kolei, że tylko od 2013 roku w amerykańskich szkołach doszło do przynajmniej 961 takich zdarzeń. Zginęły w nich 322 osoby, 658 zostało rannych.

Dla porównania w całej Unii Europejskiej od czasów Columbine doszło do niespełna 20 strzelanin w szkołach. Zginęło w nich około 60 osób.

Punkt zwrotny w najnowszej historii Ameryki

Wybrana bibliografia

Autor
Grzegorz Kantecki

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.