Ta decyzja sprawiła, że Ameryka stała się mocarstwem. Brytyjczycy nie rozumieli jak wielki popełniają błąd

Kosztowne i krwawe zwycięstwo w wojnie o niepodległość nie gwarantowało, że świeżo powstałe Stany Zjednoczone zdołają utrzymać jedność i kontynuować opór przeciw dawnemu hegemonowi. Budowa potęgi kraju stała się możliwa za sprawą jednej pochopnej decyzji podjętej przez Brytyjczyków.

Trzynaście kolonii, które w 1776 roku poparły deklarację niepodległości i stworzyły podwaliny Stanów Zjednoczonych, zajmowało tylko niewielką część ziem, do których w Nowym Świecie rościli sobie prawa Brytyjczycy.


Reklama


Poza obszarem skonfederowanych stanów znalazła się oczywiście granicząca z nimi od północy Kanada. Zjednoczone Królestwo za swoją własność uważało jednak również obszary leżące na zachód od Virginii i Pensylwanii.

Jak wyjaśnia David McCullough w książce Pionierzy. Ludzie, którzy zbudowali Amerykę, tak zwane Terytorium Północno-Zachodnie nazywano „olbrzymim pustkowiem”, „odludziem”, „bezkresnym interiorem”.

Terytorium Północno-Zachodnie (Northwest Territory) na mapie Stanów Zjednoczonych według stanu u schyłku lat 90. XVIII wieku (ryc. Golbez, lic. CC-BY-SA 2,5).

„W całej tej dziczy nie było jak dotąd żadnych dróg ani mostów, żadnych kościołów, szkół, sklepów ani przydrożnych zajazdów” – wylicza popularyzator historii i dwukrotny laureat nagrody Pulitzera. Ne było też miast ani nawet osad z prawdziwego znaczenia (nie licząc rzecz jasna tych, w których zamieszkiwała rdzenna, indiańska ludność).

Bezwartościowe pustkowie?

Ziemie wydawały się Brytyjczykom niewiele warte, co może tłumaczyć przebieg negocjacji, prowadzonych w 1783 roku w Paryżu i mających na celu zakończenie amerykańskiej wojny o niepodległość.


Reklama


Komisarze rządu jego królewskiej mości Jerzego III obstawali przy tym, by tereny na zachód od Gór Allegheny pozostały przy Wielkiej Brytanii i by granica Stanów Zjednoczonych została oparta o rzekę Ohio, przepływającą w odległości około 550 kilometrów od Nowego Jorku i niespełna 500 od Filadelfii.

Amerykańscy dyplomaci  – John Jay i przyszły prezydent John Adams – z miejsca odrzucili takie rozwiązanie. I okazali się o wiele bardziej zdeterminowani od swoich rozmówców.

Artykuł powstał między innymi w oparciu o książkę Davida McCullougha pt. Pionierzy. Ludzie, którzy zbudowali Amerykę (Wydawnictwo Poznańskie 2020).

„Prędzej wrócę do domu i…”

John Adams zagroził wręcz wznowieniem działań zbrojnych. „Wykluczone!” – wykrzyknął pełen wzburzenia. – „Prędzej wrócę do domu i wezwę moich rodaków, by znów chwycili za broń i walczyli, aż zagwarantują sobie swoje prawa lub przeleją ostatnią kroplę krwi, aniżeli zrzeknę się naszych roszczeń do zachodnich terytoriów”.

Brytyjczycy, zdziwieni skalą oporu, biorąc pod uwagę nikłą wartość nieskolonizowanych obszarów, ustąpili. Na mocy traktatu pokojowego, podpisanego 3 września 1783 roku, ziemie coraz częściej określane mianem „kraju Ohio” przypadły Stanom Zjednoczonym.


Reklama


690 000 kilometrów kwadratowych „niezmąconej dziczy”

„Do tego czasu rząd Stanów Zjednoczonych nie posiadał ani jednego akra ziemi” – podkreśla autor książki Pionierzy. Ludzie, którzy zbudowali Amerykę.

Cała własność, a tym samym także faktyczna siła polityczna, znajdowała się w gestii poszczególnych stanów. Gdyby ta sytuacja się utrzymała, władze centralne nigdy nie wyzwoliłyby się spod kontroli poszczególnych eks-kolonii. A władza prezydentów czy senatu byłaby tylko pozorna.

Amerykańska delegacja negocjująca pokój z Brytyjczykami w 1783 roku. Pierwsi dwaj od lewej: John Jay i John Adams.

Brytyjczycy, przez swą krótkowzroczność, utorowali rządowi USA drogę do niezależności. Tym samym – pozwolili uczynić ze Stanów Zjednoczonych przyszłe mocarstwo, a nie chwiejny zlepek skłóconych prowincji.

„W niecodziennych okolicznościach, w jednej chwili [rząd George’a Washingtona] zyskał około 690 000 kilometrów kwadratowych niezmąconej dziczy, podwajając tym samym powierzchnię swego kraju” – podsumowuje David McCullough.


Reklama


A niezasiedlone imperium na północ i zachód od rzeki Ohio, większe niż cała Francja, zdolne pomieścić nawet pięć kolejnych stanów, w dodatku mające dostęp do czterech z pięciu Wielkich Jezior, w tym do Michigan, sięgało aż do samego jego centrum.

Przeczytaj też o największej porażce zbrojnej Amerykanów w starciu z Indianami.

Bibliografia

  1. McCullough David, Pionierzy. Ludzie, którzy zbudowali Amerykę, Wydawnictwo Poznańskie 2020.
Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.