Warunki w amerykańskich obozach dla niemieckich jeńców. Pojmani naziści nie tego się spodziewali

Strona główna » II wojna światowa » Warunki w amerykańskich obozach dla niemieckich jeńców. Pojmani naziści nie tego się spodziewali

Obozy jenieckie kojarzą się z głodem, przemocą i nieustannym zagrożeniem życia. Ale nie wszędzie panowały tak koszmarne warunki. Niemieccy jeńcy w amerykańskiej niewoli przeżyli prawdziwy szok. Było im tam lepiej niż w wyniszczonej wojną Rzeszy.

Stany Zjednoczone dołączyły do II wojny światowej w 1941 roku. Ameryka nie była przygotowana do tego, by zajmować się jeńcami, jednak na prośbę Wielkiej Brytanii zgodziła się ich przyjąć.


Reklama


Początkowo było to 175 tysięcy pojmanych żołnierzy wroga. Później na pokładzie statków transportowych, wracających z europejskiego teatru działań wojennych, do amerykańskich brzegów przybijało nawet do 30 tysięcy jeńców miesięcznie.

W USA rozlokowywano ich w 700 obozach działających na obszarze 46 różnych stanów. Łącznie pomieściły 400 000 osób.

Największe obozy jenieckie na terenie Stanów Zjednoczonych.
Największe obozy jenieckie na terenie Stanów Zjednoczonych.

Placówki były budowane w miejscach o możliwie łagodnym klimacie w celu redukcji kosztów wznoszenia budynków. Znajdowały się z dala od dużych, gęsto zasiedlonych i uprzemysłowionych regionów, jednak nie na zupełnym odludziu – osadzonych wykorzystywano bowiem do przymusowej pracy, by uzupełnić niedobory siły roboczej.

To tak wygląda amerykański styl życia?

Pomiędzy tym, jak swoich jeńców traktowali Amerykanie i jak postępowali Niemcy istniała wprost niewyobrażalna różnica.


Reklama


Już w trakcie podróży pojmanym żołnierzom Hitlera zapewniano dobre wyżywienie. Po zejściu na ląd, w amerykańskich portach czekały na nich wygodne wagony osobowe, które odwoziły ich do obozów. Jeńcy przeżywali szok. Relację jednego z nich cytuje Piotr Zychowicz w książce Alianci. Opowieści niepoprawne politycznie:

Moje pierwsze wrażenie w Ameryce to mydło – mówił Werner Wapler. – Na statku dali nam wspaniałe, pieniące się mydło Palmolive. Dotychczas używaliśmy naszego wojennego, szarego, w połowie złożonego z mydła, w połowie z piasku, które nigdy się nie pieniło.

Artykuł powstał m.in. na podstawie nowej książki Piotra Zychowicza pt. Alianci. Opowieści niepoprawne politycznie (Rebis 2021).

W czasie podróży przez Amerykę – te ich parkingi z samochodami! Patrzyliśmy na to tak, jak  w dzieciństwie patrzyliśmy na Świętego Mikołaja. I mówiliśmy do siebie: „I przeciwko temu wszystkiemu tamten dureń postanowił wojować!”.  

Mówiąc o durniu żołnierz miał na myśli rzecz jasna Adolfa Hitlera.

Kino, teatr, cyrk

Obchodząc się z nazistowskimi więźniami na własnej ziemi Amerykanie postawili na ogromne przywiązanie do Konwencji Genewskiej. Po ciężkich walkach na frontach europejskim i afrykańskim pobyt w obozach za oceanem mógł się wydawać wakacjami.

Władze Stanów Zjednoczonych były przekonane, że na wszelkie uchybienia wobec jeńców Trzecia Rzesza odpowie jeszcze gorszym traktowaniem amerykańskich żołnierzy w niemieckiej niewoli. Dlatego nie zapominano o niczym.

Jak podkreśla Piotr Zychowicz na kartach Aliantów. Opowieści niepoprawnych politycznie, przymusowi goście amerykańskich obozów mieli do dyspozycji rozmaite rozrywki – kino, teatr, cyrk, sporty. Dano im nawet możliwość zakładania orkiestr.


Reklama


Hotel u Wujka Sama?

Zdarzało się, i to nierzadko, że kwatery strażników miały niższy standard niż baraki niemieckich więźniów.

Historycy badający ten temat, Kathryn Roe i Jasin Wetzel, podają przykład z Georgii, gdzie „dom strażników był nieogrzewaną przyczepą bez piecyka, światła i toalet”, tymczasem osadzeni – zgodnie z duchem Konwencji Genewskiej – dysponowali wszystkimi udogodnieniami, łącznie z ogrzewaniem, latrynami, prawdziwymi toaletami i prysznicami.

Brama wjazdowa obozu jenieckiego Camp Swift w Teksasie. Sierpień 1944 roku.
Brama wjazdowa obozu jenieckiego Camp Swift w Teksasie. Sierpień 1944 roku.

Jeńcy stale byli też bardzo dobrze żywieni. Jeden z inspektorów, cytowany przez Roe i Wetzela, zwracał uwagę na wysoki koszt posiłków. Niemcom dostarczano także niezbędną odzież.  

Wolno im było nawet czytać Mein Kampf

Osadzenie mogli się nawet uczyć. Część z nich korespondencyjnie kontynuowała swoje studia na niemieckich uniwersytetach. Inni zapisywali się na kursy na miejscu – brali lekcje angielskiego, historii, geografii i matematyki.


Reklama


Do dyspozycji więźniów były bogato wyposażone biblioteki, w których można było wypożyczyć nawet… Mein Kampf. Wolno im było subskrybować gazety i magazyny oraz wydawać własne czasopisma. Mogli też kupować własne książki.

Przetrzymywanym Niemcom zapewniano wreszcie i opiekę duchową. W obozach odbywały się nabożeństwa po niemiecku, w obrządkach, jakich oczekiwali osadzeni.

Jeden z obozów jenieckich w stanie Minnesota.

Jeńcom wolno było prowadzić regularną korespondencję z rodzinami w Niemczech, jednak listy czytali i cenzurowali najpierw Amerykanie, a później Niemcy.   

Sytuacja zmieniła się dopiero, gdy Trzecia Rzesza skapitulowała. Z dnia na dzień zniknęła groźba odwetu Niemców na amerykańskich jeńcach. Racje obozowe zostały zmniejszone, wprowadzono znacznie ostrzejszy reżim oraz obowiązek oglądania nagrań zarejestrowanych w wyzwalanych niemieckich obozach zagłady w Europie.

Przeczytaj też o brytyjskich obozach koncentracyjnych w Afryce. Niemal doprowadzili do eksterminacji całego narodu.

Najnowsza publikacja Piotra Zychowicza już w sprzedaży

Bibliografia

  • Geiger J. E., German Prisoners of War at Camp Cooke, California, Sunburry Press 2018.
  • Roe Cooker K., Wetzel J., Georgia POW Camps in World War II, The History Press 2019.
  • Thompson A., Men in German Uniform: POWs in America during World War II, The University od Tennessee Press 2010.
  • Zychowicz P., Alianci. Opowieści niepoprawne politycznie, Rebis 2021.

Autor
Anna Kasperowicz
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.