Alianckie naloty dywanowe na Niemcy w liczbach. 50 Hiroszim miesięcznie

Strona główna » II wojna światowa » Alianckie naloty dywanowe na Niemcy w liczbach. 50 Hiroszim miesięcznie

Setki tysięcy ton zrzuconych bomb. Dziesiątki miast obróconych w gruzy. Blisko 600 tysięcy zabitych i 7,5 miliona pozbawionych dachu nad głową. To tylko niektóre liczby pozwalające zrozumieć skalę alianckich nalotów dywanowych na III Rzeszę.

Brytyjski Gabinet Wojenny podjął decyzję o rozpoczęciu nalotów dywanowych na nazistowskie Niemcy 14 lutego 1942 roku. Celem pierwszego z nich stała się Lubeka. Bombowce RAF-u nadleciały nad miasto w trzech falach nocą z 28 na 29 marca 1942 roku.

50 tysięcy ton bom w 1942 roku

Mieszkańcy zostali zupełnie zaskoczeni skalą ataku. Zginęło lub zostało rannych ponad 1100 osób, blisko 1050 budynków legło w gruzach. Mark Sołonin w książce Jak Związek Radziecki wygrał wojnę trafnie zauważa, że była to „odległa błyskawica zbliżającej się burzy”. W kolejnych latach brytyjskie i amerykańskie bomby miały spaść na niemal każde niemieckie miasto.


Reklama


Dwa miesiące po Lubece, w nocy z 30 na 31 maja odbył się pierwszy rajd z udziałem ponad 1000 brytyjskich bombowców. Zrzuciły one na Kolonię 1455 ton bomb, powodując 1700 pożarów. Ale jak podkreśla Mark Sołonin w początkowym okresie:

Brytyjczycy mieli niewiele (doświadczenia, ciężkich bombowców, nocnych systemów radionawigacyjnych) środków, myśliwców osłonowych nie mieli w ogóle i rok skończył się skromnym wynikiem 50 kiloton ładunków bombowych.

Kolonia stała się celem pierwszego nalotu 1000 bombowców (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).
Kolonia stała się celem pierwszego nalotu 1000 bombowców (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).

50 tysięcy ton to faktycznie skromna liczba w porównaniu do ponad 200 kiloton zrzuconych na III Rzeszę w kolejnych dwunastu miesiącach. Z tego 157 tysięcy ton przypadło na RAF, a 44 tysiące na amerykański USAAF. Zgodnie z tym co pisze autor książki Jak Związek Radziecki wygrał wojnę:

Punktem zwrotnym stało się zniszczenie Hamburga podczas trwającej kilka dni (od 25 lipca do 3 sierpnia) operacji o kryptonimie „Gomora” („Pan spuścił na Sodomę i Gomorę deszcz siarki i ognia”).


Reklama


Podczas czterech głównych nalotów ciężkie bombowce wykonały 3095 lotów i zrzuciły na miasto 9 kiloton różnego rodzaju „ładunków”, w tym 1,5 miliona (!) małych bomb zapalających.

50 tysięcy ofiar w Hamburgu

Już drugiej nocy nalotów rozpętała się potworna burza ogniowa, która strawiła 16 tysięcy budynków na obszarze 21 kilometrów kwadratowych. Była to powierzchnia czterokrotnie większa od tej, która uległa zniszczeniu po zrzuceniu bomby atomowej na Hiroszimę.

Artykuł stanowi fragment książki Marka Sołonina pt. Jak Związek Radziecki wygrał wojnę (Rebis 2021).
Artykuł powstał głównie w oparciu o książkę Marka Sołonina pt. Jak Związek Radziecki wygrał wojnę (Rebis 2021).

Ostateczny bilans ataku nie pozostawiał żadnych złudzeń, co do losu jaki czekał inne niemieckie miasta:

Poważnie uszkodzono 300 tysięcy budynków mieszkalnych i 580 przemysłowych, zburzono 12 mostów, w porcie zatopiono statki o łącznym tonażu 180 tysięcy ton. Większość miasta zmieniła się w 40 milionów ton gruzu.

Wśród ruin znaleziono ciała 32 tysięcy zabitych – ludzi, z których zachowały się dające się policzyć szczątki; zdaniem historyków łącznie w Hamburgu zginęło od 40 do 50 tysięcy osób.


Reklama


Zdaniem Sołonina to właśnie skutki nalotu na Hamburg „a nie walki na jakimś nieznanym łuku kurskim tysiące kilometrów od Niemiec, wstrząsnęły wówczas narodem niemieckim”.

110 tysięcy ton bomb miesięcznie

Rok 1943 nie był jednak wcale rekordowy. Od stycznia do grudnia 1944 roku samoloty RAF i USAAF zrzucił bowiem na Niemcy trudne do wyobrażenia 915 kiloton bomb (915 milionów kilogramów!). W rekordowych miesiącach spadało ich około 110 kiloton.

Brytyjski bombowiec Avro Lancaster nad Hamburgiem (domena publiczna).
Brytyjski bombowiec Avro Lancaster nad Hamburgiem (domena publiczna).

Dla porównania amerykańscy eksperci oszacowali po ataku na Hiroszimę, że taką samą skalę zniszczeń można było osiągnąć przy użyciu 2,1 kilotony konwencjonalnej amunicji. Biorąc to pod uwagę alianckie lotnictwo było w stanie miesięcznie zrzucić na III Rzeszę ładunki o łącznej sile rażenia nawet 50 bomb atomowych!

Bilans nalotów dywanowych mówi zresztą sam za siebie. Do końca 1944 roku 80% niemieckich miast liczących ponad 100 000 mieszkańców stało się celem bombardowań. W 70 z nich przynajmniej połowa budynków mieszkalnych została zniszczona.


Reklama


Jak podaje Sołonin podczas całej wojny najczęściej atakowanym miastem był Berlin. W trakcie 363 rajdów zrzucono na niego aż 45,5 kilotony różnego typu bomb. Kolejne na liście znalazły się Essen (36 kiloton), Kolonia (35 kiloton), Dortmund (22 kilotony) oraz Stuttgart (21 kiloton).

Według powojennych obliczeń w atakach z powietrza zginęło 583 tysięcy ludzi, a 7,5 miliona straciło dach nad głową. Do tego należy dodać zniszczenia zadane infrastrukturze przemysłowej oraz komunikacyjnej. Jednak to nie wszystko.

Olbrzymie koszty obrony

Obrona przed nalotami pochłaniała olbrzymie siły i środki hitlerowskiej gospodarki. Po zakończeniu globalnego konfliktu były minister uzbrojenia III Rzeszy Albert Speer szacował, że w przedostatnim roku wojny aż 30% produkowanych dział było przeznaczonych do strzeżenia niemieckiego nieba.

Obrona przeciwlotnicza zużywała również 20% wytwarzanej ciężkiej amunicji. Ciekawe komentuje te liczby autor książki Jak Związek Radzieckie wygrał wojnę:

Strzał z działa przeciwlotniczego kalibru 88 mm kosztował 80 marek niemieckich – to koszt czterech pistoletów Parabellum z zapasowym magazynkiem, trzy strzały kosztowały tyle co jeden karabin maszynowy.

Ruiny Kolonii na zdjęciu wykonanym 24 kwietnia 1945 roku (domena publiczna).
Ruiny Kolonii na zdjęciu wykonanym 24 kwietnia 1945 roku (domena publiczna).

Według statystyk na jeden zestrzelony bombowiec Niemcy średnio zużywali 3343 pociski kalibru 88 mm dla dział przeciwlotniczych, czyli 267 tysięcy marek (nie licząc amortyzacji i kosztu działa, którego zasoby nie są przecież nieograniczone). Za takie pieniądze można było „kupić” dwa myśliwce Messerschmitt Bf 109G wraz ze średnim czołgiem PzKpfw IV na dokładkę i wysłać je na front wschodni.

Wielu autorów podkreśla, że mimo nalotów dywanowych aż do jesieni 1944 roku niemiecka gospodarka zwiększała produkcję. Tak rzeczywiście było. Biorąc jednak pod uwagę podane wcześniej liczby należy zadać sobie pytanie: o ile dłużej potrwałaby wojna, gdyby nie zakrojone na szeroką skalę bombardowania?

Przeczytaj też o jednym z największych mitów operacji „Barbarossa”. Czy niemal wszystkie publikacje o inwazji na ZSRR się mylą?


Reklama


Czy cała historia wielkiej wojny ojczyźnianej to kłamstwo?

Bibliografia

Autor
Rafał Kuzak
3 komentarze

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.