Bitwa pod Kadesz. Jedna z najbardziej przełomowych batalii epoki starożytnej

Strona główna » Starożytność » Bitwa pod Kadesz. Jedna z najbardziej przełomowych batalii epoki starożytnej

Starcie stoczone pod Kadesz w starożytnej Syrii pod wieloma względami było wyjątkowe. Dowodził w nim jeden z najsłynniejszych władców epoki, a sama bitwa „pobiła” szereg dziejowych rekordów. Mimo to dzisiaj znają ją głównie specjaliści.

Kadesz w językach semickich oznacza miejsce święte. Nazwano tak ufortyfikowaną osadę nad rzeką Orontes w starożytnej Syrii. Pod jej wałami, prawdopodobnie w roku 1274 p.n.e., stoczono batalię, która miała rozstrzygnąć o układzie sił na Bliskim Wschodzie późnej epoki brązu.


Reklama


Dominik Stasiak, autor książki Kadesz 1274 p.n.e., wydanej niedawno w serii Historyczne Bitwy, przyznaje, że starcie pomiędzy armią egipską i wojskiem państwa Hatti (Hetytów) nie jest dzisiaj szerzej znane.

Nawet „wiele podręczników zawierających rozbudowane rozdziały opisujące cywilizację starożytnego Egiptu” całkowicie je pomija. I doprawdy trudno zrozumieć tę lukę w historycznym mainstreamie.

Ramzes II ze schwytanymi jeńcami. Relief z epoki.
Ramzes II ze schwytanymi jeńcami. Relief z epoki.

Niedoceniane starcie

W bitwie pod Kadesz siłami najeźdźców dowodził jeden z najsłynniejszych faraonów: Ramzes II, przez wielu badaczy uważany za najpotężniejszego i najwybitniejszego władcę starożytnego Egiptu. Odpór stawił mu Muwatallis II – król państwa Hatti, rozciągającego się w większości na obszarze Azji Mniejszej.

Spór polityczny, który doprowadził do konfrontacji mocarstw dzisiaj fascynuje tylko garstkę specjalistów. Sama bitwa zasługuje jednak na większą uwagę.


Reklama


Jak wyjaśnia Dominik Stasiak na kartach Kadesz 1274 p.n.e., była to „jedna z największych, a zarazem najlepiej udokumentowanych” batalii stoczonych na Bliskim Wschodzie u schyłku epoki brązu. Inni autorzy wypowiadają się nawet bardziej stanowczo.

Bitwa rekordów

W świetle literatury starcie pod Kadesz pobiło szereg rekordów. David Eggenberger, autor The Encyclopedia of Battles, podaje, że jest to „najwcześniejsza bitwa w dziejach, na temat której znamy szczegóły taktyczne i posiadamy wiadomości o wystawionych siłach”.

Tekst stanowi fragment książki Dominika Stasiaka pt. Kadesz 1274 p.n.e. (Bellona 2022). To najnowsza publikacja w kultowej serii „Historyczne Bitwy”.

Można nawet stwierdzić, że to pierwsza zaplanowana batalia, jaką odnotowano w materiałach pisanych!

Autorzy innych kompendiów militarnych – na przykład Aaron Ralby i Jill Hamilton – podają poza tym, że była to prawdopodobnie największa bitwa rydwanów w dziejach. A przynajmniej największa, o jakiej szczegóły dotarły do naszych czasów. Mogło w niej wziąć udział nawet 5 lub 6 tysięcy tych wczesnych pojazdów bojowych.


Reklama


Za sprawą zachowanego traktatu pokojowego pomiędzy zwaśnionymi stronami konfrontacja pod Kadesz uchodzi nawet – by zacytować egiptologa profesora Boya Ockingę, za „najlepiej udokumentowaną bitwę czasów starożytnych”.

Skrajne oceny

Badacze dysponują ogromem wiadomości o tle starcia, podstępach obu stron, organizacji oddziałów.

Rydwany w bitwie pod Kadesz. Grafika XX-wieczna oparta na oryginalnym
Rydwany w bitwie pod Kadesz. Grafika XX-wieczna oparta na oryginalnym reliefie.

Paradoksalnie najmniej da się powiedzieć o… wyniku starcia. Ramzes II odtrąbił zwycięstwo, ale wiadomo, że nie zdołał zająć Kadesz. „W literaturze przedmiotu możemy znaleźć skrajne oceny wyniku bitwy” – przyznaje Dominik Stasiak w książce Kadesz 1274 p.n.e.

Większość badaczy pisze, że sytuacja po bitwie była patowa. Autor tomu Historycznych Bitew pisze, że „zapanował impas”.

Po nierozstrzygniętej batalii „żadna z armii nie miała perspektyw na ostateczne zwycięstwo”. Nie zmienia to jednak faktu, że pod Kadesz stoczono starcie wyjątkowe w skali całej epoki.

Bibliografia

  • Eggenberger D., An Encyclopedia of Battles, Dover 1985.
  • Ockinga B., On the Interpretation of the Kadesh Record, „Chronique d’Égypte”, t. 62 (1987)
  • Ralby A, Hamilton J., Atlas of World Military History, Parragon Books 2013.
  • Stasiak D., Kadesz 1274 p.n.e., Bellona 2022.

Jedna z najważniejszych bitew w dziejach starożytnego Bliskiego Wschodu

Autor
Grzegorz Kantecki

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.