Auto. Ilustrowane czasopismo sportowo-techniczne. Ilustracja okładkowa z 1925 roku

Ile było samochodów w przedwojennej Polsce? Ponura statystyka z 1924 roku

Podsumowanie

W 1924 roku w Stanach Zjednoczonych zarejestrowano 17,5 miliona nowych samochodów. Na tym tle rozwój motoryzacji w Polsce prezentował się wprost zatrważająco słabo.

W połowie lat 20. XX wieku samochód nie był już żadną technologiczną nowinką. W Ameryce, ale też w większości krajów Europy, stanowił coraz powszechniejszy i coraz tańszy środek transportu. W Polsce tak jednak nie było.

Mariusz W. Majewski, autor książki Rozwój motoryzacji w Drugiej Rzeczpospolitej, podaje dokładne statystyki z roku 1924, dotyczące całego kraju oraz poszczególnych województw. Szokują zwłaszcza liczby zebrane na Kresach Rzeczpospolitej.


Ile samochodów jeździło po Polsce i po Warszawie?

Pół dekady po odzyskaniu niepodległości w całym kraju było 8401 aut (nie licząc pojazdów wojskowych). Z tego największą część stanowiły samochody osobowe (prawie 5500). Poza tym po Polsce jeździło prawie 2000 ciężarówek i 900 motocykli. Spalinowych pojazdów rolniczych (w kraju, którego gospodarka wciąż bazowała na uprawie roli) było z kolei zaledwie… niespełna pięćdziesiąt.

Najwięcej samochodów jeździło po Warszawie. Nawet ta liczba jest jednak porażająco niska. W milionowym mieście zarejestrowano 1376 aut. Jeden pojazd przypadał więc na przeszło siedemset osób. A realnie dwa razy więcej, bo w komisariacie miasta stołecznego Warszawy rejestrowano też pojazdy dla całego Mazowsza.

Minister spraw zagranicznych Aleksander Skrzyński wsiada do samochodu osobowego. 1925 rok (domena publiczna)
Minister spraw zagranicznych Aleksander Skrzyński wsiada do samochodu osobowego. 1925 rok (domena publiczna)

Motoryzacja na Kresach. Jeden samochód na 350 000 ludzi

Poza tym tylko po województwie poznańskim jeździło powyżej tysiąca aut – dokładnie 1061. Na całym polskim Śląsku było ich 842, w województwie krakowskim 456, łódzkim 415, lwowskim 369, a pomorskim – 360.

Przeczytaj też: Pierwszy w dziejach II RP awans polowy w Wojsku Polskim. Za co go przyznano?

Poza tym mieliśmy w Polsce kilka ogromnych województw, w których samochodów nie było… właściwie w ogóle! Na całej Wileńszczyźnie jeździło łącznie 41 aut. Na Wołyniu – 27, w stanisławowskim – 29.

Na koniec dwa ponure rekordy. W województwie poleskim pojazdów spalinowych było trzynaście, a w tarnopolskim – liczącym półtora miliona mieszkańców i rozciągającym się na przestrzeni 16 tysięcy kilometrów kwadratowych – łącznie tylko cztery.

Jeden samochód na, bagatela, 350 tysięcy osób.

Bibliografia:

  1. Majewski Mariusz W., Rozwój motoryzacji w Drugiej Rzeczpospolitej, Wydawnictwo Naukowe UP, Kraków 2016.
  2. Motor Vehicle Registrations 1895 – 1929, RailsAndTrails.com.
  3. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1923.

Obrazek tytułowy: Auto. Ilustrowane czasopismo sportowo-techniczne. Ilustracja okładkowa z 1925 roku.


Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.