Jak ubierała się królowa Jadwiga?

Jadwiga Andegaweńska w świecie mody miała potężną konkurencję. Ona była królową (a nawet królem!) Polski. Ale to Anna – żona księcia Litwy Witolda – mogła poszczycić się olbrzymią kolekcją trzech tysięcy szykownych sukien. Jak na tym tle prezentowała się garderoba wawelskiej pani?

Z czasów małżeństwa Władysława Jagiełły i Jadwigi Andegaweńskiej (1386-1399) zachowały się liczne, a do tego niezwykle dokładne rachunki dworskie. Pozwalają one odtworzyć co jadła władczyni, jak się zabawiała, jakie miała pasje i upodobania. W dokumentach są też jednak białe plamy: obszary, o których wiadomo mało lub zgoła nic.


Okruchy wiadomości

Jak podkreślała Urszula Borkowska – nieżyjąca już ekspertka od wszystkiego, co ma związek z Jagiellonami – „w świetle rachunków niewiele można powiedzieć” o szatach królowej. Bardzo rzadko wspominano o wykonywaniu lub nabywaniu ubrań na potrzeby Jadwigi. Być może odnośne dokumenty nie przetrwały próby czasu. A może raczej: monarchini przywiozła liczne suknie i stroje już ze swojej węgierskiej ojczyzny. Ponieważ zaś zmarła młodo, to nigdy nie miała potrzeby ich wymienić.

W przeciwieństwie do litewskiej księżnej Anny (posiadającej – bagatela – trzy tysiące sukien) Jadwiga nie lubowała się w strojach i nie przywiązywała chyba do nich szczególnej wagi. Zarazem jednak nie była żadną abnegatką.

Wygląd godny królowej

„Dbała o właściwy swojemu stanowi wygląd i ubierała się jak królowej przystało” – podkreślała Helena Kręt w książce Życie codzienne Jadwigi i Jagiełły.

Pieczęć majestatyczna królowej Jadwigi. Zdaniem Urszuli Borkowskiej wiele zdradza na temat ubioru Andegawenki. Kliknij, aby powiększyć.

Wiadomo o szkarłatnym materiale, który Jadwiga otrzymała od męża, a zwłaszcza o cennych, brunatnych futrach. Dziesiątki stworzeń oddały życie, by Andegawenka mogła chodzić w stonowanym kolorystycznie, właściwym jej ascetycznej naturze stroju:

Uszycie trzech futer dla królowej musiało poprzedzić wielkie polowanie na popielice, bowiem dwa futra miału być uszyte z samych brzuszków tych niewielkich przecież zwierzątek.

Francuska moda

Urszula Borkowska twierdziła, że Jadwiga suknie według mody francuskiej tego okresu, która upowszechniła się wcześniej na węgierskim dworze Andegawenów. „Szata była obcisła, z pasem na biodrach, ozdabianym klejnotami” – czytamy na kartach kompendium Dynastia Jagiellonów w Polsce. – „Oddzielał on fałdzistą spódnicę sukni od dopasowanej góry. Na suknie [Jadwiga] narzucała płaszcz. W takim stroju przedstawia królową wizerunek na jej pieczęci”.

Przeczytaj też: Najwybitniejszy polski król był wyjątkowym sadystą. Przynajmniej wobec swoich dzieci

Bez wątpienia Andegawenka dysponowała też licznymi ozdobami i kosztownościami. Zbytkowne przedmioty, które nosiła za życia, na mocy testamentu przekazała krakowskiej uczelni.

Skądinąd wiadomo też, że nie była rozrzutna i że w sprawach garderobianych unikała zbędnych wydatków. Kiedy uszkodziła swój złoty pas, kazała go zreperować. Nawet jej do głowy nie przyszło, by od razu wyrzucać dodatek i kupować nowy.

Przeczytaj też o Władysławie Jagielle. Jak naprawdę wyglądał sławny król? I czy rzeczywiście był… aż tak nieurodziwy?

***

O Jadwidze Andegaweńskiej pisałem szeroko w swojej książce Damy polskiego imperium (Kraków 2017). Do kupienia na przykład w Empiku.


Bibliografia

  • Helena Kręt, Życie codzienne Jadwigi i Jagiełły, Kraków 2005.
  • Urszula Borkowska, Dynastia Jagiellonów w Polsce, Warszawa 2011.

Ilustracja tytułowa: Królowa Jadwiga Andegaweńska według Aleksandra Augustynowicza. Obraz z ok. 1925 roku

Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.