Katastrofa "Hindenburga". Dlaczego ogromny sterowiec stanął w płomieniach?

Strona główna » Międzywojnie » Katastrofa "Hindenburga". Dlaczego ogromny sterowiec stanął w płomieniach?

To była jedna z najgłośniejszych katastrof XX wieku. 6 maja 1937 roku, podczas lądowania na amerykańskim lotnisku Lakehurst, sterowiec „Hindenburg”, stanowiący dumę nazistowskich Niemiec, zapalił się i runął na ziemię. Wypadek, w którym zginęło 36 osób położył kres historii olbrzymich „statków powietrznych”.

Sterowiec LZ-129 „Hindenburg” był prawdziwą dumą nazistowskich Niemiec. Maszyna, oddana do użytku przez firmę Zeppelin w roku 1936 budziła ogromne zainteresowanie na całym świecie.


Reklama


Nie ma się zresztą czemu dziwić. Jak czytamy w książce Tymoteusza Pawłowskiego pt. Niezwykłe dzieje wielkich wynalazków. Jak technika zmieniła świat „Hindenburg” był:

(…) najpotężniejszym ze sterowców, czy też „statków powietrznych”, jak nazywają je Niemcy. Miał 245 metrów długości i ponad 42 metry średnicy, był więc niewiele mniejszy niż „Titanic”, porównać go można do największych polskich wieżowców. Jego udźwig wynosił 20 ton, co pozwalało na podróż kilkudziesięciu pasażerów, o których wygodę dbała liczna załoga.

Wnętrze jadalni na Hindenburgu (Bundesarchiv/O. V. Stetten/CC-BY-SA 3.0).
Wnętrze jadalni na Hindenburgu (Bundesarchiv/O. V. Stetten/CC-BY-SA 3.0).

Bilet za 400 dolarów

Dzięki czterem 1200-konnym silnikom sterowiec mógł rozpędzić się do 135 kilometrów na godzinę. W efekcie komfortowa podróż przez Atlantyk trwała kilkadziesiąt godzin. Trzeba było za nią jednak słono zapłacić.

Bilet na trasę z Niemiec do New Jersey kosztował w jedną stronę aż 400 dolarów. Po uwzględnieniu inflacji daje to w 2021 roku blisko 8000 banknotów z Jerzym Waszyngtonem.


Reklama


Mimo wygórowanych cen pierwszy rok służby „Hindenburga” prezentował się bardzo obiecująco. Sterowiec podróżował na trasie do Stanów Zjednoczonych, poza tym zaś – jak pisze Tymoteusz Pawłowski – „latał nad Europą, kilka razy odwiedził Brazylię”. Łącznie pokonał w tym czasie ponad 300 000 kilometrów, przewożąc 2800 pasażerów oraz 160 ton ładunku.

Zachęcona sukcesem firma Zeppelin przymierzała się do otwarcia kolejnych transatlantyckich połączeń oraz do budowy nowych olbrzymich sterowców. Ambitne plany legły jednak w gruzach wieczorem 6 maja 1937 roku.

Artykuł stanowi fragment książki Tymoteusza Pawłowskiego pt. Niezwykłe dzieje wielkich wynalazków (Wydawnictwo Fronda 2021).
Artykuł powstał między innymi w oparciu o książkę Tymoteusza Pawłowskiego pt. Niezwykłe dzieje wielkich wynalazków. Jak technika zmieniła świat (Wydawnictwo Fronda 2021).

Kula ognia

Trzy dni wcześniej „Hindenburg” wystartował z Frankfurtu i obrał kurs na Stany Zjednoczone. Autor książki Niezwykłe dzieje wielkich wynalazków. Jak technika zmieniła świat podaje, że:

Na pokładzie miał 40-osobową załogę, 21 praktykantów oraz 36 pasażerów. Nad amerykańskie wybrzeże dotarł rankiem 6 maja – z opóźnieniem spowodowanym przez silne wiatry. Miało się ono jeszcze powiększyć, bowiem nad lądowiskiem Lakehurst przechodziła silna burza.


Reklama


Max Pruss – kapitan „Hindenburga” – zadecydował zatem o wykonaniu rundy nad Manhattanem, co spowodowało entuzjazm wśród nowojorczyków. O 18.22 poinformowano go, że burza minęła i można lądować, a o 19.09 rozpoczęła się procedura lądowania.

Początkowo wszystko przebiegało zgodnie z planem, ale o 19.25 ludzie zgromadzeni na ziemi dostrzegli płomienie wydobywające się z rufy sterowca. Wystarczyło zaledwie kilkadziesiąt sekund, a ogień objął cały wypełniony łatwopalnym wodorem „statek powietrzny”, który uderzył w ziemię.

Hindenburg nad Manhattanem. Zdjęcie wykonane na krótko przed katastrofą (domena publiczna).
Hindenburg nad Manhattanem. Zdjęcie wykonane na krótko przed katastrofą (domena publiczna).

Część pasażerów, chcąc ratować życie, zdecydowała się na wyskoczenie z maszyny. Wielu ocalało, łamiąc sobie tylko nogi.

Co było przyczyną katastrofy?

Ogólny bilans katastrofy był jednak tragiczny. Zginęło łącznie 36 osób: 13 pasażerów, 22 członków załogi oraz jeden pracownik obsługi naziemnej. Kapitan jednostki ocalał, ale doznał poważnych oparzeń po tym jak ruszył w głąb płonącego wraku, aby ratować pasażerów”. Jak podkreśla Tymoteusz Pawłowski:


Reklama


Przyczyny wypadku były w miarę oczywiste, ale z przyczyn politycznych i ekonomicznych pojawiło się kilkanaście różnych teorii – niektóre z nich były zupełnie szalone.

Niemal natychmiast po katastrofie zaczęto mówić o sabotażu. Mimo że FBI szybko wykluczyło tę ewentualność teoria zyskała wielu zwolenników. Przez całe dziesięciolecia wskazywali oni licznych potencjalnych winowajców. Wśród nich znalazł się nawet Adolf Hitler. Wódz III Rzeszy miał rzekomo w ten sposób zemścić się za to, że dyrekcja Zeppelina nie nadała maszynie jego imienia.

O wiele bardziej wiarygodnie brzmiała teza o tym, że doszło do wycieku wodoru i sterowiec zapalił się w wyniku uderzenia pioruna. Ale obecnie i ta teoria trafiła do lamusa. Jak podkreśla autor Niezwykłych dziejów wielkich wynalazków:

Dziś wiemy, że wypadek został spowodowany przez linę cumowniczą, która uziemiła naelektryzowany sterowiec: przepływ ładunku spowodował eksplozję wodoru z nieszczelnych balonetów.

Płonący Hindenbur. Wystarczyło zaledwie kilkadziesiąt sekund od pojawienia się ognia, a maszyna runęła na ziemię (Gus Pasquerella/domena publiczna).
Płonący „Hindenburg”. Wystarczyło zaledwie kilkadziesiąt sekund od pojawienia się ognia, a maszyna runęła na ziemię (Gus Pasquerella/domena publiczna).

Koniec ery wielkich sterowców

Mimo że przed katastrofą „Hindenburga” doszło do kilku innych poważnych wypadków z udziałem sterowców – które pociągnęły za sobą nawet większą liczbą ofiar – żaden z nich nie został uwieczniony na taśmie filmowej oraz licznych fotografiach.

Właśnie dramatyczne nagranie oraz zdjęcia, które obiegły cały świat zdecydowały, że wydarzenie z 6 maja 1937 roku definitywnie zakończyło karierę olbrzymich „statków powietrznych”, i tak nie zdolnych konkurować z szybszymi i bardziej ekonomicznymi samolotami pasażerskimi.

Przeczytaj również o tym, że dynamit był kosztowną porażką. Oto na czym Alfred Nobel naprawdę zarabiał miliony


Reklama


Tak technika zmieniła świat

Bibliografia

Ilustracja tytułowa: Płonący „Hindenburg” (Sam Shere/domena publiczna).

Autor
Rafał Kuzak
1 komentarz

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.