Kontrakty reklamowe przedwojennych celebrytów. Jakie marki promowali i co byli gotowi zrobić dla pieniędzy?

Udział gwiazd i celebrytów w kampaniach reklamowych to żadna nowość. A przed wojną spece od promocji posuwali się o wiele dalej, niż by się mogło wydawać.

Za pioniera reklamy wśród aktorów w tamtych czasach uchodził Eugeniusz Bodo. Po sukcesach w [kabarecie] Qui Pro Quo jego reklamowa sława zaczęła zataczać coraz większe kręgi. W każdym programie kabaretowym ubierano go od stóp do głów w modne garnitury, eleganckie krawaty i buty. Żeby tylko w to.


Chevroletka zgrabna jak kobietka

Gdy w 1928 roku uruchomiono w Polsce montownię samochodów osobowych marki Chevrolet, ruszyła potężna machina reklamowa prowadzona przez warszawskie przedstawicielstwo General Motors. W jej orbitę trafił też sławny aktor.

Pionierem reklamy wśród aktorów był Eugeniusz Bodo (domena publiczna).
Pionierem reklamy wśród aktorów był Eugeniusz Bodo (domena publiczna).

Rok później, zdobywszy uprawnienia w sławnej szkole jazdy samochodowej braci Reczków, został właścicielem modnego auta. A na scenie Morskiego Oka wyśpiewywał:

Chevroletka zgrabna jak kobietka,
Chevroletka bóstwo i kokietka.
Wzięła mnie swą linią i swą siłą,
Z nią używam sobie, że aż miło!

Przeczytaj też: Koszmarny dojazd, ciasne kwatery, woda odbijająca się jajem. Czym przyciągał najsłynniejszy kurort II RP?

Chevroletka sześciocylindrowa!
Chevroletka oto pasja nowa!
Gdy mnie dręczy cierpień nawał i życiowych burz,
Chevroletką jadę i już!

(refren piosenki Chevroletka zgrabna jak kobietka, muz. Z. Karasiński i S. Kataszek, sł. A. Włast)

Pod koniec maja 1929 roku, gdy „dręczył go cierpień nawał i życiowych burz”, wybrał się Bodo z przyjaciółmi swoją chevroletką do Poznania. (…) Wycieczka na PeWuKę skończyła się jednak w połowie drogi i na dodatek tragicznie [w wypadku zginął aktor Witold Roland].


Mimo prawnych [skazano go na 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu] i finansowych konsekwencji, jakie poniósł Bodo, dalej jeździł chevroletem. Przypadek? Ależ skąd!

Upust za udział w reklamie

[Kazimierza] Krukowskiego namówiono, aby użyczył swojej twarzy w reklamie Citroëna, proponując mu w zamian dziewięćdziesięcioprocentowy upust przy zakupie najnowszego modelu. Z podobnej okazji skorzystała Zula Pogorzelska, stając się właścicielką luksusowego auta marki Bugatti.

Tekst stanowi fragment książki Ryszarda Wolańskiego pod tytułem Tango milonga, czyli co nam zostało z tamtych lat (Rebis 2019).
Tekst stanowi fragment książki Ryszarda Wolańskiego pod tytułem Tango milonga, czyli co nam zostało z tamtych lat (Rebis 2019).
[Dyrektor oraz założyciel wielu przedwojennych kabaretów Fryderyk] Járosy natomiast swoje pasje automobilowe realizował za pomocą samochodu marki Chrysler.

„Automobilista sam sobie obiera marszrutę, ustala miejsce postojów i czas wypoczynku. Ubi garaż, ibi patria” – jak donosił tygodnik „Teatr i Życie Wytworne”, cytując go na swoich łamach.

Przeczytaj też: Najwięksi amanci przedwojennego kina. 10 aktorów, w których podkochiwała się twoja babcia

Nie dał także zapomnieć o sobie Antoni Chojnacki. Jego sklep przy Marszałkowskiej 109 odwiedzały tłumnie warszawianki szukające modnych wstążek, panowie zaś obdarzeni szczególnym darem elegancji jeździli tam po bieliznę, kapelusze i krawaty.

Aby jarmark próżności trwał dalej, w Morskim Oku o jego krawatach znowu śpiewała Karlińska:

Bo on nosi krawat od Chojnackiego,
Zawsze coś nowego, najmodniejszego.
Kobietki za nim biegną i każda woła:
Patrzcie, co za szyk.


Bo on nosi krawat od Chojnackiego.
Więc u dam ma wzięcie i robi krzyk!
I każda wkoło szyi jego chce krawatem być,
Jak od Chojnackiego deseniem lśnić!

(refren piosenki Bo on nosi krawat od Chojnackiego, muz. J. Petersburski, sł. A. Włast)

Królowa przedwojennej reklamy

Z pomysłu kabaretu korzystały prasa i kino, przyczyniając się do narodzin aktorskiego gwiazdorstwa reklamowego. Możliwość dotarcia przez nich do ogromnej rzeszy ludzi uruchomiła lawinę reklamy.

Hanka Ordonówna w reklamie zegarków Omega (domena publiczna).
Hanka Ordonówna w reklamie zegarków Omega (domena publiczna).

Panie zajęły się futrami, umilały życie mydłem pachnącym jak egzotyczne kwiaty, zachwalały kosmetyki i słodycze. Jadzia Andrzejewska i Lena Żelichowska używały mydła Kremol.

Reklamowe akcje Hanki Ordonówny stały najwyżej. Zabiegali o jej udział producenci zegarków, śniegowców i pepegów oraz wielki admirator jej urody dr Luster, właściciel gabinetu lekarsko-kosmetycznego.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Kosmetyki i ubrania

W wielkomiejskiej prasie i zaściankowych brukowcach, w liczących się dziennikach, w specjalistycznych pismach i magazynach płynęły ogłoszenia wartkim strumieniem.

Na łamach tygodnika „Kino” puder Velour-Paris zachwalały na zmianę Maria Bogda i Loda Halama, a perfumy Vendôme Zula Pogorzelska.


Uroda panów i ich popularność były także w cenie. Zazwyczaj rekomendowali modne ubiory. Tom i Żabczyński szyli garnitury u Molendy, Krukowski i Járosy nie tylko na pokazach mody stroili się w futra Apfelbauma. (…)

Reklamowa wolna amerykanka

Czy ktoś reklamę kontrolował? Niestety nie. Czy istniał sposób badania rynku odbiorców? Do kogo trafia, jakiego używa języka? Liczyła się jedynie każda możliwość dotarcia nawet do przypadkowego klienta, którego szukano wszędzie.

Strona tytułowa Zasad ogłaszania Olgierda Langera (domena publiczna).
Strona tytułowa Zasad ogłaszania Olgierda Langera (domena publiczna).

A że w teatrze, w kabarecie, w kinie i w prasie krzyżowały się wszystkie niemal drogi reklamy, tam jej było najwięcej i nieustannie powiększała obszar wpływów.

I mimo że doczekała się naukowego wsparcia, niewiele sobie robiła z faktu, że od 1925 roku Olgierd Langer, doktor ekonomii, absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, prowadził w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego cykl wykładów pod wspólnym tytułem Organizacja sprzedaży i ogłaszania, że napisał pierwszy polski podręcznik reklamy Zasady ogłaszania.

Przeczytaj też: Największe gwiazdy przedwojennej Polski. 10 sławnych aktorek, za którymi szalały miliony

Uwzględniał w nim wszystkie jej formy i nośniki, także radio i odtwarzane na jego antenie reklamowe płyty. Jedną z nich nagrał Fogg:

Bo na to każdy się zgodzi mężczyzna
I każda pani potwierdzi to wam,
Że marki Opus wykwintna bielizna
To powodzenia trzy czwarte u dam


Bo choć londyński garnitur ktoś włoży
I całym litrem szypru skropi tors,
Nikt dżentelmenem go nazwać nie może,
Gdy ma niemodny kołnierzyk i gors.

(fragment piosenki Bo na to każdy się zgodzi mężczyzna, muz. A. Lenczowski, sł. H. Szpigiel)
Hanka Ordonówna reklamująca wytworne śniegowce (domena publiczna).
Hanka Ordonówna reklamująca wytworne śniegowce (domena publiczna).

Długo jeszcze nauka szła swoim torem, a praktyka swoim. Doktor Langer zdążył w tym czasie ukończyć wydział ekonomii na Uniwersytecie Harvarda i powróciwszy do kraju, zaczął pracę w oddziale znanej do dzisiaj firmy reklamowej J. Walter Thompson.

Przez pewien czas łudził się nadzieją, że uda mu się zapanować nad reklamową samowolą. Szybko jednak stracił wiarę w sukces i z zadowoleniem przyjął funkcję attaché handlowego w konsulacie RP w Filadelfii.

Przeczytaj również czy jesteś człowiekiem honoru? Zasady kodeksu są czytelne i nieubłagane

Źródło:

Tekst stanowi fragment książki Ryszarda Wolańskiego pod tytułem Tango milonga, czyli co nam zostało z tamtych lat. Ukazała się ona w 2019 roku nakładem Domu Wydawniczego Rebis.

Polecamy

Tytuł, lead, śródtytuły i teksty w nawiasach kwadratowych pochodzą od redakcji. Tekst został poddany obróbce redakcyjnej w celu wprowadzenia większej liczby akapitów.

Autor
Ryszard Wolański
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Nasz Instagram

Instagram has returned empty data. Please authorize your Instagram account in the plugin settings .

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.