Niemcy o zamachu majowym 1926 roku. Co napisano w tajnym raporcie na temat polskiej wojny domowej?

Strona główna » Międzywojnie » Niemcy o zamachu majowym 1926 roku. Co napisano w tajnym raporcie na temat polskiej wojny domowej?

Zbrojny pucz z 1926 roku pozwolił Józefowi Piłsudskiemu przejąć faktyczną, dyktatorską władzę w Polsce. Tak zwany zamach majowy wzbudził szczególne zainteresowanie władz Republiki Weimarskiej. Jak wojnę domową opisał najwyżej postawiony niemiecki dyplomata nad Wisłą w tajnym raporcie do przełożonych?

Ulrich Rauscher – poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Niemiec w Polsce – w tydzień po zakończeniu walk wysłał obszerne sprawozdanie w tej sprawie do berlińskiego MSZ. Warto zapoznać się z jego treścią.


Reklama


„Walczyli z odwagą i sprytem”

Swoją uwagę dyplomata skupił w dużej mierze na analizie postawy żołnierzy. Zarówno puczystów, jak i broniących się sił rządowych.

Ulrich Rauscher na zdjęciu z 1925 roku (domena publiczna).
Ulrich Rauscher na zdjęciu z 1925 roku (domena publiczna).

W raporcie – cytowanym w książce Niemcy bronią się przed Polską 1918-1933 autorstwa Roberta Citino – możemy przeczytać między innymi:

Trudno nie zauważyć, że żołnierze obu stron walczyli z odwagą i sprytem. Piechota i rezerwy obsługiwały karabiny maszynowe pod nieprzyjacielskim ogniem, brały udział w boju z użyciem granatów ręcznych i dobrze stosowały kamuflaż. Szczególnie dobrze bili się podchorążowie i pułk z Wielkopolski.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

„Gniew ludności cywilnej”

Znacznie mniej pochlebnie poseł wyrażał się o artylerii i lotnictwie, które jego zdaniem nie odegrały dużej roli w trakcie walk, a wręcz – w przypadku ataków z powietrza – „bomby spadały na domy prywatne, powodując gniew ludności cywilnej”.

Ostrze krytyki było jednak wymierzone zwłaszcza w dowództwo obu stron.


Reklama


Sztabowi Generalnemu Ulrich Rauscher zarzucił umieszczenie w strategicznym punkcie batalionu, o którym wiadomo było, że jest nastawiony przyjaźnie względem Marszałka, co zakończyło się szybką dezercją żołnierzy. Z kolei Józef Piłsudski:

(…) nie wziął pod uwagę oporu, jaki stawili podchorążowie. Miał rozstrzygającą przewagę pierwszej nocy, tak więc szybkie natarcie mogło doprowadzić to zgniecenia wszelkiego oporu.

Walki uliczne w czasie zamachu majowego (domena publiczna).
Walki uliczne w czasie zamachu majowego (domena publiczna).

Z powodu jego zwlekania podchorążowie otrzymali posiłki i obie strony poniosły ciężki straty. Tego, iż nie doprowadziło to do prawdziwiej wojny domowej, zawdzięczać można tylko szczęściu.

„Głęboka rana”

Konkluzja nie była przychylna, ,mimo że Józef Piłsudski odniósł pełen sukces już po kilku dniach walk.


Reklama


Według Rauschera pucz – takiego określenia używał – miał zdecydowanie negatywny wpływ na polską armię, bowiem „otworzył głęboką ranę, która mogła być uleczona dopiero przez czas i pracę”.

Ponadto dyplomata wskazywał na dużą rolę jaką w trakcie walk odegrali oficerowie niższego szczebla, za którymi szli żołnierze. Jego zdaniem, sytuacja, w której siła państwa zależała od niższych szarż, powinna być dużym zmartwieniem dla nowego rządu.

Przeczytaj również o śmierci Józefa Piłsudskiego w relacji naocznego świadka. „Jęczy dziwnie zmienionym głosem, bardzo cierpi”

Bibliografia

Autor
Rafał Kuzak
1 komentarz

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Wawel. Biografia, Warcholstwo czy Cywilizacja Słowian. Jego najnowsza książka toŚredniowiecze w liczbach(2024).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.