Ograniczenia prędkości w przedwojennej Polsce. Obowiązywały zasady, o których dzisiaj marzą miliony kierowców

Drogi usiane ograniczeniami prędkości, restrykcje, które przyprawiają kierowców o szewską pasję i fotoradary ustawiane nie tam gdzie jest niebezpiecznie, ale gdzie najprościej złapać kogoś, kto przekroczył limit. Czy dawniej też tak było? Czy kierowcy w przedwojennej Polsce musieli się przejmować ograniczeniami prędkości?

Odpowiedź na te pytania można znaleźć w książce Przepisy drogowe, wydanej w 1939 roku przez Automobilklub Polski. Wbrew temu, co sugeruje tytuł, nie jest to drętwy zbiór obowiązujących aktów prawnych, lecz swego rodzaju poradnik dla kierowców.


Reklama


Jedź ile chcesz, ale na własną odpowiedzialność

Nie mogło w nim oczywiście zabraknąć rozdziału poświęconego prędkościom, z jakimi wolno się było poruszać po drogach publicznych. Dowiadujemy się z niego, że w przypadku szos poza terenem zabudowanym przedwojenne przepisy nie przewidywały… żadnych ograniczeń!

Na takich drogach ograniczenia prędkości nie były potrzebne (domena publiczna).
Na takich drogach ograniczenia prędkości nie były potrzebne (domena publiczna).

Być może wychodzono z założenia, że skoro 95% dróg nie nadaje się do wygodnej jazdy samochodem, to ograniczenia są zbędne. Na pozostałych trasach też trudno było rozwinąć zawrotne prędkości bez ryzykowania wypadku.

Gdy do kraksy już doszło, odpowiedzialność kierowcy była oceniana… „przeważnie według tego z jaką szybkością jechał”. Dlatego też autorzy Przepisów drogowych uczulali swoich czytelnikom, że:


Reklama


Kierowca pojazdu mechanicznego powinien (…) jechać zawsze z taką szybkością, aby móc we wszelkich okolicznościach panować nad pojazdem i przez ostrożną jazdę starać się uniknąć nieszczęśliwego wypadku, pamiętając zawsze o tym, że dopiero po dłuższej wprawie i dokładnym obznajmieniu się z warunkami ruchu i jezdni, a przede wszystkim opanowaniu prowadzonego pojazdu, można rozwijać większe szybkości.

Dodawali też od razu, że „przepisy nie ograniczają wprawdzie szybkości pojazdów osobowych i lekkich ciężarowych”, ale należy pamiętać, aby dostosować „szybkość w zależności od rodzaju i stanu jezdni, ogumienia, dokładności działania hamulców pojazdu oraz natężenia i rodzaju ruchu na drodze”. Trudno się z taką instrukcją nie zgodzić.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Na obręczach żelaznych tylko 10 na godzinę

Od zasad były wyjątki. Nie każdy kierowca mógł gnać poza terenem zabudowanym wedle własnego uznania. Jeżeli pojazd ważył wraz z ładunkiem ponad 3,5 tony, „ze względu na ochronę nawierzchni drogi”, obowiązywały jasne zasady. I tak pojazdy:

(…) zaopatrzone w koła na pełnych obręczach gumowych (mosowych) nie mogą jechać szybciej niż 40 km/godz.; na pneumatycznych — 60 km/godz., autobusy — 60 km/godz. Samochody na obręczach żelaznych nie mogą przekraczać szybkości 10 km/godz.

Poza terene zabudowanym kierowców samochodów osobowych przed wojną nie obowiązywały żadne ograniczenia prędkości (domena publiczna).
Poza terenem zabudowanym kierowców samochodów osobowych przed wojną nie obowiązywały żadne ograniczenia prędkości (domena publiczna).

W terenie zabudowanym tylko 40 na godzinę

Ustawowe ograniczenie prędkości obowiązywało wszystkich „w obrębie obszarów zabudowanych osiedli (miasta, miasteczka, wsie)”. Wprowadzono je „ze względu na bezpieczeństwo innych osób znajdujących się na ulicach”.

Samochodom osobowym, motocyklom oraz ciężarówkom do 3,5 tony w terenie zabudowanym nie wolno było przekraczać 40 kilometrów na godzinę.

Cięższe pojazdy na obręczach gumowych mogły rozpędzać się maksymalnie do 20, a na pneumatycznych do 40 kilometrów na godzinę. Te na obręczach żelaznych zaś tylko do 10 kilometrów na godzinę. Jednocześnie podkreślano, że:

Zarówno na niektórych odcinkach dróg, jak i na mostach oraz na niektórych ulicach w miastach szybkość ruchu może być czasowo albo na stałe ograniczona dla wszystkich, albo dla niektórych kategorii pojazdów.

Przeczytaj również o tym ile kosztowało ubezpieczenie samochodu w przedwojennej Polsce?


Reklama


Bibliografia

  • Przepisy drogowe, Warszawa 1939
Autor
Rafał Kuzak
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.