Polskie plakaty propagandowe z 1939 roku

„Gwałt zadawany siłą musi być siłą odparty” grzmiał podczas krakowskiego zjazdu legionistów w sierpniu 1939 roku marszałek Edward Śmigły-Rydz. Hasło od razu trafiło na plakaty propagandowe. Nie ono pierwsze.

Eskalacja roszczeń III Rzeszy wobec Polski sprawiła, że sanacyjne władze znacznie wzmogły własną agitację. Robiono wszystko, by nie tylko uspokoić społeczeństwo, ale też – zapalić ludzi do przewidywanej walki.

Na masową skalę organizowano defilady, wiece, przemówienia. Ale też: drukowano ogrom plakatów propagandowych. Oto kilka najciekawszych i najbardziej znanych spośród nich.


Reklama


Silni, zwarci, gotowi

„Silni – Zwarci – Gotowi”. Najsłynniejsze hasło propagandowe przedwojennej Polski. Tutaj na plakacie zachęcającym do wykupowania Pożyczki Obrony Przeciwlotniczej. Była to pożyczka wewnętrzna w formie 5-procentowych obligacji. Jednocześnie z POP wypuszczono 3-procentowe bony Obrony Przeciwlotniczej. Zebrane środki miały posłużyć na dozbrojenie armii.

Osoby, które wpłacały poniżej 100 zł otrzymywały bony, zaś ci którzy przeznaczyli na ten cel 100 i więcej złotych mogli liczyć na obligacje. Wpłaty teoretycznie były dobrowolne, jednak odgórnie ustalono stawki, jakie poszczególne grupy zawodowe były zobowiązane uiścić.

Przeczytaj też: Uczestniczyłem w masowej egzekucji. Wstrząsające wspomnienia nazistowskiego policjanta

Takie podejście oraz coraz wyraźniejsze zagrożenie ze strony Niemiec sprawiły, że pożyczka okazała się wielkim sukcesem. Przyniosła ponad 400 milionów ówczesnych złotych. Czyli równowartość ponad 68 ton czystego złota po ówczesnym kursie wymiany Banku Polskiego!

Nie damy się odepchnąć od Bałtyku

Organizowane przez Ligię Morską i Kolonialną w latach 30. Dni Morza były wydarzeniem, o którym szeroko rozpisywała się prasa. Imprezy z nimi związane organizowano w całym kraju. Uczestniczyły w nich setki tysięcy ludzi.

Plakat z 1939 roku jednoznacznie odnosił się do niemieckich roszczeń dotyczących Gdańska oraz tak zwanego „korytarza polskiego”, oddzielającego Prusy Wschodnie od Rzeszy.


Reklama


Silne lotnictwo zwycięży każdego wroga

Kolejny plakat zachęcający wiosną 1939 roku do wpłacania pieniędzy na Pożyczkę Obrony Przeciwlotniczej. Tym razem jednak już bez husarskich skrzydeł, za to z iście proroczym hasłem.

W nadchodzącym konflikcie lotnictwo miało odegrać kluczową rolę. Kto panował w powietrzu ten mógł liczyć na wygraną. Boleśnie przekonali się o tym kilka miesięcy później nasi żołnierze nieustannie atakowani przez Luftwaffe.

Przeczytaj też: Hitler liczył, że inwazja na Polskę to będzie spacerek. Te liczby dowodzą, jak koszmarnie się pomylił

Gwałt zadany siłą, musi być siłą odparty

„Gwałt zadawany siłą musi być siłą odparty”. Słowa te wypowiedział 6 sierpnia 1939 roku marszałek Edward Śmigły-Rydz podczas uroczystości 25-lecia Czynu Legionowego w Krakowie. Jak donosiła prasa zgromadzone tłumy odkrzyknęły: „Pod Twymi rozkazami!”.

Szkoda tylko, że miesiąc później Naczelny Wódz wydawał spóźnione i co gorsza często sprzeczne rozkazy walczącym z niemiecką inwazją jednostkom. A cały jego plan obrony przez brunatnym najazdem określano jako „oderwany od rzeczywistości” i oparty na myśleniu życzeniowym.

Pożyczka Obrony Przeciwlotniczej

Pożyczka Obrony Przeciwlotniczej po raz trzeci. Tutaj grafika zdecydowanie poniosła fantazja.

Widać polskie samoloty oraz… działa bardzo przypominające słynne niemieckie osiemdziesiątki ósemki. A może nawet i ciężkie 105-milimetrowe armaty przeciwlotnicze, którymi oczywiście nie dysponowaliśmy.

Znowu silni i znowu zwarci. Gotowi też

W Wojsku Polskim na wyposażeniu większości jednostek przeciwlotniczych znajdowały się za to bardzo skuteczne 40-milimetrowe armaty Boforsa. Dokładnie takie, jak na powyższym plakacie.

We wrześniu 1939 roku mieliśmy ich jednak zaledwie około 350. Było to zdecydowanie za mało, aby zniwelować przewagę Luftwaffe.

Zwarci i zjednoczeni zwyciężymy wroga

Plakat rozwieszany na ulicach polskich miast po ogłoszeniu powszechnej mobilizacji. Miał zagrzewać społeczeństwo do walki z niemieckim najeźdźcą.


Reklama


Wara!

Na koniec zaś bezdyskusyjnie najsłynniejszy plakat propagandowy z 1939 roku. A może i całego dwudziestolecie międzywojennego. Można go znaleźć w niemal każdym podręczniku do historii.

Obejrzyj też rzadkie niemieckie zdjęcia z okresu kampanii wrześniowej. Tak hitlerowska propaganda przedstawiała inwazję na Polskę.

Autor
Rafał Kuzak
1 komentarz
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.