Powierzchnia Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1569 roku na tle Europy. Największe państwo kontynentu?

1 lipca 1569 roku w Lublinie dotąd personalna unia między Polską a Litwą została zamieniona w realną – choć przy niemałych protestach elit Wielkiego Księstwa. W ten sposób powstała olbrzymia pod względem terytorium Rzeczpospolita Obojga Narodów. Jak powierzchnia połączonego państwa wypadała na tle reszty Europy?

Powierzchnię poszczególnych państw Europy w kilometrach kwadratowych w drugiej połowie XVI wieku zestawili autorzy publikacji Historia Polski w liczbach. Polska w Europie wydanej przez Główny Urząd Statystyczny.


Reklama


Uwzględniono piętnaście najważniejszych państw. Niemcy, wówczas faktycznie rozbite na rozliczne organizmy polityczne, zostały potraktowane łącznie, choć z pominięciem włości habsburskich. Podobnie rzecz się ma z również podzieloną Italią, która tutaj występuje jako jeden kraj.

W odniesieniu do Turcji wzięto pod uwagę tylko jej posiadłości europejskie, pominięto zaś małoazjatyckie. Tak też została potraktowana Rosja (Wielkie Księstwo Moskiewskie) – choć jej ekspansja na obszar Syberii i tak rozpoczęła się dopiero u schyłku XVI stulecia.

Unia lubelska na jednym z najsłynniejszych obrazów Jana Matejki.

Dane, jako odnoszące się do okresu półwiecza, są z konieczności przybliżone. Dają jednak dobre wyobrażenie o wzajemnym stosunków terytoriów poszczególnych państw.

1. Wielkie Księstwo Moskiewskie (5 200 000 km²)

Na pierwszym miejscu znalazła się Rosja (a prawidłowo, dla tego okresu jeszcze Wielkie Księstwo Moskiewskie) z imponującą powierzchnią 5 200 000 kilometrów kwadratowych.


Reklama


Należy jednak zaznaczyć, że zarówno w epoce nowożytnej, jak i w kolejnych wiekach, sama przynależność państwa wielkich książąt moskiewskich, a następnie carów do Europy budziła niemałe kontrowersje.

2. Rzeczpospolita Obojga Narodów (867 000 km²)

Na drugiej pozycji uplasowano Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Autorzy zestawienia podali, że połączony unią lubelską kraj miał 867 000 kilometrów kwadratowych. Przy tej liczbie konieczne jest jednak pewne zastrzeżenie.

Mapa Polski Wacława Grodeckiego wydana ok. 1560 roku.

Dokładna powierzchnia Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego jest zależna od tego czy uwzględnia się wszystkie obszary lenne i uzależnione. 867 000 kilometrów kwadratowych to wartość nie obejmująca Księstwa Siewierskiego, wziętego w zastaw Spiszu, Prus Książęcych oraz Inflant.

Inne publikacje – także GUS-owskie – ściśle dla roku 1569 podają, że łączna powierzchnia Rzeczypospolitej Obojga Narodów wynosiła nieznacznie mniej – 865 000 kilometrów kwadratowych.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Reszta zestawienia

3. Turcja (część europejska) – 840 000 kilometrów kwadratowych.

4. Szwecja (wraz z Finlandią) – 800 000 kilometrów kwadratowych.

5. Hiszpania – 580 000 kilometrów kwadratowych.

6. Francja – 450 000 kilometrów kwadratowych.


Reklama


7. Niemcy – 410 000 kilometrów kwadratowych.

8. Dania (wraz z Norwegią) – 380 000 kilometrów kwadratowych.

9. Anglia (wraz z Irlandią) – 310 000 kilometrów kwadratowych.

10. Państwa Habsburgów linii austriackiej (Austria, Czechy i Węgry) – 300 000 kilometrów kwadratowych.

11. Włochy – 290 000 kilometrów kwadratowych.

Niderlandzka mapa Europy z 1592 roku. Niby w miarę wierna, a jednak nie ukazuje rzeczywistej skali żadnego z dwóch największych państw kontynentu.

12. Szkocja – 80 000 kilometrów kwadratowych.

13. Szwajcaria – 40 000 kilometrów kwadratowych.

14. Niderlandy Południowe – 35 000 kilometrów kwadratowych.

15. Holandia – 25 000 kilometrów kwadratowych.

Przeczytaj też o cenach i pensjach w XVI-wiecznej Polsce. Ile zarabiali wtedy Polacy i na co mogli wydać swoje pieniądze?


Reklama


Bibliografia

  • Historia Polski w liczbach. Ludność, terytorium, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1994.
  • Kuklo Cezary, Łukasiewicz Juliusz, Leszczyńska Cecylia, Historia Polski w liczbach. Polska w Europie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2014.
Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.