Prezenty gwiazdkowe w II RP. Co wtedy kupowano najbliższym?

Gwiazdka za pasem, a wy wciąż nie wiecie co kupić swojej mamie, babci, żonie lub dziewczynie? Nie tylko wy. Przedwojenni dżentelmeni też nie wiedzieli.

Bezradnym mężczyznom, podobnie jak dzisiaj, z pomocą przychodziła prasa. I tak krakowski „Światowid” w wydaniu z 17 grudnia 1927 roku poświęcił świątecznym prezentom dla pań całostronicowy artykuł.


Jako że miniony rok upłynął pod znakiem dobrej koniunktury gospodarczej, czasopismo skierowane do klasy średniej zaczęło wyliczanie podarków z wysokiego „c” – od futer i biżuterii.

Najmilszy jest zawsze klejnocik

Dziennikarka koncernu IKC pisała wprost:

Oczywiście najmilszym, najwytworniejszym podarkiem gwiazdkowym jest zawsze jakiś klejnocik, zwłaszcza, że zaznaczyć należy, iż moda fałszywej biżuterii ma się już ku końcowi. Znowu prawdziwe brylanty i szlachetne kamienie odzyskują dawną władzę.

 Kobieta w futrze na przedwojennej pocztówce.
Kobieta w futrze na przedwojennej pocztówce.

Co zaś się tyczy futer, autorka teksu z rozbrajająca szczerością zauważała:

Oczywiście, że każda pani choćby była już w futro zaopatrzona, chętnie zobaczy jeszcze jeden płaszcz futrzany lub cape z futra. A tak modna pelerynka futrzana, piękny lis czarny, lub niebieski, albo biały, czyż to nie piękne, a zarazem praktyczne podarki?


Uniwersalne drobiazgi

Rzecz jasna „Światowid” nie pozostawiał na lodzie także tych panów, którzy dysponowali mniej wypchanym portfelem.

Magazyn przypominał, że „perfumy, puderniczka, torebka ręczna, neseser do manicure są to drobiazgi, które można ofiarować każdej kobiecie”. Nawet takiej, z którą nie pozostawało się w„zbyt poufnych i bliskich stosunkach”.

Przedwojenna pocztówka świąteczna. W medalionie kobieta rzecz jasna w futrze.
Przedwojenna pocztówka świąteczna. W medalionie kobieta rzecz jasna w futrze.

Pidżama dla ukochanej

Z kolei gdy wybierało się prezent dla tej jedynej – zdaniem tygodnika – można było pokusić się o „wytworną pijamę, uroczą koszulkę nocną lub powiewną combinaison„.

Ponadto, w dobrym guście był zakup bucików. W grę wchodziły szczególnie „złociste lub srebrne pantofelki balowe”. A jak o balach mowa, nie można zapomnieć o wachlarzu ze strusich lub pawich piór, który według pani redaktor również doskonale nadawał się na prezent!

Przeczytaj też: To jedna z najpopularniejszych tradycji świątecznych w Polsce. Kiedy dokładnie powstała?

Kryzysowe prezenty

Dwa lata później, gdy w Polsce rozgościł się na dobre wielki kryzys gospodarczy, zakup prezentów stał się oczywiście znacznie większym problemem. Nie uszło to uwadze dziennikarki „Światowida”.

Nie doradzano już dłużej zakupu futer i klejnotów, podkreślając, że „nieraz mały, ale gustowny i pożyteczny drobiazg sprawi więcej radości, niż bardzo kosztowny podarek”.


Cóż zatem można było kupić kobiecie w trudnych czasach, aby ta mimo wszystko była zadowolona? Zdaniem tygodnika:

(…) każda przyjmie chętnie wytworny flakon kryształowy, garnitur z pięknie rzniętego kryształu na wódkę lub wino, albo też jakieś cacko porcelanowe, służące do ozdoby mieszkania.

Flakony z fabryki porcelany w Ćmielowie. 1930 rok.
Flakony z fabryki porcelany w Ćmielowie. 1930 rok.

Jeżeli wybranka serca gustowała w wyrobach tytoniowych, dobrym pomysłem było „sprawienie jej przyjemności ładną papierośnicą, srebrną zapalniczką lub efektowną szkatułą na papierosy”

W ostateczności, gdy finanse przedwojennego dżentelmena znajdowały się w naprawdę opłakanej kondycji, nakazywano mu nabyć „ładną książkę w ładnej oprawie”.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Modna skóra z krokodyla

Tendencja do łączenia miłego z pożytecznym była obecna również na łamach tygodnika przed gwiazdką 1930 roku.

Tym razem wśród pomysłów na prezenty znalazł się między innymi szereg przyborów podróżnych: neseser na szczotkę, papierośnica, cygarnica i zapalniczka, „wszytko ze skóry krokodylej”

W dobrym tonie było ofiarowanie wytwornych „pantofelków wieczorowych i rękawiczek, ozdobionych jednakową inkrustacją z kolorowej skóry”Można było również bez obaw sprezentować kobiecie modny włóczkowy szal.

W dobrym tonie było ofiarowanie wytwornych „pantofelków wieczorowych i rękawiczek, ozdobionych jednakową inkrustacją z kolorowej skóry”Można było również bez obaw sprezentować kobiecie modny włóczkowy szal.

Nowoczesne gadżety na miarę epoki

Zauważalna poprawa sytuacji gospodarczej kraju w drugiej połowie lat 30. sprawiła, że klasa średnia znów mogła sobie pozwolić na odrobinę rozrzutności przy planowaniu gwiazdkowych prezentów.

Do łask wróciły droga biżuteria i futra. Pojawił się jednak nowy trend – kupowanie paniom nowinek z zakresu artykułów gospodarstwa domowego, takich jak elektryczne kuchenki czy takież imbryki.

Popularnymi, choć niekoniecznie poręcznymi, upominkami stawały się także wkraczające przebojem do Polski lodówki. Panie – zdaniem opiniotwórczego tygodnika „Bluszcz” – nie gardziły również nowoczesnymi i eleganckimi odbiornikami radiowymi, ponieważ: „Radio jest niewątpliwie tym typem prezentu, który bez różnicy płci i wieku, sprawi wiele najszczerszej przyjemności”. 

Zupełnie tak jak dzisiaj tablety i komórki.

Przeczytaj też o początkach jednej z najpopularniejszych polskich tradycji świątecznych. Czy rzeczywiście sięgają tylko PRL-u?

Bibliografia

  • „Światowid” 1927, 1929, 1930, 1937.
Autor
Rafał Kuzak
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Nasz Instagram

Instagram has returned empty data. Please authorize your Instagram account in the plugin settings .

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.