Śmierć Isoroku Yamamoto. Tak Amerykanie wyśledzili i zabili człowieka, który zaplanował atak na Pearl Harbor

Strona główna » II wojna światowa » Śmierć Isoroku Yamamoto. Tak Amerykanie wyśledzili i zabili człowieka, który zaplanował atak na Pearl Harbor

18 kwietnia 1943 roku nieopodal wyspy Bougainville na Pacyfiku myśliwce US Navy zestrzeliły dwa japońskie bombowce Mitsubishi G4M. Na pokładzie jednego z nich podróżował admirał Isoroku Yamamoto. Śmierć dowódcy Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej nie była przypadkiem. Operacja Vengeance stanowiła jeden z największych sukcesów amerykańskiego wywiadu morskiego.

Admirał Isoroku Yamamoto stał na czele japońskiej marynarki wojennej od początku września 1939 roku. To właśnie on opracował i wprowadził w życie śmiały plan wykorzystania lotniskowców do ataku na bazę US Navy w Pearl Harbor. W następnych miesiącach poprowadził zaś Kraj Kwitnącej Wiśni do licznych zwycięstw nad amerykańskimi wojskami na Pacyfiku.


Reklama


Okazja, której nie można było zmarnować

Rok po rozpoczęciu wojny sytuacja militarna nie rysowała się już jednak tak pomyślenie dla Nipponu, jak w początkowym okresie konfliktu. Niepowodzenia Japończyków w znaczniej mierze wynikały z faktu złamania przez Amerykanów ich szyfrów.

Dzięki temu Jankesi byli w stanie przewidywać posunięcia wroga. Co prawda na początku 1943 roku poddani cesarza zmienili sposób kodowania swoich wiadomości, ale jak czytamy w książce Claya Blaira pt. Ciche zwycięstwo. Amerykańska wojna podwodna przeciwko Japonii:

W początkach kwietnia Amerykanie zdołali ponownie złamać japońskie szyfry i wszystko wróciło do normy. Wkrótce doszło do jednego z najsłynniejszych dokonań amerykańskiego wywiadu na Pacyfiku. Kryptolodzy odczytali plan podróży inspekcyjnej do Rabaul i na Bougainville, planowanej przez admirała Yamamoto.


Reklama


Wiadomość wysłana 11 kwietnia z dowództwa japońskiej 11 Floty Powietrznej do baz w rejonie Wysp Salomona, które miał odwiedzić dowódca Cesarskiej Marynarki Wojennej była dla Amerykanów bezcenna. Pozwalała bowiem niemal co do minuty przewidzieć gdzie będzie znajdować się – znany z wręcz obsesyjnej punktualności – Yamamoto.

Dowodzący w rejonie Południowego Pacyfiku admirał William Halsey nie mógł przepuścić takiej okazji. Postanowił zastawić „pułapkę na swego arcyrywala”. Od razu przystąpiono do opracowania operacji Vengeance (Zemsta). Bezpośrednio odpowiadał za nią kontradmirał Marc Mitscher.

Artykuł stanowi fragment książki Claya Blaira pt. Ciche zwycięstwo. Amerykańska wojna podwodna przeciwko Japonii (Bellona 2022).
Artykuł powstał między innymi w oparciu o książkę Claya Blaira pt. Ciche zwycięstwo. Amerykańska wojna podwodna przeciwko Japonii (Bellona 2022).

Plan ataku

Dzięki pozyskanym danym wywiadowczym wiedziano, że 18 kwietnia Yamamoto o godzinie 8.00 wystartuje z wyspy Rabaul, a jego pierwszym przystankiem będzie baza lotnicza na wyspie Ballale. Planowano, że do przechwycenia dojdzie w okolicach wyspy Bougainville.

W akcji miało wziąć udział łącznie 18 maszyn startujących z bazy na Guadalcanal. Z uwagi na dużą odległość od celu (blisko 1000 kilometrów) zadaniu mogły podołać jedynie dwusilnikowe myśliwce dalekiego zasięgu P-38 Lightning. Nawet w ich przypadku, aby wystarczyło paliwa na powrót musiano zamontować dodatkowe, odrzucane zbiorniki.


Reklama


Atakiem na bombowiec Mitsubishi G4M, którym podróżował Yamamoto, mieli zająć się czterej najlepsi piloci, pozostałym powierzono zadanie związania walką obstawy admirała. Ale rankiem 18 kwietnia nie wszystko poszło zgodnie z planem.

Tuż przed startem o 7.20 okazało się, że w jednym z myśliwców pękła opona, w innym ujawniły się problemy ze zbiornikiem paliwa. Co gorsza, obie maszyny należały do grupy przewidzianej do zestrzelenia Yamamoto. W tej sytuacji musiały je zastąpić samoloty zapasowe.

Myśliwiec P-38 Lightning (domena publiczna).
Myśliwiec P-38 Lightning (domena publiczna).

Zestrzelenie samolotu z Yamamoto

Kiedy Amerykanie, lecący na wysokości nieprzekraczającej 15 metrów nad poziomem oceanu, dotarli około 9.30 do celu i namierzyli swoją ofiarę okazało się, że zamiast spodziewanego jednego bombowca na horyzoncie pojawiły się dwa mitsubishi G4M. W jednym leciał Yamamoto, drugim podróżowali zaś oficerowie jego sztabu. Ochraniało ich sześć myśliwców Mitsubishi A6M „Zero”.

Od razu zapadła decyzja o uderzeniu na oba bombowce. Wystąpiły jednak kolejne komplikacje. W jeden z czterech wyznaczonych do ataku P-38 Lightning nie chciał się odczepić zbiornik paliwa. W tej sytuacji pilot zrezygnował z podjęcia walki. Nie wziął w niej udziału również towarzyszący mu skrzydłowy.

Mimo osłabienia pozostali dwaj piloci doskonale wywiązali się ze swojego zadania. Mitsubishi G4M, na pokładzie którego znajdował się główny cel Amerykanów, po trafieniu rozbił się niedaleko wioski Aku na Bougainville. Drugi bombowiec runął do wody.

Dowiedzieli się dopiero po wonie

Japończykom udało się dotrzeć do wraku maszyny Yamamoto dopiero wieczorem następnego dnia. Na miejscu okazało się, że złamała się ona na pół, a ciało admirała nadal było przypięte pasami do fotela. Późniejsze oględziny zwłok ujawniły, że trafiony dwiema kulami oficer zginął jeszcze zanim samolot się rozbił.

Wrak mitsubishi G4M, który podróżował Yamamoto (domena publiczna).
Wrak mitsubishi G4M, który podróżował Yamamoto (domena publiczna).

Zgon dowódcy Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej trzymany był w ścisłej tajemnicy aż do 21 maja 1943 roku. O jego śmierci poinformowano dopiero, kiedy transportujący ciało pancernik „Musashi” dopłynął do Japonii.

Jak podkreślał Clay Blairw książce Ciche zwycięstwo „Japończycy dopiero po wojnie dowiedzieli się, że śmierć admirała była wynikiem działania wywiadu łączności”.

Przeczytaj również o tym, że w trzy minuty japońskie zwycięstwo zamieniło się w klęskę. W trakcie tej bitwy stracili aż cztery lotniskowce


Reklama


Amerykańska wojna podwodna przeciwko Japonii

Bibliografia

Ilustracja tytułowa: Ostatnie zdjęcie admirała Yamamoto wykonane w kwietniu 1943 roku (domena publiczna).

Autor
Daniel Musiał

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.