Powstaniec śląski. Rysunek okładkowy czasopisma Kocynder

Zemsta Niemców za powstania śląskie. Zamordowano co najmniej 450 Polaków, nikt nie poniósł za to kary

Strona główna » Międzywojnie » Zemsta Niemców za powstania śląskie. Zamordowano co najmniej 450 Polaków, nikt nie poniósł za to kary

Sukces trzeciego powstania śląskiego wywołał euforię wśród zwolenników przyłączenia Górnego Śląska do Rzeczpospolitej. Radość była tak wielka, że ani na bieżąco ani z perspektywy czasu nie zwracano wystarczającej uwagi na zemstę pokonanych. Ta okazała się bezwzględna.

Profesor Leszek Kania, autor nowej książki pt. Góra św. Anny – Kędzierzyn 1921 poświęconej powstaniom śląskim, słusznie podkreśla, że triumf trzeciego zrywu zbrojnego, który wszczęto po przegranym plebiscycie, nie miał charakteru ściśle wojskowego.


Reklama


Dyplomatyczne zwycięstwo i poczucie krzywdy

Powstańcy odnieśli wprawdzie wiosną 1921 roku szereg sukcesów, ale przewaga Niemców rosła z dnia na dzień.

Wróg ściągał na front kolejne oddziały i szykował się do walnej kontrofensywy. Gdyby ta doszła do skutku los powstania byłby – jak pisze historyk z Uniwersytetu Zielonogórskiego – przesądzony.

Kocynder selbstschutz
Rysunek propagandowy opublikowany przez czasopismo „Kocynder” w 1921 roku z podpisem: „Tak wygląda »samoobrona niemiecka« wobec bezbronnej ludności wiejskiej w powiatach zachodnich”.

Dzięki staraniom rządu w Warszawie, a zwłaszcza pod naciskiem Paryża Niemcy zostali zmuszeni do zawarcia zawieszenia broni zanim zadali powstańcom decydujący cios.

W efekcie zarówno lokalni przeciwnicy oddania Śląska Rzeczpospolitej, jak i przedstawiciele niemieckich władz każdego szczebla uważali, że doszło do oszustwa.


Reklama


Niemcy, pod naciskiem gróźb alianckich, musieli przyjąć narzucone im warunki. Formalnie godzili się na nie. Wkrótce jednak wywarli krwawą pomstę na setkach cywilów.

Zemsta na powstańcach

Zawieszenie broni zawarto 25 czerwca 1921 roku w Błotnicy Strzeleckiej. Zaledwie kilka godzin po tym, jak przedstawiciele obu stron złożyli podpisy pod dokumentem, członkowie niemieckich bojówek, Selbstschutzu, zorganizowali zasadzkę na powstańców. Zginęło 4 mężczyzn, 23 zostało rannych.

Tekst stanowi fragment książki Leszka Kanii pt. Góra św. Anny – Kędzierzyn 1921 (Bellona 2021).

Nazajutrz zabito kolejnych pięciu polskich bojowników. Potem zbrodni tylko przybywało. Ginęli uczestnicy walk, ale przede wszystkim cywile: zwolennicy przyłączenia Górnego Śląska do Polski, którzy mieli nieszczęście pozostać na terenach, jakie po plebiscycie i powstaniu zostały przyznane Niemcom.

Krwawe rozliczenia

„Zarówno na lewym brzegu Odry, jak i na terenie przejściowo zajętym przez powstańców doszły do głosy bojówki niemieckie” – pisze autor książki Góra Świętej Anny – Kędzierzyn 1921.

Powstaniec śląski. Rysunek okładkowy czasopisma Kocynder
Powstaniec śląski. Rysunek okładkowy czasopisma „Kocynder” (nr 29, 1921).

Terror wobec ludności polskiej wzmógł się do niespotykanych wcześniej rozmiarów” . Każdej nocy dochodziło do mordów na bezbronnych Polakach.

Szczytowy okres terroru przypadł na moment wyjścia wojsk alianckich z obszaru plebiscytowego, a przed formalnym przejęciem władzy na terenach przyznanych Rzeszy Niemieckiej.

Jak podaje profesor Leszek Kania w ciągu roku po zakończeniu trzeciego powstania śląskiego zamordowano przynajmniej 450 Polaków. Zbrodnie te nigdy nie zostały rozliczone. Po ogłoszeniu amnestii nie prowadzono w ich sprawie nawet żadnych dochodzeń, a sprawcy pozostali całkowicie bezkarni.

Przeczytaj też o tym, dlaczego Polska przegrała plebiscyt na Górnym Śląsku. Nad Wisłą nikt nie spodziewał się takiej klęski.

Bibliografia

Przełomowe wydarzenia w historii Śląska

Autor
Grzegorz Kantecki
6 komentarzy

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.