Pozostałości jednego z bunkrów wchodzących w skład Wilczego Szańca

Życie w Wilczym Szańcu. Przywódca III Rzeszy narzekał, że kwzatera główna ma trzy nieznośne wady

Strona główna » II wojna światowa » Życie w Wilczym Szańcu. Przywódca III Rzeszy narzekał, że kwzatera główna ma trzy nieznośne wady

Wilczy Szaniec nie został zbudowany jako stała kwatera wodza. Adolf Hitler miał spędzić tu kilka tygodni, objechać podbite terytoria Związku Sowieckiego, a następnie triumfalnie powrócić do Berlina. Szybkie, oczekiwane zwycięstwo nad Stalinem jednak nie nastąpiło. Nie było więc też zwycięskiego powrotu z Mazur.

Wilczy Szaniec – nazwany tak na część samego Hitlera, który już od lat 20. XX wieku nalegał, by określano go mianem „Wilka” – zaczęto przygotowywać pod koniec 1940 roku, z myślą o przyszłej inwazji na Związek Sowiecki.


Reklama


Utrzymywany w absolutnym sekrecie kompleks zajmował powierzchnię 6,5 kilometrów kwadratowych w mazurskich lasach, około osiem kilometrów od Rastenburga (obecnego Kętrzyna). Składał się pierwotnie z dziesięciu dość prowizorycznych bunkrów.

Ponad 800 dni w Wilczym Szańcu

Inwestycja miała ograniczoną skalę, bo też nie zakładano, że Wilczy Szaniec będzie używany dłużej niż przez kilka tygodni.

Adolf Hitler w Wilczym Szańcu 15 lipca 1944 roku.
Adolf Hitler w Wilczym Szańcu 15 lipca 1944 roku.

Adolf Hitler trafił na miejsce późnym wieczorem 23 lub rankiem 24 czerwca 1941 roku. W każdym razie – mniej niż dwie doby po tym, jak rozpoczęła się zmasowana inwazja III Rzeszy na Związek Sowiecki.

„Przybywając do swojej nowej kwatery głównej zapewne nie przeczuwał, że przyjdzie mu tu spędzić większość czasu z kilku lat życia, jakie mu jeszcze zostały” – komentuje Volker Ullrich na kartach właśnie wydanej biografii pt. Hitler. Upadek zła 1939-1945.


Reklama


Inny znawca sylwetki dyktatora, Ian Kershaw, wyliczył, że Führer przebywał w Wilczym Szańcu przez przeszło 800 dni. I to mimo, że warunki panujące w kwaterze wcale do tego nie zachęcały.

Ciemność, izolacja, komary…

Zbrodniczy szef niemieckiej propagandy, Joseph Goebbels, podczas pierwszej wizyty w Wilczym Szańcu stwierdził, że nie zrobił on na nim wrażenia oficjalnej siedziby wodza, ale raczej… „letniego ośrodka wczasowego”. Tyle że ośrodka położonego w okolicy nie dającej pola do relaksu.

hitler upadek zła
Artykuł powstał w oparciu między innymi o książkę Volkera Ulricha pt. Hitler. Upadek zła 1939-1945 (Prószyński i S-ka 2021).

„Komu przyszło spędzić w Wilczym Szańcu więcej czasu, ten odczuwał panującą tam atmosferę jako ponurą i przytłaczającą” – dopowiada Volker Ullrich.

Gęsty las zapewniał, że bunkry będą zupełnie niewidoczne z powierza, ale sprawiał też, że w okolicy kwatery stale było ciemno, zwłaszcza, że między drzewami porozwieszano siatki maskujące.


Reklama


Teren był podmokły, bunkry zawilgocone i niemal nieustannie pełne komarów. Środki bezpieczeństwa wymuszały zaś uciążliwą i niebezpieczną podczas podejmowania decyzji izolację od zewnętrznego świata.

Trzy uciążliwe wady

W książce Hitler. Upadek zła 1939-1945 można znaleźć skargę jednej z sekretarek Hitlera, Christy Schroeder.

Pozostałości jednego z bunkrów wchodzących w skład Wilczego Szańca
Pozostałości jednego z bunkrów wchodzących w skład Wilczego Szańca (fot. Przemek Pietrak, lic. CC-BY-SA 3,0).

Już w pięć dniu po przybyciu do Wilczego Szańca pisała ona do koleżanki:

Nogi mam pokłute, całe w bąblach. Środki przeciwkomarowe, które dostałyśmy, działają krótko. Mężczyźni, ponieważ chodzą w długich skórzanych butach z cholewami i grubych mundurach, są lepiej chronieni przed tym piekielnym owadzim kłuciem. Jedyne ich nieosłonięte miejsce to kark. Dlatego niektórzy chodzą stale w moskitierze.

Sam Adolf Hitler niewiele lepiej oceniaj swoją kwaterę. Jak podaje Volker Ullrich, zdarzało mu się narzekać, że trafił w miejsce o trzech wielkich wadach: „najbardziej bagniste, zakomarzone i z najgorszym klimatem”.

Przeczytaj też o jednym z największych błędów Hitlera. Czy to, że dopuścił do ewakuacji Dunkierki przesądziło o wyniku II wojny światowej?

Bibliografia

Niemieckie spojrzenie na apogeum i upadek nazistowskiego systemu

Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.