Kazimierz Sosnkowski już w lutym 1938 roku dokładnie przewidział, co zrobi Hitler. Inni nie chcieli mu wierzyć

Na początku 1938 roku sanacyjne władze liczyły, że uda się ułożyć przyjazne stosunki z III Rzeszą. Śmigły-Rydz martwił się wręcz, że po odejściu od władzy Hitlera ulegną one pogorszeniu. Tylko stary druh Józefa Piłsudskiego generał Kazimierz Sosnkowski nie miał złudzeń.

W lutym 1938 roku na polecenie Hitlera do Polski z wizytą przyjechał Hermann Göring. W czasie dwukrotnego spotkania z ministrem Józefem Beckiem omawiał między innymi kwestię koordynacji polityki Austrii i Niemiec.


Interesy Polski nie będą dotknięte

Warto w tym miejscu przypomnieć, że ledwie kilka tygodni później ojczyzna Mozarta został włączona w obręb Wielkich Niemiec, ale o tych planach oczywiście gruby nazista nie wspomniał byłemu podpułkownikowi artylerii konnej. Jak pisze Krzysztof Rak w książce Polska – niespełniony sojusznik Hitlera, w trakcie przyjacielskiej konwersacji:

Beck po raz kolejny potwierdził, że Polska nie posiada w Austrii zainteresowań politycznych, a jedynie gospodarcze. Marszałek obiecał je uwzględnić. Polski minister zakomunikował, że Polska ma swoje poważne interesy w Czechosłowacji. Jest bowiem zainteresowana „w pewnym rejonie Czechosłowacji” i „w sposobie ewentualnego załatwienia zagadnień czeskich”.

Hermann Göring i Józef Beck na zdjęciu z 1935 roku (domena publiczna).
Hermann Göring i Józef Beck na zdjęciu z 1935 roku (domena publiczna).

Göring rzecz jasna solennie zapewnił sanacyjnego polityka, że „interesy Polski in Mährisch-Ostrau nie będą dotknięte”. Dodatkowo podkreślił, że Warszawa może liczyć na to, że zostanie poinformowana z wyprzedzeniem o planowanej niemieckiej akcji przeciwko Pradze.

Wysłannik Hitlera spotkał się również z generalnym inspektorem sił zbrojnych marszałkiem Edwardem Śmigłym-Rydzem, którego przy tej okazji zaprosił do Berlina. W trakcie rozmowy poruszono również kwestię Gdańska oraz zagrożenia ze strony Związku Radzieckiego.

Śmigły musiał być bardzo zadowolony z efektów dyskusji, ponieważ kilka dni później w czasie spotkania z bliskim współpracownikiem Becka, podsekretarzem stanu w MSZ Janem Szembekiem wyraził „zaniepokojenie, czy z chwilą odejścia Hitlera od władzy Berlin kontynuować będzie politykę porozumienia z Polski”.

Przeczytaj też: Tak Hitler uzasadniał konieczność inwazji na Polskę. Oto co powiedział swoim generałom w maju 1939 roku

Polska będzie następna

Tymczasem wśród sanacyjnej wierchuszki był ktoś, kto nie uległ urokowi roztaczanemu przez Hitlera. Stary przyjaciel i towarzysz Piłsudskiego jeszcze sprzed Wielkiej Wojny, generał Kazimierz Sosnkowski, z zaskakującą precyzją przewidział to co miało się wydarzyć w trakcie nadchodzących dwóch lat.

Podczas rozmowy z Janem Szembekiem, do której doszło przy śniadaniu w niemieckiej ambasadzie z okazji wizyty Göringa generał:

[…] wyrażał obawy co do ekspansji niemieckiej. Zaznaczył, że – jego zdaniem – wypadki zaczynają toczyć się za szybko. To, co obecnie się dzieje, zahacza już o nasze żywotne interesy. Osobiście sądził, że apetyty niemieckie pójdą przede wszystkim w kierunku kolonii. Tymczasem wypadki wskazują, że teraz przyjdzie Austria, za nią Czechy, potem my, a wreszcie Francja.

Generał Sosnkowski już na początku 1938 roku nie miał złudzeń, co do planów Hitlera. Na zdjęciu Sosnkowski (drugi z prawej) podczas wspólnego polowania z Göringiem i Mościckim (domena publiczna).
Generał Kazimierz Sosnkowski już na początku 1938 roku nie miał złudzeń, co do planów Hitlera. Na zdjęciu Sosnkowski (drugi z prawej) podczas wspólnego polowania z Göringiem i prezydentem Mościckim (domena publiczna).

Jak pisze w swojej książce Krzysztof Rak:

Szembek nie skomentował tej refleksji generała. Wątpliwe, by się z nią zgadzał, żywił bowiem, podobnie jak jego szef, większe zaufanie do Niemiec. Uważał, że uda się z nimi dyplomatycznie ułożyć.

Historia pokazała, że to jednak Sosnkowski w tym wypadku miał całkowitą rację.

Przeczytaj również o tym dlaczego Józef Piłsudski nie chciał się spotkać z Hitlerem i co naprawdę myślał o sojuszu z III Rzeszą.


Bibliografia

Artykuł powstał w oparciu o książkę Krzysztofa Raka pt. Polska – niespełniony sojusznik Hitlera (Bellona 2019).

Ilustracja tytułowa: Hitler wśród generalicji podczas inwazji na Polskę (domena publiczna).

Autor
Rafał Kuzak
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.