Krzywe nogi to grzech, a "źle zbudowane" dziewczyny powinny się schować? Prawdziwe poglądy Polaków i Polek

„Nagość kobiety brzydkiej jest bezwzględnie grzechem” – stwierdziła w 1929 roku aktorka Rena Hryniewiczówna. Nie była odosobniona w swoich poglądach. Przedwojenna Polska nie wiedziała co to „body positivity”. I nie chciała wiedzieć.

W 1929 roku warszawski dziennikarz Kazimierz Brzeski zorganizował prasową ankietę na temat „Czy nagość jest grzechem?”. Wyniki podano w artykułach, ale też w formie niewielkiej książeczki wydrukowanej przez Wydawnictwo „Świt”.


„Z ankiety tej wynika, że zwolennicy nagości stanowią obóz bez porównania liczniejszy od jej przeciwników” – stwierdzono w podsumowaniu. Sam ten wniosek nie powinien dziwić (a pytającym „dlaczego?” polecam moją książkę o przedwojennej polskiej rewolucji seksualnej pt. Epoka hipokryzji). Zaskakuje natomiast stopień, do jakiego postępowe poglądy i obyczajowe wyzwolenie przenikały się z opiniami… co najmniej wstecznymi.

W przedwojennej Polsce rozpowszechniał się – jak twierdziło wielu – swoisty „kult nagości” czy też „golizny”. Przede wszystkim jednak: kult piękna. Taki, który nie akceptował żadnych odstępstw od kanonów.

Rena Hryniewiczówna na fotografii z 1928 roku.

„Brzydkie i źle zbudowane”

Ilustrację tego stanu rzeczy można odnaleźć w wielu odpowiedziach ankietowych. Zarówno tych udzielanych przez wpływowe, znane persony, ale i – przez zwykłych Kowalskich.

Rena Hryniewiczówna została przez wydawców broszury opisana jako „urocza artystka scen warszawskich”. Była też aktorką filmową: w 1928 roku zagrała w ekranizacji Pana Tadeusza, a wcześniej w Truciźnie bolszewizmu. O nagości ta „urocza artystka” miała proste zdanie. „Nagość kobiety brzydkiej jest bezwzględnie grzechem” – stwierdziła.

Przeczytaj też: Imperium Króla Futer. Jak skończył ulubieniec przedwojennej śmietanki towarzyskiej?

Równie dosadnie wypowiadał się Artur Tur. Jego podpisano jako „znanego literata nadscenek warszawskich, autora operetek, piosenek i skeczów”. Był kierownikiem literackim teatrów Sfinks i Eldarado, współpracował z głośnymi kabaretami, takimi jak Qui pro Quo czy Morskie Oko. A do tego… nie akceptował nieurodziwych pań.

Czy nagość jest grzechem? „Bezwzględnie tak, jeżeli chodzi o kobiety brzydkie i źle zbudowane” – stwierdził.

„[Tylko] nagość o ładnych kształtach jest estetyczna”

Józef Winiaszkiewicz, śpiewak operetkowy, aktor, a w 1928 roku reżyser i kierownik artystyczny teatru „Czerwony As” odpowiedział niby wymijająco, ale w podobnym guście: „Odpowiedź na ankietę uzależniam od formy i wieku”. Podobnie odpisał anonimowy „A.K. z Wilna”. „Czy nagość jest grzechem? To zależy od okrytego szatą nagości obiektu” – skomentował.

Okładka broszury pt. Czy nagość jest grzechem (1929)

Nawet bardziej bezwzględne w swych sądach okazywały się kobiety. Rena Hryniewiczówna w żadnym razie nie była wyjątkiem. Niejaka Janina Święcicka z Inowrocławia w ankiecie udzieliła jeszcze bardziej zdecydowanej odpowiedzi. Wskazywała nawet nie na grzech, ale wprost… grzech śmiertelny.

Nagość o ładnych kształtach jest estetyczna. Natomiast jest śmiertelnym grzechem noszenie nawet krótkiej sukienki, gdy właścicielka nóg… ma je krzywe.

Poznaj też najbardziej seksistowskiej, odrażające polskie powiedzenia i przysłowia z naprawdę nieodległych czasów.


Bibliografia

  1. Czy nagość jest grzechem? i co to jest całus? Rewelacyjne głosy, odpowiedzi i wywody wybitnych literatów, aktorów, dziennikarzy, muzyków, lekarzy i sportsmenów, Warszawa 1929.
  2. Józef Winiaszkiewicz i Artur Tur-Kozłowski, Encyklopedia Teatru Polskiego (dostęp 20 sierpnia 2019).
  3. Rena Hryniewiczówna, FilmPolski.pl (dostęp 20 sierpnia 2019).

Ilustracja tytułowa: Rena Hryniewicz na balu. Fotografia z 1926 roku.

Autor
Kamil Janicki
1 komentarz
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.