Młodość Josefa Mengele. Co Anioł Śmierci robił zanim trafił do Auschwitz-Birkenau?

Strona główna » Międzywojnie » Młodość Josefa Mengele. Co Anioł Śmierci robił zanim trafił do Auschwitz-Birkenau?

Josef Mengele został zapamiętany jako jeden z największych zbrodniarzy w historii. Jego pseudonaukowe eksperymenty prowadzone na więźniach Auschwitz-Birkenau do dzisiaj mrożą krew w żyłach. Co jednak pozbawiony sumienia lekarz robił zanim trafił do niemieckiej fabryki śmierci?

Jego rodzina posiadała wspomnianą fabrykę maszyn rolniczych, zatem wydawało się, że Josef, urodzony 16 marca 1911 r., przejmie któregoś dnia kierownictwo firmy po swoim ojcu, Karlu. I wojna światowa dała firmie ważny impuls, a po wojnie ta potrafiła wykorzystać subwencje, by jeszcze bardziej się rozwinąć.


Reklama


Studia medyczne

Młody Josef nie był jednak zainteresowany przedłużeniem rodzinnej tradycji, stając na czele fabryki: ciekawiły go biologia, zoologia, a przede wszystkim antropologia. Mengele był dobrym uczniem, chociaż miał przeciętne oceny. Po zdaniu matury postanowił studiować medycynę i w tym celu w 1930 r. przeprowadził się do Monachium.

Prócz studiowania medycyny zaczął również uczestniczyć w zajęciach z antropologii. Dojście nazistów do władzy spowodowało zaciekawienie teorią ewolucji i darwinizmu społecznego. Chociaż Mengele nie wykazywał chęci do zajęcia się polityką ta zbieżność zainteresowań skłoniła go do przyjęcia nazistowskiej ideologii.

Najsłynniejszy lekarz obozowy Josef Mengele (fot. domena publiczna)
To w czasie studiów Josef Mengele zapoznał się z teoriami, które sprawiły, że później został Aniołem Śmierci z Auschwitz-Birkenau (fot. domena publiczna)

Na wydziale medycyny, przemienionym przez nazistów w narzędzie indoktrynacji, szerzono teorię „bezwartościowego życia”, co bez wątpienia w decydujący sposób wpłynęło na umysłowość młodego Mengelego i pomaga wyjaśnić jego całkowitą pogardę dla życia więźniów, na których lata później przeprowadzał w Auschwitz eksperymenty.

Pracowity i ambitny

Na uniwersytecie, najpierw w Monachium, a następnie we Frankfurcie, także nie wyróżniał się ocenami, lecz koledzy zapamiętali go jako bardzo pracowitego i ogromnie ambitnego studenta. Mengele coraz bardziej skupiał swe zainteresowania na antropologii, genetyce i zasadach dziedziczenia.


Reklama


Dzięki swej wielkiej pracowitości w 1935 r. uzyskał doktorat z antropologii, broniąc pracy na temat żuchwy u czterech grup rasowych. W następnym roku ukończył studia medyczne i podjął pracę w klinice uniwersyteckiej w Lipsku, by odbyć praktykę i uzyskać tytuł doktora nauk medycznych. Tam poznał Irene, która została jego pierwszą żoną.

W końcu w lipcu 1938 r. uniwersytet we Frankfurcie przyznał mu upragniony tytuł lekarza. Wtedy już Mengele utrzymywał kontakty z głównymi medykami i ideologami III Rzeszy dzięki rekomendacji jednego ze swoich profesorów, którzy widzieli w nim wielką nadzieję naukowej myśli nazistowskiej. Od 1937 r. był członkiem Instytutu Dziedziczności Biologii i Czystości Rasowej III Rzeszy na Uniwersytecie Frankfurckim.

Artykuł powstał głównie w oparciu o książkę Jesusa Hernandeza pt. Kaci z SS. Nazistowskie bestie (Bellona 2021).
Artykuł stanowi fragment książki Jesúsa Hernándeza pt. Kaci z SS. Nazistowskie bestie (Bellona 2021).

Fanatyczny nazista

Tam poznał człowieka, który miał wywrzeć kluczowy wpływ na jego życie, profesora Otmara Freiherr von Verschuera, podziwianego przez Hitlera genetyka, obrońcę ważności dziedziczenia biologicznego i higieny rasowej, bardzo interesującego się badaniami nad bliźniętami. Von Verschuer stał się mentorem młodego lekarza i w decydujący sposób wpłynął nie tylko na jego karierę zawodową, lecz także na życie osobiste.

Mengele z kolei z entuzjazmem opowiedział się za naukową myślą narodowego socjalizmu, która utrzymywała, że selekcjonowanie i oczyszczanie rasy są możliwe, a na dowód utożsamiania się z nazistowską ideologią w maju 1938 r. wstąpił do SS. W lipcu 1939 r. Mengele ożenił się z Irene, lecz parze niedługo było dane cieszyć się małżeńskim szczęściem.


Reklama


Zaledwie pięć tygodni później wybuchła wojna. Mengele z niecierpliwością wyczekiwał okazji chwycenia za broń, niemniej jednak niespodziewana choroba nerek odsunęła tę chwilę aż do lata 1940 r., kiedy dostał przydział do jednostki Wehrmachtu w Kassel jako oficer medyczny.

W szeregach Waffen-SS

Regularne wojsko nie było jednak wymarzonym miejscem dla kogoś tak silnie zideologizowanego jak on, nazistowskiego fanatyka, który do ostatnich dni niezłomnie trwał przy swych przekonaniach. Miesiąc później zaciągnął się więc do Waffen-SS w randze Untersturmführera, chociaż czynny udział w akcji wziął dopiero w czerwcu 1941 r. po rozpoczęciu inwazji na Związek Radziecki.

Mengele służyszł w szeregach Waffen SS na froncie wschodnim (domena publiczna).
Mengele na froncie wschodnim służył w szeregach Waffen SS (domena publiczna).

Do tej pory Mengele stacjonował w Polsce, pracując w dziale genealogicznym Głównego Urzędu Rasy i Osadnictwa SS w którym Polaków poddawano badaniom rasowym w celu wyselekcjonowania tych, którzy wykazywali cechy aryjskie, a następnie wysłania ich do Rzeszy.

Mengele wykazał się na froncie wielką odwagą, w krótkim czasie zdobywając Krzyż Żelazny II klasy. W styczniu 1942 r. przyłączył się do 5. Dywizji Pancernej SS „Wiking”, uzyskując Krzyż Żelazny I klasy, uratowawszy dwóch rannych żołnierzy z płonącego czołgu i udzielając pierwszej pomocy na samym polu bitwy. Uważa się, że przez pewien czas uczestniczył w walkach z partyzantami, co było szczególnie ciężkim i ryzykownym zadaniem.

Propozycja przeniesienia do Auschwitz

Po otrzymaniu innych odznaczeń ponownie dostał przydział do Głównego Urzędu Rasy i Osadnictwa, gdyż prawdopodobnie zażądał tego profesor von Verschuer, jednak tym razem do głównej siedziby w Berlinie. Wkrótce po przybyciu na nowe miejsce awansował do stopnia Hauptsturmführera, co świadczy, jakim uznaniem przełożonych się cieszył.

Owocem tego zaufania było zaproponowanie mu przez von Verschuera możliwości przeniesienia do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, którą to propozycję Mengele musiał uznać za bardzo atrakcyjną, jako że miał tam dysponować tysiącami ludzkich królików doświadczalnych.

Josef Mengele już jako Hauptsturmführer (domena publiczna).
Josef Mengele już jako Hauptsturmführer (domena publiczna).

Postać von Verschuera okazała się decydująca w przemianie Mengelego w zbrodniarza wojennego, gdyby bowiem ich drogi się nie skrzyżowały lub von Verschuer nie ujrzał w nim znakomitego ucznia, z całym prawdopodobieństwem nazwisko Mengelego nic by nam dzisiaj nie mówiło.

Młody lekarz przybył do Auschwitz w maju 1943 r. Po raz pierwszy zobaczył wtedy obóz koncentracyjny. Do tej pory był świadkiem okropności życia na froncie, jednak nic nie mogło się równać z tym, co zastał za tym ogrodzeniem z drutów.

Przeczytaj również wstrząsającą relację asystenta doktora Mengele. „Na rozkaz fanatycznego szaleńca otwierałem zwłoki setek ofiar”


Reklama


Źródło

Artykuł stanowi fragment książki Jesúsa Hernándeza pt. Kaci z SS. Nazistowskie bestie. Jej nowe polskie wydanie ukazało się w 2021 roku nakładem wydawnictwa Bellona.

Historia nazistowskich bestii

Autor
Jesús Hernández
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.