Ochroniarze czerwonych bonzów. Jak rekrutowano i szkolono obstawę pierwszych przywódców Polski Ludowej?

Strona główna » Historia najnowsza » Ochroniarze czerwonych bonzów. Jak rekrutowano i szkolono obstawę pierwszych przywódców Polski Ludowej?

W pierwszych powojennych miesiącach nad Wisłą trwała prawdziwa wojna domowa. Działacze PPR, którzy instalowali w Polsce system komunistyczny mieli powody, aby bać się o swoje życie. Dotyczyło to również najważniejszych czerwonych aparatczyków. Myli się jednak ten kto sądzi, że ich ochroną zajmowali się profesjonaliści.

Lech Kowalski, autor książki Tajna historia Biura Ochrony Rządu, podkreśla, że za bezpieczeństwo członków utworzonego w lipcu 1944 roku Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego odpowiadali ludzie, którzy „nie wykazywali żadnych predyspozycji do ochraniania ani kogokolwiek, ani czegokolwiek”.


Reklama


Bierni, mierni ale wierni

Powód był prozaiczny. W nowych komunistycznych realiach zdolności czy doświadczenie nie miały żadnego znaczenia. Dla przywiezionych na sowieckich czołgach władz tworzącej się właśnie Polski Ludowej liczyły się zupełnie inne kryteria. Jak słusznie zauważa autor Tajnej historii Biura Ochrony Rządu najważniejszy aspekt stanowiło to, aby ochroniarze:

(…) byli jednymi z nich, co oznaczało, żeby pragnęli, by komunizm zatriumfował w Polsce powojennej. To było najistotniejsze, a zaraz po tym ważne było, żeby wywodzili się z kręgów pospólstwa robotniczo-chłopskiego, im niżej uplasowanego, tym lepiej.

Komunistyczny plakat z 1945 roku zaliczający Armię Krajową do grona faszystów (domena publiczna).
Dla komunistów najważniejsze było odpowiednie pochodzenie przyszłych ochroniarzy dygnitarzy. Na ilustracji komunistyczny plakat z 1945 roku (domena publiczna).

Właśnie dlatego szczególnie przychylnym okiem patrzono na potomków folwarcznych chłopów oraz na niewykwalifikowanych robotników. Chętnie sięgano również po tych, których:

(…) zarówno rodziny, jak i oni sami zostali napiętnowani przez polskie podziemie niepodległościowe. Przykładowo rozstrzelali tatusia, mamusię, brata, siostrę, bo donosili wcześniej na gestapo, NKWD, a z czasem do UB, KBW i innych bandyckich struktur Polski Ludowej.


Reklama


Żądza zemsty na „wrogach ludu” gwarantowała, że tacy ludzie będą wiernie służyć nowej władzy. Z tych samych powodów do obstawy komunistycznej wierchuszki nad Wisłą trafiali osobnicy biorący wcześniej czynny udział w zwalczaniu podziemia niepodległościowego.

W pierwszej kolejności indoktrynacja

W ogóle nie zawracano sobie za to głowy wykształceniem kandydatów. Trudno się zresztą temu dziwić skoro sam minister bezpieczeństwa publicznego Stanisław Radkiewicz „miał ukończone tylko trzy klasy”. W tej sytuacji „nie wypadało przeskakiwać szefa MBP”.

Artykuł stanowi fragment książki Lecha Kowalskiego pt. Tajna historia Biura Ochrony Rządu (Fronda 2021).
Artykuł powstał w oparciu o książkę Lecha Kowalskiego pt. Tajna historia Biura Ochrony Rządu (Wydawnictwo Fronda 2021).

Kandydatów na ochroniarzy wybierano najczęściej z szeregów ludowego Wojska Polskiego, bezpieki oraz milicji obywatelskiej. Jak czytamy w Tajnej historii Biura Ochrony Rządu:

Niektórych polecały komitety partyjne, inni docierali w te szeregi po znajomości, rekrutowani najczęściej z rodzin komunistycznych. Z reguły też niewiele wiedzieli albo zazwyczaj nic ani o przyszłej służbie, ani dokąd byli kierowani czy też przez kogo rekomendowani.


Reklama


Wytypowanych kandydatów, którzy mieli dołączyć do obstawy czerwonych bonzów, kierowano na „kursy specjalistyczne do oficerskich szkół MBP, gdzie w ramach tzw. dokształtów w pierwszej kolejności serwowano im wiedzę z pogranicza fantazji i utopii komunistycznej”.

Niewiele wnoszące szkolenie

Dopiero później adepci trafiali na szkolenie praktyczne. Tam pałeczkę przejmowali funkcjonariusze NKWD oraz Smiersz. Zajęcia odbywały się w dokładnie tych samych ośrodkach, gdzie nauki odbierali oprawcy z Urzędu Bezpieczeństwa. Dlatego zdaniem Lecha Kowalskiego ochroniarze komunistycznych włodarzy Polski Ludowej „od początku byli ubekami”.

Proces szkolenia pozostawiał w pierwszych latach po II wojnie światowej wiele do życzenia. Sowieckich instruktorów było stosunkowo niewielu, a Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego nie posiadało jeszcze własnych kadr szkoleniowych.

O dramatycznej sytuacji w tym zakresie najlepiej świadcz rozkaz wiceministra Mieczysława Mietkowskiego z 30 lipca 1946 roku. „Wobec braku sił wykładowych i instruktorskich w aparacie szkoleniowym Bezpieczeństwa Publicznego” zastępca Radkiewicza rozkazywał:

1) Otworzyć przy Centralnej Szkole MBP 3-miesięczny kurs wykładowców – na 30 osób;
2) Wydział Szkoleniowy opracuje program na ogólne warunki przyjęcia na kurs;
3) Biuro Personalne MBP skieruje na kurs kandydatów, odpowiadających warunkom przyjęcia.

Ochroniarzom komunistycznych dygnitarzy zaraz po wojnie daleko było do profesjonalistów. Na zdjęciu Bolesław Bierut dekoruje robotników biorących udział w odbudowie Mostu Poniatowskiego (domena publiczna).
Tuż po wojnie ochroniarzom komunistycznych dygnitarzy daleko było do profesjonalistów. Na zdjęciu Bierut dekoruje robotników biorących udział w odbudowie mostu Poniatowskiego (domena publiczna).

Rzecz jasna takie trzymiesięczne kursy w żadnym razie nie mogły rozwiązać problemu braku kadry dydaktycznej. Właśnie dlatego autor Tajnej historii Biura Ochrony Rządu podkreśla, że z „bolszewickiego szkolnictwa nic wartościowego nie miało prawa się zrodzić na przyszłej scenie rodzimego systemu ochrony osób i mienia”.

Jednocześnie dodaje, że „aż strach pomyśleć, czego można było się po nich spodziewać, zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia ochranianych przez nich notabli komunistycznych”.

Przeczytaj również o tym jak Wojciech Jaruzelski chciał się pozbyć opozycjonistów z kraju. Przykład wziął z Fidela Castro.


Reklama


Prywatny świat komunistycznych notabli oraz chroniących ich janczarów

Bibliografia

Autor
Daniel Musiał
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.