Okrutne praktyki egipskich kapłanów. Dla zysku zabili miliony kotów

Strona główna » Starożytność » Okrutne praktyki egipskich kapłanów. Dla zysku zabili miliony kotów

W starożytnym Egipcie koty cieszyły się specjalnym statusem. Uważano je za święte zwierzęta, natomiast ich umyślne zabicie groziło nawet śmiercią. Pazerność kapłanów sprawiła jednak, że miliony czworonogów spotkał straszliwy los.

W egipskiej mitologii bóstwa przestawiano pod postacią zwierząt. Nie inaczej było z boginią Bastet, którą wyobrażano sobie jako kobietę z głową kota, lub po prostu futrzastego czworonoga.


Reklama


W książce Madeline Swan pt. Historia kotów możemy przeczytać o tym, że Bastet była jednym z najważniejszych bóstw w staroegipskim panteonie:

Symbolizowała płodność i czczono ją za opiekę, jaką roztaczała nad ludźmi. Sechmet i Bastet uznawano za dwie twarze Słońca: Sechmet reprezentowała niszczycielską gorączkę energii słonecznej, podczas gdy Bastet – jej życiodajne właściwości.

Posążek przedstawiający Bastet z VI lub VII w. p.n.e. Obecnie można go podziwiać w Luwrze (Rama/CC BY-SA 3.0 fr).
Posążek przedstawiający Bastet z VI lub VII w. p.n.e. Obecnie można go podziwiać w Luwrze (Rama/CC BY-SA 3.0 fr).

Miasto kotów

Nic zatem dziwnego, że polujące na myszy zwierzęta otaczano czcią, która z czasem tylko rosła. W końcu około 3000 lat temu Bastet – a co za tym idzie również mruczki – doczekała się własnego, okazałego miejsca kultu. Usytuowano je w położonym w delcie Nilu Bubastis. Jak podaje Swan:

Miasto pełne było kamiennych rzeźb mających oddać cześć tej niezwykłej bogini. W kompleksie świątynnym mieszkańcy oraz urzędnicy traktowali koty jak zwierzęta święte.


Reklama


Opieka nad kotami była obowiązkiem kapłanów, którzy nie tylko karmili je, lecz również organizowali zwierzętom gody i zachęcali do wychowania kociego potomstwa na terenie świątyni.

Co roku odbywał się tam także specjalny festiwal na cześć Bastet, w którym brały udział dziesiątki tysięcy ludzi. Ale rosnąca z dekady na dekadę popularność Bastet miała paradoksalnie opłakane skutki dla samych kotów.

Obraz Johna Reinharda Weguelina pt. Pogrzeb egipskiego kota (domena publiczna).
Obraz Johna Reinharda Weguelina pt. Pogrzeb egipskiego kota (domena publiczna).

Dochodowy interes kapłanów

Ludzie uważali, że ofiarowany bóstwu „zmumifikowany kot będzie pośredniczył między bogami a poprzednim właścicielem, ułatwiając przepływ modlitwy i zapewniając szczęście żyjącym”. W teorii mumifikacji miały podlegać tylko koty, które zmarły śmiercią naturalną. Za zabicie zwierzęcia groziła bowiem śmierć.

Pazerni kapłani zwietrzyli jednak doskonały interes w handlu kocimi mumiami. W efekcie – jak czytamy w Historii kotów – stali się:


Reklama


(…) prawdziwymi hodowcami kotów. Koty rozmnażano i trzymano w nieludzkich warunkach jedynie po to, by je zabić, zabalsamować i sprzedać przesądnym pielgrzymom.

Koty nie cieszyły się długim życiem – tylko mały odsetek kocich mumii należał do zwierząt, które przetrwały więcej niż dwa lata. Ponadto ślady na mumiach dowodzą, że kotom łamano kręgosłupy.

Handel kocimi mumiami stał się dla kapłanów niezwykle dochodowym biznesem (Trish Mayo/CC BY 2.5).
Handel kocimi mumiami stał się dla kapłanów niezwykle dochodowym biznesem (Trish Mayo/CC BY 2.5).

Miliony uśmierconych zwierząt

Proceder handlu kocimi truchłami szybko urósł „do rangi przemysłu”. O jego skali najlepiej świadczy to, że w latach 80. XIX wieku pewien Egipcjanin na swojej ziemi odkrył około 300 000 mumii łowców myszy. 80 000 z nich sprzedał potem Anglikom. Posłużyły jako nawóz do użyźniania pól w okolicach Liverpoolu.

A to przecież tylko jedno znalezisko. Przez setki lat pozbawieni skrupułów kapłani zabili łącznie wiele milionów kotów. Zapotrzebowanie było zresztą tak wielkie, że uciekano się również do fałszerstw. Badania rentgenowskie wykazały, że część rzekomo kocich mumii tak naprawdę zawierała „kości ludzi i zwierząt, chociażby ptaków, gadów i żab”.

Przeczytaj również jak zbudowano egipskie piramidy. Najdokładniejszy opis powstał już w starożytności.

Bibliografia

  • Madeline Swan, Historia kotów, Znak Horyzont 2015.
Autor
Daniel Musiał
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.