Pierwsze kontakty NSDAP z polskimi władzami. Reprezentant Hitlera mówił, że podziwia nasz „faszystowski” rząd

Strona główna » Międzywojnie » Pierwsze kontakty NSDAP z polskimi władzami. Reprezentant Hitlera mówił, że podziwia nasz „faszystowski” rząd

W 1930 roku narodowi socjaliści zdobywali coraz większe poparcie w Niemczech. W marcowych wyborach do Reichstagu oddano na nich 18% głosów. Ernst Röhm w rozmowie z polskim konsulem przewidywał, że NSDAP sięgnie po władzę już w 1932 roku. Nasze Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie chciało jednak w tym czasie wchodzić w żadne układy z Hitlerem. Miało ku temu konkretny powód.

O próbach nawiązania przez nazistów pierwszych kontaktów z polską dyplomacją pisze Krzysztof Grzegorz Rak w książce pt. Piłsudski między Stalinem a Hitlerem. Zgodnie z tym co podaje historyk kierownictwo NSDAP już pod koniec 1930 roku zaczęło sondować Polaków.


Reklama


Hitler zaprasza na wiec NSDAP polskiego konsula

Właśnie wtedy do polskiego konsula generalnego w Monachium Aleksandra Ładosia zgłosili się ludzie Hitlera. W grudniu dyplomata poinformował swojego przełożonego, ministra Augusta Zaleskiego, że:

(…) był zapytywany przez osoby trzecie, czy nie chciałby spotkać się z Hitlerem, lecz im odmówił, ponieważ wiązałoby się to z udziałem w wiecu NSDAP, ale zaznaczył, że chętnie spotkałby się z nim lub innym przedstawicielem nazistów na gruncie prywatnym w neutralnym miejscu (np. u wspólnych znajomych).

Aleksander Ładoś na zdjęciu wykonanym w okresie, gdy sprawował funkcję konsula generalnego w Monachium (domena publiczna).
Aleksander Ładoś na zdjęciu wykonanym w okresie, gdy sprawował funkcję konsula generalnego w Monachium (domena publiczna).

Polski minister spraw zagranicznych docenił ostrożność podwładnego i przekazał mu instrukcję, jak powinien rozmawiać z nazistowskim liderem. Niestety, jak podkreśla Krzysztof Grzegorz Rak, „na podstawie znanych źródeł nie możemy nic powiedzieć na temat jej treści”.

Mówimy źle o Polsce, ale wcale tak nie myślimy

Wiemy za to, że po powrocie do stolicy Bawarii Ładoś spotkał się 9 marca 1931 roku z Ernstem Röhmem. W tym czasie szef sztabu SA był jednym z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera, dopiero trzy lata później stracił jego względy i został zamordowany podczas nocy długich noży.


Reklama


Polski dyplomata sporządził dokładną notatkę z trwającej niemal półtorej godziny rozmowy, którą przesłał 15 marca do Warszawy. Jak czytamy w książce Piłsudski między Stalinem a Hitlerem pisał w niej, że Röhm od dawna interesował się sprawami polskimi.

Wysłannik Hitlera od razu też podkreślił, że to co mówili nazistowscy agitatorzy oraz pisała partyjna prasa na temat Polski i Polaków „nie jest wyrazem właściwych poglądów twórców i kierowników tego ruchu”.

Artykuł powstał w oparciu o książkę Krzysztofa Grzegorza Raka pt. Piłsudski między Stalinem a Hitlerem (Bellona 2021).

Faszystowska sanacja i podziw dla Piłsudskiego

Dalej zaś dodawał, że najdalej za dwa lata NSDAP przejmie władzę w Niemczech i wówczas „jedną z najważniejszych kwestii, która (…) przed ruchem stanie, będzie sprawa stosunku do Polski”. To jednak nie koniec. Jak donosił Ładoś, nazistowski bonzo zadeklarował, że:

(…) porozumienie między Polską a narodowymi Niemcami może łatwiej nastąpić niż między Polską a elementami związanymi z socjalistyczną międzynarodówką. Nacjonaliści rozmaitych narodów zawsze znajdą wspólny język, którym będą mogli się porozumieć.

Podziwia on Rząd Polski, który uważa za pewną odmianę rządu faszystowskiego, i sądzi, że ten rząd specjalnie z narodowymi Niemcami mógłby znaleźć sposób porozumienia.

Jest z ogromnym szacunkiem dla osoby Marszałka Piłsudskiego i wie, że Marszałek Piłsudski nie należy do giermanofobów i że ma zrozumienie dla konieczności rozwiązania zagadnienia polsko-niemieckiego i zwrócenia wspólnego frontu przeciw bolszewizmowi, który zagraża całemu światu.

Adolf Hitler i Ernst Röhm na zdjęciu wykonanym w 1933 roku (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).).
Adolf Hitler i Ernst Röhm na zdjęciu wykonanym w 1933 roku (Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0).).

Prośba bez odpowiedzi

Röhma jednocześnie zasmuciła informacja, że Ładoś został odwołany ze stanowiska konsula i niedługo opuści Monachium. W tej sytuacji zadeklarował, że latem chętnie osobiście uda się do Warszawy, aby kontynuować rozmowy. Dodatkowo – jak pisze Krzysztof Grzegorz Rak – szef sztabu SA:

(…) poprosił, ażeby Ładoś jeszcze przed swoim wyjazdem spotkał się z nim i Hitlerem na nieformalnym gruncie, gdyż takie prywatne rozmowy służą lepiej wyjaśnieniu różnorakich kwestii aniżeli formalne negocjacje. Dodał, że bardzo mu zależy, aby ten kontakt się nie urwał.


Reklama


Polska strona nie wyraziła jednak zainteresowania dalszymi kontaktami z nazistami. Autor książki Piłsudski między Stalinem a Hitlerem podejrzewa, że decydujące znaczenie miała wzmianka, o chęci stworzenia przez Hitlera antybolszewickiego frontu. Gdyby informacje o takich rozmowach ujrzały światło dzienne mogłoby to jeszcze bardziej skomplikować i tak trudne relacje z Moskwą.

Przeczytaj również o tym czy Piłsudski chciał oddać Niemcom część polskiego terytorium. Słowa jego wysłannika dają do myślenia.

Prawda o relacjach Piłsudskiego z Hitlerem i Stalinem

Bibliografia

Autor
Rafał Kuzak
2 komentarze

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.