Sadystyczna obsesja przez tysiąclecia niszczyła życie kobiet. Dopiero 100 lat temu wezwano do walki z tym „kultem”

Strona główna » XIX wiek » Sadystyczna obsesja przez tysiąclecia niszczyła życie kobiet. Dopiero 100 lat temu wezwano do walki z tym „kultem”

Na początku XX wieku lekarze coraz chętniej podejmowali temat aktywności seksualnej kobiet. W 1908 roku warszawski doktor Walery Miklaszewski przeprowadził nawet ankietę wśród pacjentek na temat tego, jak często „przeżywają rozkosz” w łóżku z mężem. Był jednak temat, którego nie ważyli się poruszać najbardziej postępowi specjaliści. Nikt nie pytał kobiet o to kiedy i w jakich okolicznościach rozpoczęły życie płciowe.

Ankiety na temat „pierwszego razu” na początku XX wieku prowadzono tylko wśród młodych mężczyzn, najczęściej studentów. O ich wynikach pisałem w innym artykule. Podobne analizy w odniesieniu do kobiet wydawały się zupełnie bezcelowe, jeśli nie wprost absurdalne.


Reklama


Nawet największym postępowcom nie mieściło się w głowach, że którakolwiek z respondentek mogłaby przyznać się do seksu przedmałżeńskiego.

„Inaczej będzie nieodwołalnie zhańbioną”

Przed przeszło stuleciem uchodziło za rzecz zwyczajną, że chłopcy podejmowali aktywność seksualną już w wieku szkolnym – często z prostytutkami, a w bogatszych domach z przymuszonymi służącymi rodziców. Od dziewcząt oczekiwano jednak, że do czasu nocy poślubnej pozostaną całkowicie „niewinne”.

Na początku XX wieku powszechnie oczekiwano, że młoda kobieta zacznie życie seksualne dopiero po ślubie (domena publiczna),

Jeszcze w 1904 roku, a więc w czasach z pozoru bardzo nam bliskich, działaczka kobieca Iza Moszczeńska pisała z absolutną powagą o sytuacji dowolnej porządnej dziewczyny, która przed ślubem uległa pokusie:

Jeśli, broń Boże!, nie czekała zawarcia prawomocnego małżeńskiego kontraktu, jeżeli zaufała człowiekowi, który się okazał tego zaufania niegodnym, wówczas musi pragnąć i błagać niby łaski, ażeby raczył naprawić złe, żeniąc się z nią, inaczej bowiem będzie nieodwołalnie zhańbioną.


Reklama


Kult błony dziewiczej

Dopiero w dobie międzywojnia po raz pierwszy zaczęto głośniej nawoływać do zerwania z archaicznym, ale wciąż powszechnym Kultem błony dziewiczej.

Książkę pod takim właśnie tytułem wydał w 1934 roku doktor M. Gabriow. Zaczął prowokacyjnie: od podania jaka powinna być każda kobieta, by spełniać tradycyjne wymagania mężczyzny.

O życiu intymnym naszych pradziadków piszę szeroko w książce pt. Epoka hipokryzji. Seks i erotyka w przedwojennej Polsce. Jej nowe, zaktualizowane wydanie właśnie trafiło do sprzedaży.

„Uroda, niewinność, wierność. Oto trzy najcenniejsze zalety, które są niezbędnymi warunkami idealnej kandydatki na żonę (…). Są to zasadnicze warunki, sine qua non” – pisał. Szybko jednak zaczął podważać właściwie każde z tych oczekiwań. A szczególnie punkt drugi.

Obłąkana cześć dla dziewictwa, która stanowi przyczynę tysięcznych i zgoła niepotrzebnych tragedii, ma swoje źródło jedynie w bezmyślnej tradycji.

Odgrywa tu rolę (…) nieuzasadniona obawa, że niedziewica nie potrafi już kochać (…) czule, gdyż wyładowała (…) swą energię w pierwszym, wiośnianym uczuciu.


Reklama


Ponadto ma wskazywać na lekkomyślność charakteru, skłonność do zdrady małżeńskiej itp. Poza tym zaznała już rozkoszy płciowej, jest się [więc] narażonym na ewentualne fiasco przy porównaniu. Tyle ze strony mężczyzn.

„Względy te nie powinny grać roli”

No właśnie, ze strony mężczyzn. Autor był święcie przekonany, że kobiety już wtedy podchodziły do sprawy o wiele mniej restrykcyjnie. Ceniły sobie dziewictwo „jedynie dlatego, że mężczyźni go pragnęli”. I nawet to nie miało jego zdaniem żadnego sensu.

Kurkiewicz wymieniał aż 32 określenia na orgazm (domena publiczna).
Gabriow uważał, że seks przedmałżeński nie powinien być w ogóle piętnowany (domena publiczna).

Gabriow postulował: „Względy te” – czyli uprawianie seksu przed ślubem – „u ludzi, którzy osiągnęli już dojrzałość fizyczną i są już osobami ponoszącymi samodzielnie wszelkie konsekwencje swego postępowania, nie powinny grać takiej roli jak obecnie”. Innymi słowy, to z kim, co i kiedy robi, jest indywidualną sprawą każdego człowieka.

Sidła donżuanów

Gabriow całą swoją uwagę poświęcał krzywdzie kobiet. Omotanych „sidłami wytrawnego donżuana”, tracących głowę w „miłosnym uniesieniu” czy wreszcie „zniewolonych gwałtem”.

Podkreślał, że dla ich dobra i godności pora zerwać z legendą „wianka dziewiczego”. Bo spychanie tych ofiar poza nawias społeczeństwa „jest zbrodnią, równającą się zbrodni zepchnięcia bliźniego w przepaść”.


Reklama


Rozwiązanie operacyjne

Podobnego zdania był William Martin, autor pracy Racjonalne życie płciowe. W 1931 roku przekonywał, że fascynacja dziewictwem to tak naprawdę oznaka męskiego zwyrodnienia. I że chodzi o „rozkosz fizyczną mężczyzny przy przerywaniu błony, wzmożoną przez instynkt sadystyczny”.

Nie wierzył, że do zmiany obyczajów wystarczą postulaty. Proponował rozwiązanie systemowe: obowiązkową, chirurgiczną deflorację wszystkich małych dziewczynek. „Operacyjne usuwanie hymenu zwalczyłoby ostatecznie szkodliwy, a tak rozpowszechniony przesąd dziewictwa” – wyjaśniał.

Wybrana bibliografia

  • Moszczeńska I., Cnota kobieca, „Krytyka”, nr 10 (1904).
  • Gabriow M., Kult błony dziewiczej, Księgopol, Warszawa 1934.
  • Martin W., Racjonalne życie płciowe, Minerwa, Warszawa 1936.

Bezkompromisowy obraz obyczajowości w przedwojennej Polsce

Autor
Kamil Janicki

Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Dołącz do nas

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa, Damy złotego wiekuDamy Władysława Jagiełły czy Epoka hipokryzji czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy srebrnego wieku (2022).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.