Szkodnictwo polne. Za zdeptanie trawy groziły w Polsce monstrualne kary

Strona główna » Międzywojnie » Szkodnictwo polne. Za zdeptanie trawy groziły w Polsce monstrualne kary

Przed wojną w Polsce 60% obywateli utrzymywało się z pracy na roli. Nic dziwnego, że przepisy bardzo dokładnie określały kary za tak zwane szkodnictwo polne. W większości przypadków przewidywano mniej lub bardziej dotkliwe kary pieniężne. Był jednak występek za który trafiano nawet za kratki.

W latach 30. XX wieku nad Wisłą wydawano setki kalendarzy przeznaczonych dla przedstawicieli różnych profesji i rozlicznych hobbystów. Wśród nich był nawet taki skierowany ściśle do sołtysów.


Reklama


13 występków

Właśnie na jego kartach zmieszczono wykaz kar za szkodnictwo polne. Podstawę ich wymierzania stanowiła ustawa z 14 kwietnia 1937 roku. Uwzględniono w niej aż 13 różnego rodzaju występków, za które groziły sankcje od kilkudziesięciu do kilkuset ówczesnych złotych (o wartości przedwojennej złotówki przeczytacie w TYM artykule).

W niektórych przypadkach winowajca był również zobowiązany wypłacić poszkodowanemu nawiązkę. To jeszcze nie wszystko. Za złamanie jednego z przepisów można było trafić nawet na tydzień do aresztu. A za co konkretnie karano?

Przed wojną sprawcy szkód polnych byli surowo karani (domena publiczna).
Przed wojną sprawcy szkód polnych byli surowo karani (domena publiczna).

Grzywny i nawiązki

Przykładowo za „przejazd przez cudzą łąkę lub pastwisko albo przegon przez nie zwierząt gospodarskich lub drobiu” groziło 25 złotych (w przybliżeniu 250 obecnych złotych) grzywny. Dodatkowo właściciel gruntu mógł liczyć na „50 groszy od każdego zwierzęcia, 5 groszy od każdej sztuki drobiu” nawiązki.

Znacznie dotkliwsze sankcje groziły za ten sam występek, gdy pole było zaorane lub obsiane, jak również, gdy przejazd lub przegon obywał się „przez cudzą wodę zamarzniętą i zarybioną”. Ustawodawca przewidział w tej sytuacji grzywnę do 100 złotych i dwukrotnie wyższą niż wcześniej nawiązkę. To już zaś dawało powyżej 1000 w obecnych pieniadzach.


Reklama


Taka sama grzywna groziła również w wypadku, gdy nie usłuchało się wezwania właściciela do opuszczenie „pola, pastwiska, łąki lub grobli”. Stówą karano ponadto za „wydobywanie na cudzym gruncie piasku, marglu, żwiru, gliny lub torfu”, jak również wypas „zwierząt gospodarskich lub drobiu” na nie swoim polu.

Tutaj w grę wchodziło także odszkodowanie dla właściciela gruntu. W pierwszym przypadku w wysokości „dwukrotnej wartości wydobytego materiału”, w drugim „50 groszy od każdego zwierzęcia, 5 groszy od każdej sztuki drobiu”.

Wypas bydła na cudzym polu zagrożone było grzywną do 100 złotych (domena publiczna).
Wypas bydła na cudzym polu zagrożone było grzywną do 100 złotych (domena publiczna).

Podobnie (ale już bez nawiązki) traktowano tych, którzy „kopali na cudzym gruncie doły lub rowy”, „wyrzucali na cudzy grunt kamienie, śmieci, padlinę lub nieczystości” czy też dopuścili się uszkodzenia „drzewa lub krzewów”.

Tydzień aresztu

Depczący „zasiewy, sadzonki lub trawę” narażali się z kolei na grzywnę do 20 złotych. To jednak nic wobec tego, co ustawodawca przewidział za wypasanie bydła i drobiu na obsianym polu. Złamanie zakazu groziło tygodniowym aresztem, 250 złotymi grzywny i dwukrotnie wyższą nawiązką niż standardowo.


Reklama


Surowe kary stosowano również wobec chłopów, którzy „ścinali lub zrywali kłosy na cudzym gruncie albo zbierali pokłosie lub wykaszali trawy w nieznacznej ilości” oraz zbierali cudze „ziemiopłody w nieznacznej Ilości celem spożycia”. We wszystkich tych sytuacjach trzeba było się liczyć z grzywną do 50 złotych i nawiązką dla poszkodowanego w kwocie do 20 złotych.

Biorąc pod uwagę ogólną nędzę, jaka panowała w latach 30. na polskiej wsi kary były naprawdę dotkliwe. Mało kogo było bowiem stać na wysupłanie 100 a nawet 20 złotych.

Bibliografia

  • Kalendarz, informator sołtysa na 1939 r., Samorządowy Instytut Wydawniczy 1939.
Autor
Rafał Kuzak
1 komentarz

 

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.