15 dziwnych odmian ludzi, w których istnienie wierzono w średniowieczu

Ludzie antyku i średniowiecza wierzyli w świat dużo bardziej urozmaicony i dziwny niż ten, który znamy dzisiaj. Ogromną różnorodność przypisywali także własnemu gatunkowi. Nawet w stosunkowo bliskich krajach miały zamieszkiwać myślące istoty o wprost nieprawdopodobnej anatomii.

Norymberski kolekcjoner książek, humanista i lekarz Hartmann Schedel (1440-1514) jest określany mianem autora sławnej Kroniki norymberskiej. W rzeczywistości był raczej kompilatorem. W olbrzymim dziele zgromadził opinie i wiadomości odnalezione w pismach wybitnych myślicieli ostatnich tysiącleci. Tylko z rzadka dodawał do nich coś od siebie.


Reklama


Kronika norymberska (nazywana też Księgą kronik) stanowiła kompendium średniowiecznego stanu wiedzy. Była swoistą encyklopedią, podsumowującą przekonania i przesądy epoki. Księga ukazała się drukiem w 1493 roku. Ogromne uznanie zyskała za sprawą 645 oryginalnych, niezwykle kunsztownych i barwionych drzeworytów.

Do księgi trafiły panoramy licznych miast. Zawierała ona na przykład najstarsze znane wyobrażenie Krakowa. Wiele ilustracji przedstawiało postacie biblijne i historyczne. W Kronice norymberskiej umieszczono też całą serię wizerunków odmian ludzi, rzekomo zamieszkujących odległe (choć nie zawsze) krainy.

Fragment mapy świata, towarzyszącej w Kronice norymberskiej opisom i wizerunkom niezwykłych odmian ludzi.

Hartmann Schedel „wiedzę” o tych stworzeniach czerpał z różnych ksiąg o antycznym rodowodzie. W opisane niezwykłe istoty wciąż wierzono zarówno u schyłku XV wieku, jak i przez kilka pierwszych dekad odkryć geograficznych. A podróżnicy i konkwistadorzy dokładali niemałych starań, by poszukiwać nietypowych odmian człowieka w Ameryce oraz Azji.

„Pliniusz, [święty] Augustyn i Izydor pisali o różnie ukształtowanych ludziach, o których zostanie tutaj wspomniane” – opowiadał Hartmann Schedel. Oto jego opisy, wraz z oryginalnymi ilustracjami zaczerpniętymi z egzemplarza znajdującego się w posiadaniu Biblioteki Uniwersytetu Cambridge.


Reklama


1. Psoludzie

„W Indiach żyją ludzie z głowami psów, którzy szczekają podczas mówienia. Zapewniają sobie pożywienie polując na ptaki i przyodziewają się w skóry zwierząt”.

2. Jednoocy

„Niektórzy mają tylko jedno oko, które znajduje się na czole powyżej nosa. Ich dieta ogranicza się do zwierzęcego mięsa”.

3. Bezgłowi

„W Libii niektórzy rodzą się bez głów, ale z ustami i oczami”.

4. Hermafrodyci

„Niektórzy są obojnakami, z prawą piersią męską, a lewą kobiecą. Dobierając partnerów nie zważają na płeć i wszyscy mogą nosić w łonie dzieci”.


Reklama


5. Wąskouści

„Bliżej Raju, nad rzeką Ganges, żyją ludzie, którzy nie jedzą. Ich usta są tak małe, że są zmuszenie do picia przez słomkę. Żywią się zapachem owoców i kwiatów. Szybko umierają napotkawszy nieprzyjemny odór”.

6. Beznosi

„W tamtym kraju są też ludzie bez nosów, z płaskimi twarzami”.

7. Wielkowardzy

„Niektórzy mają dolne wargi tak wielkie, że zakrywają im całe twarze”.

8. Wielkousi

„Na Sycylii niektórzy ludzie mają uszy tak ogromne, że zakrywają im całe ciało”.


Reklama


9. Kozłoludzie

„Są ludzie, którzy mają rogi, długie nosy i kopyta kóz. Jest o nich wielokrotnie mowa w legendach o świętym Antonim”.

10. Jednonodzy

„W Etiopii, ku zachodowi, są ludzie obdarzeni jedną tylko nogą. Są oni tak zwinni, że potrafią pieszo ścigać dziką zwierzynę”.

11. Kopytni

„W Scytii żyją ludzie z końskimi kopytami”.

12. Sześcioręcy

„W historiach o Aleksandrze Wielkim można wyczytać o ludziach z Indii obdarzonych sześcioma rękami”.

13. Dwunożni centaurzy

„Inni, którzy żyją w wodzie, są w połowie ludźmi i w połowie końmi”.


Reklama


14. Ptakoludzie

„W Eripii żyją ludzie z szyjami, jak u żurawi i długimi dziobami zamiast ust”.

15. Czworooczni

„W Etiopii, ku zachodowi, niektórzy mają czworo oczu”.

Przeczytaj też o niesamowitych bestiach i stworzeniach, w których istnienie wierzyli ludzie średniowiecza.

Bibliografia

  • Reprodukcje: Nuremberg Chronicle (Inc.0.A.7.2[888]) [w:] Cambridge University Library.
  • Tekst kroniki: przekład własny w oparciu o First English Edition of the Nuremberg Chronicle: Being the Liber Chronicarum of Dr. Hartmann Schedel, University of Wisconsin 2010.
  • Informacje o księdze: Nuremberg Chronicle [w:] Remarkable Books. The World’s Most Beautiful and Historic Works, Penguin Random House 2017.
Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.