Pierwsze dni internowania Lecha Wałęsy. Lider „Solidarności” mógł liczyć na wyjątkowo dobre traktowanie

Strona główna » Historia najnowsza » Pierwsze dni internowania Lecha Wałęsy. Lider „Solidarności” mógł liczyć na wyjątkowo dobre traktowanie

Już pierwszej nocy stanu wojennego komunistyczne władze internowały tysiące opozycjonistów. Wśród nich znalazł się również Lech Wałęsa. Jednak w przeciwieństwie do innych, przywódca „Solidarności” od samego początku mógł liczyć na wyjątkowo dobre traktowanie.

Milicjanci wysłani, aby internować Lecha Wałęsę pojawili się pod drzwiami jego gdańskiego mieszkania o pierwszej w nocy 13 grudnia 1981 roku. Ale przywódca opozycji ani myślał ich wpuszczać. Lech Kowalski w książce pt. Tajna historia Biura Ochrony Rządu podkreśla, że:


Reklama


Gdyby to był ktoś inny, to przez drzwi jego mieszkania funkcjonariusze wpadliby razem z futryną już w pierwszych minutach interwencji, jak to bywało w przypadku wielu innych opozycjonistów i ludzi pracy związanych z Solidarnością.

Tutaj władze nie mogły sobie na to pozwolić. Przyjmowano, że Wałęsie nie wolno zrobić żadnej krzywdy. Gdy mundurowym nie udało się nic wskórać, na miejsce przyjechali I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR Tadeusz Fiszbach oraz wojewoda gdański Tadeusz Kołodziejski. Komunistyczni notable dopiero o piątej nad ranem przekonali Wałęsę, aby zgodził się na wyjazd do Warszawy.

Lech Wałęsa przez kilka godzin nie wpuszczał do mieszkania milicjantów, którzy mieli go internować (Giedymin Jabłoński/CC BY-SA 3.0 pl).
Lech Wałęsa przez kilka godzin nie wpuszczał do mieszkania milicjantów, którzy mieli go internować. Powyżej przewodniczący „Solidarności” na zdjęciu z sierpnia 1980 roku (Giedymin Jabłoński/CC BY-SA 3.0 pl).

„Gość rządu”

Jak zauważa Lech Kowalski „nikt mu wówczas nie wręczył nakazu internowania i nie musiał nic podpisywać ani kwitować”. W tej sytuacji przywódca „Solidarności” – jakkolwiek brzmi to absurdalnie – został „gościem rządu”. Tak też był traktowany. Wojciech Jaruzelski i Czesław Kiszczak liczyli, że uda się go skaptować i „postawić na czele związku zawodowego ludzi pracy, w pełni sterowalnego przez juntę mundurową”.

Po tym jak Wałęsa wreszcie opuścił swoje lokum, został przetransportowany specjalnym samolotem do stolicy. Maszyna wylądowała na wojskowym Okęciu o 6.51. Od tej chwili pieczę nad internowanym przejęło Biuro Ochrony Rządu. Funkcjonariusze przewieźli lidera opozycji do zawczasu przygotowanej willi w podwarszawskich Chylicach. W książce Tajna historia Biura Ochrony Rządu czytamy, że:


Reklama


Kawalkada samochodów wioząca przewodniczącego Solidarności była całkiem pokaźna – w niczym nie przypominała tych, jakie towarzyszyły bonzom komunistycznym, których z reguły przewożono pojedynczymi samochodami BOR-u. (…).

Użyto czterech pojazdów, by przewieźć jednego wystraszonego i cały czas milczącego Wałęsę, więcej samochodów towarzyszyło chyba tylko Breżniewowi, ilekroć przybywał do Warszawy, by przeprowadzić kolejną inspekcję w podległej mu polskiej marchii. Absurdalne przedsięwzięcie, jednak pokazujące, jak dużą wagę przywiązywali do odizolowania Wałęsy nie mniej wystraszeni autorzy stanu wojennego.

Artykuł stanowi fragment książki Lecha Kowalskiego pt. Tajna historia Biura Ochrony Rządu (Fronda 2021).
Artykuł powstał w oparciu o książkę Lecha Kowalskiego pt. Tajna historia Biura Ochrony Rządu (Wydawnictwo Fronda 2021).

Willa w Chylicach

Po dotarciu na miejsce na internowanego czekał duży i ładnie umeblowany pokój na pierwszym piętrze. Do swojej dyspozycji miał również obszerny salon na parterze, gdzie mógł korzystać z radia i telewizora. O wyjątkowym statusie przewodniczącego „Solidarności” najlepiej świadczył fakt, że pozwolono mu dzień po zatrzymaniu zadzwonić do żony! Inni opozycjoniści mogli tylko o tym pomarzyć.

W Chylicach Wałęsa spędził jednak zaledwie dwa dni. Już 15 grudnia zdecydowano o jego przewiezieniu do Otwocka. Lech Kowalski w swojej książce podkreśla, że podczas podróży do oddalonego o kilkadziesiąt kilometrów celu, internowany „w niczym już nie przypominał samego siebie z 13 grudnia”.

Wielkie historie co kilka dni w twojej skrzynce! Wpisz swój adres e-mail, by otrzymywać newsletter. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Stał się bardzo rozmowny i nawet stwierdził – jak zapisał w służbowej notce oficer BOR-u – że „nie ma żadnych ujemnych uwag do naszej służby, ponieważ rozumie jej potrzebę”. To nie koniec. Wypytywał funkcjonariuszy ile zarabiają i oświadczył, że gdy on zostanie głową państwa podniesie im pensję do 30 000 złotych (w tym czasie ich pobory wynosiła około dwóch tysięcy).

Kucharki i kelnerzy do usług

Po dotarciu do Otwocka Wałęsę ulokowano w rządowej willi, w której pomieszkiwał sam Władysław Gomułka, gdy jeszcze sprawował funkcję I sekretarza PZRP. Nic więc dziwnego, że „gość rządu” mógł liczyć na wszelkie wygody.


Reklama


Według tego, co podaje autor Tajnej historii Biura Ochrony Rządu, gdy tylko przewodniczący „Solidarności” wszedł do środka:

(…) zażądał porannych pantofli i wstawienia do pokoju piwa. Przez moment powiało wielkim światem – przynajmniej, jeśli chodzi o żądanie pantofli. Potrzeby zgłoszone przez Wałęsę przekazano telefonicznie dyrektorowi BOR-u i w myśl porzekadła „stoliczku nakryj się!” kapcie dojechały, a piwo wstawiono do pokoju.

Wojciech Jaruzelski liczył na to, że uda się skaptować Wałęsę do współpracy. Dlatego przywódca Solidarności mógł liczyć na wyjątkowo dobre traktowanie (domena publiczna).
Wojciech Jaruzelski liczył na to, że uda się postawić Wałęsę na czele prorządowego związku zawodowego. Dlatego przywódca Solidarności mógł liczyć na wyjątkowo dobre traktowanie (domena publiczna).

Pantofle i piwo to tylko początek. Jeden z pilnujących Wałęsy borowców wspominał później, że:

W kuchni pracowały dwie kucharki, a do stołu podawało dwóch kelnerów w marynarkach i muszkach. Używano wspaniałej zastawy stołowej, sztućców i szkła do wszelkich napojów.


Reklama


Na śniadanie przygotowywano stół szwedzki, na obiad był wybór kilku dań, a kolacja wedle życzenia. Do obiadu kelnerzy mogli podać wódkę ewentualnie wino, do poobiedniej kawy koniak.

Wizyty gości

O nadzwyczajnym statusie „gościa rządu” świadczyło również to, że już 16 grudnia komunistyczne służby przywiozły do willi jego żonę Danutę oraz synów Bogdana i Jarosława. Inni internowani rzecz jasna nie mieli najmniejszych szans na widzenie z rodziną. Według raportu oficera BOR-u, wyjeżdżając dwa dni później przyszła pierwsza dama, dziękowała funkcjonariuszom za opiekę nad mężem oraz żałowała, że musieli się „tak męczyć i marznąć”.

Komunistyczne władze pozwoliły Wałęsie spędzić z żoną również święta Bożego Narodzenia. Odwiedzali go poza tym inni goście, tacy jak ksiądz Alojzy Orszulik czy kapelan „Solidarności” Henryk Jankowski.

Kilkunastogodzinne głodówki

Mimo wyjątkowo dobrego traktowania lider opozycji w pierwszych dniach po internowaniu czasami się buntował, ogłaszając głodówki. Trwały one jednak zwykle kilka lub kilkanaście godzin. Właśnie tak miało być 20 grudnia, kiedy Wałęsa przez cały dzień nie chciał nikogo widzieć i nie przyjmował posiłków.

Wałęsa w pierwszych dniach swojego internowania urządzał głodówki. Trwały one jednak najwyżej kilkanaście godzin (domena publiczna).
Wałęsa w pierwszych dniach swojego internowania urządzał głodówki. Trwały one jednak najwyżej kilkanaście godzin (domena publiczna).

Ale podobno już o ósmej wieczorem zmienił zdanie i poprosił o kolację. Jak czytamy w – cytowanym przez Lech Kowalskiego – raporcie sporządzonym przez agenta BOR-u:

Podano mu baleron, boczek, herbatę, a następnie kaszankę, pasztetową, butelkę wódki żytniej i piwa. Po zjedzeniu kolacji nalał sobie 3/4 szklanki wódki, którą wypił, popijając piwem. O godz. 23.00 poprosił o jeszcze jedną porcję kolacji i termos herbaty, ponieważ jak stwierdził, „musi odrobić straty wynikłe z głodówki”.


Reklama


Właśnie tak wyglądały pierwsze dni internowania Lecha Wałęsy. W kolejnych tygodniach i miesiącach również niczego mu nie brakowało. Najlepiej świadczy o tym fakt, że po wypuszczeniu na wolność w listopadzie 1982 roku ważył aż o 16 kilogramów więcej niż w dniu zatrzymania. Ale to już temat na inny artykuł.

Przeczytaj również o tym jak Wojciech Jaruzelski chciał się pozbyć opozycjonistów z kraju? Przykład wziął z Fidela Castro

Prywatny świat komunistycznych notabli oraz chroniących ich janczarów

Bibliografia

Autor
Daniel Musiał
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.