Koronacja Karola Wielkiego na XIX-wiecznym obrazie Friedricha Kaulbacha

Wzrost Karola Wielkiego. Czy cesarz naprawdę był olbrzymem?

O cesarzu odrodzonego imperium zachodniego mówi się, że był wybitnym politykiem, wielkim wodzem i bezwzględnym zdobywcą. Szybko obdarzono go przydomkiem Karola Wielkiego. Czy także ze względu na posturę?

Dworzanin Karola Wielkiego, jego zaufany doradca i autor biograficznej księgi Vita Karoli Magni, Einhard, pisał o swym władcy:

Był silnie zbudowany, rosły, znaczącej postury, choć nie wyjątkowej, jako że jego wzrost odpowiadał siedmiu stopom. Miał okrągłą głowę, wielkie i żywe oczy, nos nieco większy niż to jest w zwyczaju, siwe lecz godnie wyglądające włosy, wyraz twarzy jasny i radosny, szyję krótką i grubą, brzuch lekko wystający.


Ten klasyczny opis starano się potwierdzać w oparciu o zachowane monety i pojedynczy posążek z epoki, wykonany mniej więcej pół wieku po śmierci cesarza (choć zdaniem niektórych przedstawiający nie Karola Wielkiego… lecz jego wnuka).

Dwumetrowy gigant? XIX-wieczne badanie szkieletu Karola Wielkiego

Właściwy przełom nastąpił dopiero po tym, jak badaniu poddano kości imperatora. W 1861 roku grobowiec Karola Wielkiego został otwarty, a nad jego szczątkami pochylił się zespół antropologów. Ocena była wprost szokująca. Specjaliści doszli do wniosku, że cesarz naprawdę był wielki. Miał – bagatela – 195 centymetrów wzrostu!

Statuetka z epoki karolińskiej, być może przedstawiająca Karola Wielkiego. Dzisiaj przeważa jednak opinia, że to Karol Łysy - wnuk pierwszego cesarza.
Statuetka z epoki karolińskiej, być może przedstawiająca Karola Wielkiego. Dzisiaj przeważa jednak opinia, że to Karol Łysy – wnuk pierwszego cesarza.

Dzisiaj wiadomo już, że metody pomiarów stosowane nie tylko w XIX wieku, ale nawet przez większość XX stulecia były bardzo zawodne. Świadomi tego są także polscy historycy, coraz ostrożniej pochodzący na przykład do ustaleń na temat wzrostu Jadwigi Andegaweńskiej.

Prawdziwy wzrost Karola Wielkiego… na podstawie jednej kości?

Nową próbę rozwiązania zagadki postury Karola Wielkiego podjęto w 2010 roku. „Doczesne szczątki Karola Wielkiego nie są dostępne, odkąd został on kanonizowany w 1165 roku. Jako święte relikwie jego kości są trzymane w zamknięciu w sarkofagu akwizgrańskiej katedry” – wyjaśniała wówczas grupa specjalistów z Niemiec, Austrii i Szwajcarii. – „Niemniej jednak władze kościelne udostępniły nam do badań lewą kość piszczelową, przechowywaną w katedralnym skarbcu”.

Dzięki nowoczesnym technologiom udało się wyciągnąć miarodajne wnioski w oparciu tylko o tę jedną kość. Została ona poddana obmiarom, tomografii komputerowej i prześwietleniu rentgenowskiemu.

Wniosek końcowy? Karol Wielki miał 184 centymetry wzrostu. Mniej niż dawniej sądzono, ale wciąż bardzo wiele. Zdaniem zespołu prowadzącego badania cesarz był wyższy od 98% mężczyzn swojej epoki! Ale też… nie jakoś bardzo mocno zbudowany. Nie był człowiekiem masywnym, a ważył – w dużym przybliżeniu – około 78 kilogramów.

Przeczytaj też o polskiej rekordzistce: władczyni, która urodziła najwięcej dzieci ze wszystkich księżnych i królowych epoki Piastów.


Bibliografia

  1. A. Barbero, Alessandro, Charlemagne. Father of a Continent. University of California Press 2004.
  2. E. Boshof, Karl der Kahle — novus Karolus magnus? [w:] Karl der Große und das Erbe der Kulturen: Akten des 8. Symposiums des Mediävistenverbandes, red. Franz-Reiner Erkens, Walter de Gruyter 2001.
  3. F. Rühli, B. Bümich, M. Henneberg, Charlemagne was very tall, but not robust, „Economics and Human Biology”, t. 8 (2010).

Ilustracja tytułowa: Koronacja Karola Wielkiego na XIX-wiecznym obrazie Friedricha Kaulbacha.

Autor
Kamil Janicki
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.